بهتازگی شمار قابل توجهی از عکسهای دوره قاجار متعلق به آرشیو کاخ گلستان توسط یک کاربر ناشناس در یک فایل دیجیتالی گوگل درایو منتشر شده است. مجموعه عکسهایی که بیشتر آنها برای نخستین بار است دیده میشود و تصویری واضح از زندگی مردم و دربار در دوره تاریخی قاجار را به نمایش میگذارد. انتشار این عکسها که گفته میشود دسترسی به آنها برای بسیاری از پژوهشگران تا کنون دشوار بوده، با واکنشهای مختلفی مواجه شده است.
آرشیو کامل عکسهای منتشر شده اینجا قابل دسترسی است.
حالا روابطعمومی مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان در یک بیانیه رسمی درباره انتشار این عکسها توضیحاتی داده است:
اخیراً بخشی کوچکی از آلبوم عکسهای تاریخی کاخ گلستان به صورت مجازی منتشر شده است که به «آلبومهای سایه» شهرت دارند.
آلبومهای سایه در واقع آلبومهای اسکنشده از روی نسخه اصل هستند که به منظور خدماتدهی به پژوهشگران و دانشگاهیان تهیه شده است. بنابراین شیء یا آلبومی مفقود نشده است، بلکه نسخه دیجیتالی آلبومها منتشر شده است.
برخی از این عکسها، بارها با توجه به تقاضای پژوهشگران داخلی و حتی خارجی، در اختیار آنان قرار گرفته است و موضوع غیرقابل انتشار نبوده است.
در راستای خدمترسانی بهتر به جامعه دانشگاهی و پژوهشی و در راستای شعار امسال ایکوم که «موزهها برای آموزش و پژوهش» است، مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان تصمیم به انتشار عمومی «آلبومهای سایه» گرفته و مراحل دستهبندی عکسها و تغییر نام پوشهها در حال انجام است.
با این وجود، انتشار شتابزده و غیرنهایی بخشی از این آرشیو عظیم در دست بررسی است.
یادآوری میشود در سالیان اخیر، انتشار دیجیتالی اسناد و تصاویر در موزههای دنیا رونق گرفته است و این موضوع، علاوه بر افزایش ارزش و اعتبار یک موزه نزد مخاطبان، افزایش بازدیدکنندگان آن را در پی دارد.
آلبومخانه کاخ گلستان یکی از گنجینههای غنی عکس و فیلم به شمار میآید، در این مجموعه، عکسهایی از دورانِ سلطنت پادشاهان قاجار به انضمام آلبومهای اهدا شده به آنها وجود دارد و پیشنیه آن به بیش از ۱۷۰ سال میرسد.
براساس اطلاعاتی که پیش تر مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان منتشر کرده است، اسناد مصور و عکسهایی که در آلبومخانه موجود است درباره سفرها، اعیاد، سوگواریها، روزمرگیها، حرمسراها و ابنیه تاریخی است.
افزون بر این، عکسهایی از کشورهای روسیه، اتریش، آلمان و بسیاری از ملل دنیا در این آرشیو موجود است. آلبومخانه شامل ۱۵۲۰ آلبوم و حدود ۹۰۰۰ شیشه است و عکسهای سیاه و سفید، رنگی، باسمهای، لیتوگراف و… را دربرمیگیرد.
یک عده …، سوزاکی و سفلیسی که خودشان و همه چیزشان در اختیار اربابان بود را آزاد کردند، مدرسه و دانشگاه برایشان ساختند، بورسیه تحصیلی دادند و به فرنگ فرستادند و خرجشان هم دادند، وقتی باسواد شدند، تحمل انسان بودن برایشان سخت بود، تازه به دوران رسیدگی فقط مختص تازه مال داران شده نیست، افراد بی ریشه تحمل پیشرفت را ندارند. ته ذهنشان هنوز دلشان رابطه با همجنس و چند همسری و مرد سالاری میخواست، عاشق فقر و فلاکت بودند، تاب رفاه اجتماعی را نداشتند، چون بردگی و برده داری در خونشان بود، برای همین دست کسانی که آدمشان کرده بودند را گاز گرفتند. سوزاک و سفلیس از آلت تناسلی به مغزشان نفوذ کرد. تمام تلاش برای برگرداندن شرایط پیشین را کردند، در نهایت موفق شدند و در حال لذت بردن هستند. و با این کار مردمی که تشنهی پیشرفت بودند را با خودشان پایین کشیدند.
