بازگشت انسان به ماه باز هم عقب افتاد؛ «آرتمیس ۲» در انتظار مارس ۲۰۲۶

ناسا مأموریت تاریخی «آرتمیس ۲» را که قرار بود نخستین پرواز سرنشین‌دار انسان به اطراف ماه پس از سال ۱۹۷۲ باشد، به تعویق انداخت. این مأموریت که قرار بود از اوایل فوریه ۲۰۲۶ آغاز شود، به‌دلیل بروز نشتی سوخت در سامانه پرتاب، فعلاً به بازه زمانی مارس ۲۰۲۶ منتقل شده؛ هرچند مقامات ناسا تأکید کرده‌اند که پرتاب نباید دیرتر از پایان آوریل انجام شود.

آرتمیس ۲ نقطه عطفی در برنامه بلندمدت ناسا برای بازگشت انسان به ماه محسوب می‌شود. برنامه آرتمیس که از سال ۲۰۱۷ شکل گرفت، با هدف آزمایش فناوری‌های جدید، ایجاد زیرساخت‌های پایدار در مدار و سطح ماه و در نهایت فراهم‌کردن مسیر سفرهای عمیق فضایی، از جمله مأموریت‌های آینده به مریخ، طراحی شده است. نخستین گام عملی این برنامه، مأموریت بدون سرنشین آرتمیس ۱ بود که در نوامبر ۲۰۲۲ با موفقیت انجام شد و در آن، موشک «سامانه پرتاب فضایی» یا SLS و فضاپیمای «اوریون» در یک پرواز آزمایشی به‌طور کامل ارزیابی شدند.

قرار بود که آرتمیس ۲ نخستین مأموریت سرنشین‌دار این سامانه‌ها باشد. در این پرواز، چهار فضانورد به نام‌های «رید وایزمن» به‌عنوان فرمانده مأموریت، «ویکتور گلاور» به‌عنوان خلبان، «کریستینا کخ» و «جرمی هانسن» از آژانس فضایی کانادا، در یک مأموریت حدوداً ۱۰ روزه به فضا اعزام می‌شوند. مسیر پرواز به‌گونه‌ای طراحی شده که فضاپیما پس از پرتاب از مرکز فضایی کندی در فلوریدا، به دور ماه گردش کند و سپس به زمین بازگردد. این مأموریت فرود روی ماه ندارد؛ اما نقش آن در اثبات ایمنی سامانه‌ها برای مأموریت‌های بعدی حیاتی است.

تعویق اخیر پس از آن اعلام شد که ناسا در جریان تمرین نهایی موسوم به «تمرین لباس خیس» با مشکلات فنی مواجه شد. در این آزمایش، تمامی مراحل سوخت‌گیری و شمارش معکوس پرتاب به‌صورت کامل شبیه‌سازی می‌شوند. به گفته ناسا، مهندسان با وجود عبور از چند چالش، به همه اهداف تعیین‌شده نرسیدند و تصمیم گرفته شد که زمان بیشتری برای بررسی داده‌ها و تکرار آزمایش‌ها در نظر گرفته شود. همین موضوع، باعث شد پنجره پرتاب فوریه لغو و زمان احتمالی پرتاب به مارس موکول شود.

این تعویق، برنامه‌های جانبی مأموریت را نیز تحت تأثیر قرار داده است. فضانوردان آرتمیس ۲ از اواخر ژانویه وارد قرنطینه شده بودند تا خطر ابتلا به بیماری پیش از پرواز کاهش یابد. با تغییر زمان پرتاب، آن‌ها به‌طور موقت از قرنطینه خارج شده‌اند و قرار است حدود دو هفته پیش از تاریخ جدید پرتاب، دوباره این محدودیت‌ها اعمال شود. طبق توضیح ناسا، قرنطینه فضانوردان به‌معنای حبس کامل نیست و آن‌ها می‌توانند با خانواده در تماس باشند؛ اما به شرط رعایت دقیق پروتکل‌های بهداشتی.

آرتمیس ۲ از نظر تاریخی اهمیت ویژه‌ای دارد. این مأموریت نخستین پرواز سرنشین‌دار به فراتر از مدار پایین زمین از دهه ۱۹۷۰ تاکنون خواهد بود. همچنین، رکوردهای جدیدی در تاریخ فضانوردی ثبت می‌کند. ویکتور گلاور نخستین فرد رنگین‌پوست، کریستینا کخ نخستین زن و جرمی هانسن نخستین فضانورد غیرآمریکایی خواهند بود که به اطراف ماه سفر می‌کنند.

از نظر فنی، این مأموریت یکی از پرهزینه‌ترین پروژه‌های فضایی حال حاضر است. هزینه هر پرتاب موشک SLS حدود ۲.۵ میلیارد دلار برآورد می‌شود و با احتساب فضاپیمای اوریون، هزینه کل مأموریت به بیش از ۴ میلیارد دلار می‌رسد. با این حال، ناسا معتقد است که موفقیت آرتمیس ۲ شرط لازم برای ادامه مسیر است. در صورت انجام موفق این پرواز، مأموریت آرتمیس ۳ که هدف آن فرود فضانوردان روی سطح ماه است، می‌تواند از سال ۲۰۲۸ اجرایی شود؛ مأموریتی که نخستین بازگشت انسان به ماه پس از مأموریت آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ خواهد بود.