ترتیب تمام فیلم‌های «ایپ من» بر اساس دوران زندگی شخصیت اصلی و سال انتشار

پشتِ مسیر افسانه‌ای بروس لی، استادی حتی افسانه‌ای‌تر قرار داشت؛ استاد بزرگ سبک رزمی وینگ چون (Wing Chun) یعنی ایپ من. او در طول زندگی پر فراز و نشیب خود شاگردان بسیاری را آموزش داد که بعدها هرکدام به استادان برجسته‌ای تبدیل شده و در قرن بیستم به شهرت رسیدند. آموزه‌های او ریشه در تجربه‌های گوناگونی داشت که در زندگی پشت سر گذاشت. از دوران کودکی در رفاه و سال‌های ابتدایی دوران بزرگسالی گرفته تا پیچیدگی‌ها و مشکلات شخصی در نیمه دوم زندگی، ایپ من تحت تأثیر تغییرات بزرگ و تاریخی چین شکل گرفت و مسیر زندگی‌اش دگرگون شد.

بخش‌هایی از زندگی و سرگذشت ایپ من در فیلم‌های مختلفی به تصویر کشیده شده‌اند. این موج از فیلم‌ها با اثر Ip Man در سال ۲۰۰۸ آغاز شد؛ فیلمی به کارگردانی ویلسون ییپ و با بازی دانی ین در نقش این استاد بزرگ هنرهای رزمی. در سال‌های بعد بیش از ده فیلم با محوریت شخصیت ایپ من ساخته شد. همکاری ویلسون ییپ و دونی ین چهار فیلم را شکل داد که بیش از دو دهه از زندگی این استاد را روایت می‌کنند، در حالی که برخی آثار دیگر با بازیگران و کارگردانان متفاوت ساخته شده‌اند. در ادامه نگاهی داریم به تمام فیلم‌های Ip Man به ترتیب زمان انتشار.

Ip Man (2008)

پس از یک دهه تحقیق و تلاش، نخستین فیلم Ip Man در سال ۲۰۰۸ ساخته شد. ریموند وونگ، تهیه‌کننده سرشناس هنگ‌کنگی تیمی قدرتمند از عوامل را گرد هم آورد تا یکی از بهترین فیلم‌های رزمی تاریخ سینما ساخته شود. این فیلم به کارگردانی ویلسون ییپ و با بازی دانی ین، رویدادهایی از زندگی ایپ من را در دوران جنگ دوم چین و ژاپن در دهه ۱۹۳۰ و اوایل دهه ۱۹۴۰ روایت می‌کند.

ترکیب طراحی مبارزات توسط سامو هونگ و کارگردانی ویلسون ییپ، نمایشی چشمگیر از خلاقیت سینمایی ایجاد کرده است. هرچند بازیگران دیگری نیز بعدها نقش ایپ من را بازی کردند، اما در این فیلم بود که دانی ین تصویر ماندگاری از این شخصیت ارائه داد و یکی از بهترین بازی‌های دوران حرفه‌ای خود را به نمایش گذاشت.

Ip Man 2 (2010)

داستان Ip Man 2 به‌طور کلی بر سال‌های نخست زندگی ایپ من در هنگ‌کنگ پس از جنگ جهانی دوم تمرکز دارد. در این فیلم ایپ من برای گذران زندگی با مشکلات زیادی روبه‌رو است. او مدرسه‌ای برای آموزش سبک رزمی وینگ چون راه‌اندازی می‌کند، اما همین کار او را با استاد کونگ‌فوی دیگری وارد رقابت و درگیری می‌کند. نیمه دوم فیلم مجموعه‌ای از مبارزات تماشایی را نشان می‌دهد و در عین حال شرایط دشوار و کمبودهای زندگی در هنگ‌کنگِ پس از جنگ را نیز به تصویر می‌کشد.

در حالی که در فیلم اول دانی ین به‌خوبی در نقش ایپ من ظاهر شده بود، در قسمت دوم بازی او حتی پخته‌تر و مطمئن‌تر به نظر می‌رسد. حضور سامو هونگ در نقش هونگ چون-نام نیز یکی از نقاط قوت فیلم است و باعث شد بازی دانی ین بیش از پیش به چشم بیاید. مبارزه پایانی فیلم با یک بوکسور بریتانیایی نیز از صحنه‌های به‌یادماندنی مجموعه فیلم‌های Ip Man محسوب می‌شود.

