غنی‌سازی اورانیوم چرا و چطور انجام می‌شود؟ نگاهی به تکنولوژی بحث‌برانگیز هسته‌ای

غنی‌سازی اورانیوم چرا و چطور انجام می‌شود؟ نگاهی به تکنولوژی بحث‌برانگیز هسته‌ای

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، ادعا کرده است که توافق هسته‌ای جدیدی که با ایران در حال مذاکره است، «بسیار بهتر» از توافق سال ۲۰۱۵ موسوم به Joint Comprehensive Plan of Action یا برجام خواهد بود؛ توافقی که آمریکا در سال ۲۰۱۸ و در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ از آن خارج شد.

رئیس جمهور ایالات متحده روز سه‌شنبه، یک روز پیش از پایان مهلت، آتش‌بس دو هفته‌ای با ایران را تمدید کرد؛ اقدامی که با امید به برگزاری دور دوم مذاکرات در اسلام‌آباد پاکستان انجام شده است.

یکی از مطالبات اصلی ایالات متحده این است که ایران تمام فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند.

ایران همواره تأکید کرده برنامه هسته‌ای‌اش صرفاً برای مصارف غیرنظامی، مانند تولید برق است؛ کاربردی که به غنی‌سازی اورانیوم در محدوده ۳ تا ۵ درصد نیاز دارد. در مقابل، برای ساخت سلاح هسته‌ای، غنای اورانیوم باید به حدود ۹۰ درصد برسد.

در این گزارش، توضیح داده می‌شود که اورانیوم چیست، چگونه غنی‌سازی می‌شود.

اورانیوم چیست و کدام کشورها آن را دارند؟

اورانیوم یک فلز سنگین است که به‌عنوان سوخت در رآکتورهای هسته‌ای و همچنین در تسلیحات هسته‌ای استفاده می‌شود. این عنصر به‌طور طبیعی رادیواکتیو است و معمولاً در غلظت‌های پایین در سنگ‌ها، خاک و حتی آب دریا یافت می‌شود.

حدود ۹۰ درصد از تولید جهانی اورانیوم تنها در پنج کشور انجام می‌شود: قزاقستان، کانادا، نامیبیا، استرالیا و ازبکستان. با این حال، ذخایر اورانیوم در کشورهای دیگری نیز شناسایی شده است.

اورانیوم یا از طریق استخراج مستقیم از زمین به‌دست می‌آید یا روش رایج‌تر این است که از طریق فرآیندهای شیمیایی این عنصر را از داخل سنگ‌ها بیرون کشیده و جدا می‌کنند.

پیش از آن‌که اورانیوم به‌عنوان سوخت هسته‌ای استفاده شود، در چند مرحله به اشکال مختلفی تبدیل می‌شود:

  • کیک زرد: سنگ معدن استخراج‌شده خرد شده و با مواد شیمیایی ترکیب می‌شود تا پودری دانه‌درشت به نام «کیک زرد» تولید شود که برخلاف نامش معمولاً سبز تیره یا زغالی‌رنگ است.
  • اورانیوم تترا فلوراید: کیک زرد با گاز هیدروژن فلوراید واکنش داده و به کریستال‌های سبزرنگی به نام تترافلوراید اورانیوم یا «نمک سبز» تبدیل می‌شود.
  • اورانیوم هگزافلوراید: این ماده با فلور بیشتر به هگزا فلوراید اورانیوم (کریستال سفید) تبدیل می‌شود که با گرم شدن به گاز تبدیل شده و برای غنی‌سازی آماده است.
  • اورانیوم دی اکسید: این گاز در سانتریفیوژ چرخانده شده و به پودر سیاه و بسیار ریزی تبدیل می‌شود.
  • قرص‌های سوخت هسته‌ای: این پودر به قرص‌های سرامیکی فشرده تبدیل می‌شود که در رآکتورهای هسته‌ای استفاده می‌شوند.