چهرههایی کثیف و منحوس. همه بیسواد و عقبافتاده و به دور از تمدّن و انسانیت. از شاه قاجار و دربارش گرفته تا مردم عامی و عادّی. همه نکبت و ننگ و کثافت از سر و رویشان میبارد. اینها که میبینید، مردم ایرانند. مردمی که در تاریکی و ظلمت و فقر و ذلالت اسیرند و هیچ خبر ندارند دنیا چقدر در حال پیشرفت و ترقّی است. حال و روز ما میتوانست هنوز هم همینطور باشد. این عکسها را که میبینیم، قدر رضاشاه بزرگ و خانواده پهلوی را بهتر میفهمیم. اگر پهلویها نبودند هنوز هم ایران اینگونه بود و شاید بدتر. بیدلیل نیست که عدّهای اینقدر از پهلویها بدشان میآید. از چپیها گرفته تا برخی خشکمذهبها. همه دوست داشتند و دارند که ایران هنوز هم مثل این عکسها میبود.
چقدر حیف که رضاشاه دموکراسی و ترقی را از این مردم دموکرات و مترقی گرفت.
مدعیا و …وطنمون هنوزم دارن از صدقه سری خدمات دو شاه قبلی ارتزاق میکنن و زبونشونم درازه
تاریخ رو نخوندی حرف مفت نزن ، بیسواد
خخخخخخخخخخخخخخخخ
یک عده …، سوزاکی و سفلیسی که خودشان و همه چیزشان در اختیار اربابان بود را آزاد کردند، مدرسه و دانشگاه برایشان ساختند، بورسیه تحصیلی دادند و به فرنگ فرستادند و خرجشان هم دادند، وقتی باسواد شدند، تحمل انسان بودن برایشان سخت بود، تازه به دوران رسیدگی فقط مختص تازه مال داران شده نیست، افراد بی ریشه تحمل پیشرفت را ندارند. ته ذهنشان هنوز دلشان رابطه با همجنس و چند همسری و مرد سالاری میخواست، عاشق فقر و فلاکت بودند، تاب رفاه اجتماعی را نداشتند، چون بردگی و برده داری در خونشان بود، برای همین دست کسانی که آدمشان کرده بودند را گاز گرفتند. سوزاک و سفلیس از آلت تناسلی به مغزشان نفوذ کرد. تمام تلاش برای برگرداندن شرایط پیشین را کردند، در نهایت موفق شدند و در حال لذت بردن هستند. و با این کار مردمی که تشنهی پیشرفت بودند را با خودشان پایین کشیدند.
چهرههایی کثیف و منحوس. همه بیسواد و عقبافتاده و به دور از تمدّن و انسانیت. از شاه قاجار و دربارش گرفته تا مردم عامی و عادّی. همه نکبت و ننگ و کثافت از سر و رویشان میبارد. اینها که میبینید، مردم ایرانند. مردمی که در تاریکی و ظلمت و فقر و ذلالت اسیرند و هیچ خبر ندارند دنیا چقدر در حال پیشرفت و ترقّی است. حال و روز ما میتوانست هنوز هم همینطور باشد. این عکسها را که میبینیم، قدر رضاشاه بزرگ و خانواده پهلوی را بهتر میفهمیم. اگر پهلویها نبودند هنوز هم ایران اینگونه بود و شاید بدتر. بیدلیل نیست که عدّهای اینقدر از پهلویها بدشان میآید. از چپیها گرفته تا برخی خشکمذهبها. همه دوست داشتند و دارند که ایران هنوز هم مثل این عکسها میبود.