The Legend Is Born: Ip Man (2010)

دو سال پس از نخستین بار که دانی ین نقش ایپ من را بازی کرد، علاقه به زندگی این استاد در صنعت سینمای چین به‌طور چشمگیری افزایش یافت. اگرچه فیلم‌های زیادی درباره او در حال توسعه بودند، اما تنها تعداد کمی از آن‌ها ساخته شدند. یکی از این آثار فیلم The Legend Is Born: Ip Man به کارگردانی هرمان یاو بود. این فیلم بر سال‌های جوانی ایپ من به‌عنوان شاگرد هنر رزمی وینگ چون و مسیر او برای تبدیل شدن به یکی از استادان بزرگ دنیای هنرهای رزمی تمرکز دارد.

این فیلم نخستین انحراف از مجموعه فیلم‌های اصلی به شمار می‌آمد و بسیاری بعدها معتقد بودند که به اندازه فیلم‌های قبلی موفق عمل نکرد. با این حال The Legend Is Born: Ip Man نقاط قوت خود را هم دارد. نمایش دوران جوانی ایپ من برای طرفداران جالب و آموزنده بود و فیلم تجربه‌ای کلاسیک‌تر از سینمای رزمی ارائه می‌دهد و تمرکز زیادی بر خودِ هنر رزمی دارد. همچنین بازیگران خوبی در فیلم حضور دارند که از میان آن‌ها می‌توان به بازگشت سامو هونگ اشاره کرد.

The Grandmaster (2013)

هنری‌ترین فیلم این فهرست توسط یکی از استادان بزرگ سینما ساخته شده است؛ وونگ کار-وای. فیلم The Grandmaster یک زندگی‌نامه رزمی درباره ایپ من و هم‌دوره‌ای‌های اوست که نخستین استادان مدرن هنرهای رزمی مختلف به شمار می‌آمدند. با وجود صحنه‌های مبارزه پیچیده و هیجان‌انگیز، این فیلم در واقع تأملی درباره پایان یک دوران در دنیای هنرهای رزمی است؛ دورانی که نسل ایپ من باید راهی پیدا می‌کرد تا میراث استادان پیشین را در جهانی که به سرعت در حال تغییر بود، ادامه دهد.

کارگردانی و صحنه‌های مبارزه در این فیلم بسیار دقیق و چشمگیر هستند و زندگی ایپ من را با حالتی شاعرانه و در عین حال با مبارزاتی پرجزئیات به تصویر می‌کشند. فیلم بخش گسترده‌ای از زندگی ایپ من را پوشش می‌دهد و در کنار آن به موضوعات فرهنگی مختلفی نیز می‌پردازد. اگر قرار باشد خارج از چهار فیلم دانی ین در مجموعه ایپ من فقط یک فیلم از این مجموعه را ببینید، این اثر یکی از بهترین گزینه‌هاست.

Ip Man: The Final Fight (2013)

دومین فیلم هرمان یاو چندین سال پس از داستان فیلم قبلی او روایت می‌شود. Ip Man: The Final Fight زندگی ایپ من را در هنگ‌کنگِ پس از جنگ دنبال می‌کند؛ زمانی که او با مشکلات گوناگونی روبه‌رو است؛ از درد معده گرفته تا درگیری با گروه‌های تبهکار محلی. در این فیلم آنتونی وونگ، بازیگر سرشناس هنگ‌کنگی، نقش ایپ من را ایفا می‌کند و شخصیت این استاد بزرگ را به شکلی متفاوت به تصویر می‌کشد.

بخش زیادی از تمجیدها و انتقادهایی که به The Legend Is Born: Ip Man وارد شده بود، درباره این فیلم هم صدق می‌کند. فیلم تمرکز بیشتری بر سال‌های پایانی زندگی ایپ من دارد. زمینه تاریخی داستان، بازی‌های خوب و فضای سنتی فیلم رزمی از نقاط قوت آن است، اما همچنان به اندازه فیلم‌های اصلی مجموعه از نظر پرداخت و جذابیت کلی موفق عمل نمی‌کند.

Ip Man 3 (2015)

پنج سال پس از قسمت دوم، فیلم Ip Man 3 داستان دو فیلم قبلی را ادامه می‌دهد و فضای دراماتیک‌تری به این مجموعه فیلم‌های رزمی اضافه می‌کند. همچنین موفقیت روزافزون این مجموعه باعث شد چهره‌های بین‌المللی نیز به آن اضافه شوند. داستان فیلم درباره درگیری ایپ من با گروهی از تبهکاران است که توسط یک سرمایه‌گذار املاک به نام فرانک هدایت می‌شوند؛ شخصیتی که مایک تایسون نقش او را بازی می‌کند و قصد دارد کنترل هنگ‌کنگ را به دست بگیرد. با وجود این خط داستانی اصلی، ویلسون ییپ در دل روایت فیلم موضوعاتی مانند خانواده، مبارزه و از دست دادن را نیز مطرح می‌کند.