اورانیوم چگونه غنی‌سازی می‌شود؟

اورانیوم طبیعی شامل سه ایزوتوپ است. حدود ۹۹.۳ درصد آن U-238 (سنگین‌تر و کم‌واکنش‌تر)، حدود ۰.۷ درصد U-235 و مقدار بسیار کمی U-234 است.

برای تولید انرژی، ایزوتوپ سبک‌تر U-235 از U-238 جدا می‌شود؛ فرآیندی که «غنی‌سازی» نام دارد. U-235 قادر به حفظ واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای است.

برای این کار، ابتدا اورانیوم به گاز UF₆ تبدیل شده و وارد سانتریفیوژها می‌شود. این دستگاه‌ها با سرعت بسیار بالا می‌چرخند (بیش از ۱,۰۰۰ دور در ثانیه) و ایزوتوپ سنگین‌تر را به دیواره‌ها می‌رانند، در حالی‌که U-235 در مرکز باقی می‌ماند.

یک سانتریفیوژ به تنهایی مقدار اندکی جداسازی را انجام می‌دهد. برای رسیدن به درصدهای غنای بالاتر یا همان غنی‌سازی، این فرآیند در زنجیره‌ای از سانتریفیوژها (در ساختار آبشاری) بارها تکرار می‌شود تا زمانی که غنای مناسب U-235 بدست بیاید.

سطوح مختلف غنی‌سازی اورانیوم

هرچه درصد U-235 بیشتر باشد، اورانیوم غنی‌تر محسوب می‌شود.

مقادیر کم (۳ تا ۵ درصد) برای تأمین سوخت نیروگاه‌های هسته‌ای کافی است، اما برای ساخت سلاح هسته‌ای به سطوح بسیار بالاتری (حدود ۹۰ درصد) نیاز است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هر سطحی کمتر از ۲۰ درصد را «اورانیوم کم‌غنی‌شده» (LEU) و هر سطحی بالاتر از ۲۰ درصد را «اورانیوم با غنای بالا» (HEU) در نظر می‌گیرد.

کم‌غنی‌شده – کمتر از ۲۰ درصد

گرید تجاری – ۳ تا ۵ درصد: سوخت استاندارد برای اغلب نیروگاه‌های هسته‌ای جهان
رآکتورهای ماژولار کوچک – ۵ تا ۱۹.۹ درصد: مورد استفاده در راکتورهای مدرن‌تر و رآکتورهای تحقیقاتی پیشرفته

غنی‌شده بالا – بیش از ۲۰ درصد

گرید تحقیقاتی – ۲۰ تا ۸۵ درصد: برای تولید ایزوتوپ‌های پزشکی یا آزمایش مواد در رآکتورهای تخصصی

گرید تسلیحاتی – بالاتر از ۹۰ درصد: سطح موردنیاز برای بیشتر سلاح‌های هسته‌ای

گرید دریایی – ۹۳ تا ۹۷ درصد: مورد استفاده در رآکتورهای هسته‌ای زیردریایی‌ها و ناوهای هواپیمابر

اورانیوم ضعیف‌شده (کمتر از ۰.۳ درصد U-235) محصول باقی‌مانده پس از غنی‌سازی است و می‌تواند برای محافظت در برابر تابش یا در مهمات ضدزره استفاده شود.

غنی‌سازی اورانیوم چقدر زمان می‌برد؟

میزان تلاش برای غنی‌سازی اورانیوم خطی نیست؛ به این معنا که رساندن اورانیوم از ۰.۷ درصد طبیعی به ۲۰ درصد بسیار دشوارتر از رساندن آن از ۲۰ درصد به ۹۰ درصد است. زمانی که اورانیوم به حدود ۶۰ درصد برسد، رسیدن به سطح ۹۰ درصد (گرید تسلیحاتی) بسیار سریع‌تر می‌شود.

این میزان تلاش با واحدی به نام SWU (واحد جداسازی واحد) اندازه‌گیری می‌شود.

بر اساس ارزیابی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ مقداری که در صورت افزایش به ۹۰ درصد، از نظر تئوریک برای ساخت حدود ۱۰ تا ۱۱ بمب هسته‌ای ساده کافی است.