داستان Ip Man 3 به دانی ین فرصت داد تا دامنه احساسی گسترده‌تری نسبت به فیلم‌های قبلی نشان دهد و لحظاتی از آسیب‌پذیری شخصیت خود را به تصویر بکشد. در بخش اکشن نیز حضور مایک تایسون مبارزه‌ای جالب میان سبک‌های شرق و غرب ایجاد می‌کند و مهارت‌های بوکس خود را به نمایش می‌گذارد. با این حال، مبارزه پایانی میان ایپ من و چونگ تین-چی با بازی مکس ژانگ یکی از بهترین صحنه‌های مبارزه در کل این مجموعه به شمار می‌رود؛ مبارزه‌ای که بعدها زمینه ساخت یک فیلم فرعی را فراهم کرد.

Master Z: Ip Man Legacy (2018)

در پایان فیلم Ip Man 3، چونگ تین-چی در مبارزه با ایپ من شکست می‌خورد و تصمیم می‌گیرد بیشتر وقت خود را صرف تربیت پسرش کند. زندگی آرام آن‌ها زمانی به هم می‌ریزد که او از دختری در برابر یک باند خیابانی دفاع می‌کند و همین اتفاق او را وارد درگیری با یک شبکه تبهکار محلی، نیروهای پلیس و خارجی‌های ساکن شهر می‌کند.

فیلم Master Z: Ip Man Legacy در میان آثار این مجموعه به‌خاطر صحنه‌های مبارزه پرجزییات و با طراحی باکیفیتش متمایز است. دلیل این موضوع نیز سابقه کارگردان فیلم، یوئن وو-پینگ، به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین طراحان مبارزات رزمی در تاریخ سینماست. او پیش‌تر طراحی صحنه‌های مبارزه فیلم‌هایی مانند The Matrix Trilogy، Crouching Tiger, Hidden Dragon و دو فیلم Kill Bill را بر عهده داشته است.

Ip Man 4: The Finale (2019)

آخرین فیلم از مجموعه‌ای که ویلسون ییپ کارگردانی آن را بر عهده داشت، انسانی‌ترین و احساسی‌ترین روایت از زندگی این استاد بزرگ هنرهای رزمی را ارائه می‌دهد. بخش زیادی از این رویکرد به دلیل موضوعات داستان است؛ از جمله تشخیص سرطان گلوی ایپ من، تلاش او برای یافتن آینده‌ای بهتر برای پسرش که باعث می‌شود داستان به سان‌فرانسیسکو منتقل شود، و همچنین درگیری میان بروس لی و جامعه هنرهای رزمی محلی در این شهر.

با وجود این، Ip Man 4: The Finale همچنان یک فیلم اکشن تمام‌عیار است. صحنه‌های مبارزه توسط یوئن وو-پینگ طراحی شده‌اند و حالتی واقع‌گرایانه دارند و بیشتر بر دفاع عملی تمرکز دارند تا نمایش‌های اغراق‌آمیز. این فیلم پایان‌بندی شایسته‌ای برای مجموعه‌ فیلمی منسجم و هوشمندانه است. در نهایت حضور بروس لی در این فیلم با بازی دنی چان نیز باعث شد داستان این مجموعه به شکلی کامل به نقطه آغاز خود بازگردد.

Ip Man: Kung Fu Master (2019)

در این فیلم دنیس تو که پیش‌تر نیز نقش ایپ من را بازی کرده بود، دوباره در این نقش ظاهر می‌شود. داستان Ip Man: Kung Fu Master به دوره‌ای از زندگی ایپ من می‌پردازد که او پیش از انقلاب کمونیستی چین، به‌عنوان افسر پلیس در شهر گوانگژو فعالیت می‌کرد.

این فیلم عناصری از یک درام جنایی را در خود دارد، اما در روایت داستان چندان موفق عمل نمی‌کند و از نظر پرداخت داستانی ضعف‌هایی دارد. پس از این فیلم این احساس به وجود آمد که شخصیت ایپ من بیش از حد به سوژه‌ای محبوب برای ساخت فیلم تبدیل شده و تازگی آن تا حدی از بین رفته است، زیرا برخی آثار صرفاً با هدف بهره‌برداری تجاری از این شخصیت ساخته شده‌اند.

شاید در آینده این روند تغییر کند، اما تا امروز سال ۲۰۱۹ آخرین زمانی است که یک فیلم قابل‌توجه با نام ایپ من ساخته شده است. البته آثاری مانند Ip Man and Four Kings، Young Ip Man: Crisis Time و Ip Man: The Awakening نیز ساخته شده‌اند، اما از نظر کیفیت در سطح پایین‌تری قرار دارند و پیدا کردن آن‌ها هم چندان آسان نیست.

فیلم‌های Ip Man به ترتیب زمان انتشار

فیلم‌های Ip Man بر اساس ترتیب زمانی اتفاقات داستان