تد پُستول، استاد بازنشسته علوم، فناوری و امنیت بین‌الملل در موسسه تکنولوژی ماساچوست، گفته است که پیش از حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای فردو، ایران حداقل ۱۰ آبشار شامل ۱۷۴ سانتریفیوژ IR-6 در اختیار داشته است؛ یعنی در مجموع ۱,۷۴۰ سانتریفیوژ IR-6 فعال.

مدل IR-6 یکی از پیشرفته‌ترین سانتریفیوژهای ایران محسوب می‌شود. ایران ده‌ها هزار سانتریفیوژ قدیمی‌تر نیز دارد.

اطلاعات دقیقی درباره وضعیت این سانتریفیوژها یا ذخایر هگزا فلوراید اورانیوم (UF₆) وجود ندارد، اما گفته می‌شود این مواد همچنان در زیر زمین نگهداری می‌شوند.

پستول محاسبه کرده که این آبشارها می‌توانند سالانه بین ۹۰۰ تا ۱,۰۰۰ سو تولید کنند.

او می‌گوید: «رسیدن از اورانیوم طبیعی به غنای ۶۰ درصد که ایران قبلاً به آن دست یافته، حدود ۵ سال زمان و حدود ۵,۰۰۰ سو نیاز دارد.»

او ادامه داد: «اما اگر بخواهم از ۶۰ درصد به ۹۰ درصد برسم، فقط به حدود ۵۰۰ سو نیاز دارم. بنابراین به‌جای پنج سال، اگر از ۶۰ درصد شروع کنم، ممکن است این کار فقط ۴ تا ۵ هفته طول بکشد.»

پستول برای توضیح این موضوع از مثال ساعت استفاده کرد: «فرض کنید رسیدن به ۳۳ درصد ۷ دقیقه طول می‌کشد و رسیدن به ۵۰ درصد ۸ دقیقه دیگر. اما رسیدن به ۹۰ درصد فقط یک دقیقه زمان می‌برد.»

پستول می‌گوید ذخایر ایران در زیر زمین نگهداری می‌شود و بنابراین حمله نظامی لزوماً توان و دانش هسته‌ای را از بین نمی‌برد.

او تصریح می‌کند یک آبشار سانتریفیوژ برای تولید اورانیوم در سطح تسلیحاتی می‌تواند فضایی «در حد یک آپارتمان کوچک» (حدود ۶۰ متر مربع) اشغال کند و به‌راحتی پنهان شود.

پستول هشدار داد: «ایران خود را در موقعیتی قرار داده که حتی در صورت حمله، می‌تواند در تونل‌ها باقی بماند و مراحل نهایی غنی‌سازی را انجام دهد.»

پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای چه می‌گوید؟

Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons که در سال ۱۹۶۸ ایجاد شد، توافقی بین‌المللی برای جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای و ترویج استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای است. ایران نیز عضو این پیمان است.

این پیمان به کشورها اجازه می‌دهد از فناوری هسته‌ای برای اهداف صلح‌آمیز مانند انرژی، پزشکی و صنعت استفاده کنند، به شرط آن‌که تحت نظارت باشند.

کشورهای دارای سلاح هسته‌ای نیز متعهد می‌شوند این سلاح‌ها را منتقل نکنند و سایر کشورها نیز متعهد می‌شوند به‌دنبال ساخت آن نروند.

با این حال، بسیاری از قدرت‌های هسته‌ای همچنان در حال مدرن‌سازی زرادخانه‌های خود هستند. برخی بازیگران نیز عضو این پیمان نیستند، از جمله هند، پاکستان، اسرائیل، سودان جنوبی و کره شمالی.

در سال ۲۰۱۵، ایران با شش قدرت جهانی و اتحادیه اروپا توافقی به نام Joint Comprehensive Plan of Action امضا کرد.

بر اساس این توافق، ایران غنی‌سازی را به ۳.۶۷ درصد محدود کرد و در مقابل، تحریم‌ها کاهش یافت.

پستول می‌گوید ایران به این توافق پایبند بوده و مشکلی در اجرای آن وجود نداشت.

او افزود ایران اجازه داشت حدود ۶,۰۰۰ سانتریفیوژ داشته باشد و در صورت استفاده مخفیانه می‌توانست ظرف یک سال به سلاح برسد، اما همه این فعالیت‌ها تحت نظارت بود.

در سال ۲۰۱۸، ترامپ از این توافق خارج شد و تحریم‌ها را بازگرداند. ایران نیز به‌تدریج غنی‌سازی را از سر گرفت.

پس از ترور سردار قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰، ایران اعلام کرد دیگر به محدودیت‌های غنی‌سازی پایبند نخواهد بود.

تلاش‌هایی در دوره جو بایدن برای احیای توافق انجام شد، اما به نتیجه نرسید.

در مذاکرات فعلی، ایران اعلام کرده آماده است اورانیوم ۶۰ درصدی خود را به حدود ۲۰ درصد کاهش دهد؛ فرآیندی که با مخلوط کردن با اورانیوم ضعیف‌شده انجام می‌شود.

پستول می‌گوید این اقدام می‌تواند نشانه‌ای از حسن نیت باشد و نشان دهد ایران به‌دنبال پاسخ به نگرانی‌های آمریکا است.

بر اساس گزارش Federation of American Scientists، تا اوایل سال ۲۰۲۶، ۹ کشور در مجموع حدود ۱۲,۱۸۷ کلاهک هسته‌ای در اختیار دارند. حدود دو سوم این تعداد متعلق به دو کشور است: روسیه با ۴,۴۰۰ کلاهک و ایالات متحده با ۳,۷۰۰ کلاهک (بدون احتساب زرادخانه‌های بازنشسته).

از مجموع سلاح‌های هسته‌ای موجود، حدود ۹,۷۴۵ کلاهک در زرادخانه‌های نظامی فعال برای استفاده در موشک‌ها، زیردریایی‌ها و هواپیماها نگهداری می‌شود و بقیه بازنشسته شده‌اند. از این تعداد، ۳,۹۱۲ کلاهک در حال حاضر روی موشک‌ها یا در پایگاه‌های بمب‌افکن مستقر هستند. از میان آن‌ها، حدود ۲,۱۰۰ کلاهک متعلق به آمریکا، روسیه، بریتانیا و فرانسه در وضعیت آماده استفاده سریع قرار دارند.

در حالی‌که روسیه و آمریکا هزاران کلاهک را در سال‌های گذشته برچیده‌اند، برخی کشورها به‌ویژه چین در حال افزایش ذخایر هسته‌ای خود هستند.

تنها کشوری که به‌صورت داوطلبانه از سلاح هسته‌ای دست کشیده، آفریقای جنوبی است. این کشور در سال ۱۹۸۹ برنامه هسته‌ای خود را متوقف کرد و از سال بعد شروع به برچیدن شش سلاح هسته‌ای خود کرد.

همچنین باور بر این است که اسرائیل نیز دارای سلاح هسته‌ای است و حداقل ۹۰ کلاهک در اختیار دارد، اما تل‌آویو داشتن سلاح هسته‌ای را نه تأیید و نه رد کرده و با وجود توافق‌نامه‌های متعدد، فشار بین‌المللی کمی برای شفاف‌سازی با آن مواجه است.

مطالب مرتبط
مطالب دیگر از همین نویسنده
مشاهده بیشتر
۲۹ نظر

ورود

  • محمد اردیبهشت ۳, ۱۴۰۵

    راه در امان موندن ایران و مردم ایران از تمعم کشور های خارجی ساخت سلاح هسته‌ای و رونمایی رسمی ازش هست
    چون تا وقتی امنیت کامل نداشته باشی نمیتونی به توسعه اقتصادی برسی و روی سرمایه گذاری خارجی و داخلی تو بحث اقتصادی و پروژه های کلان حساب کنی

    • امیر اردیبهشت ۴, ۱۴۰۵

      تلسیدی!؟ نتلس 🤣🤣🤣

      • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

        نمی‌ترسم اما دغدغه دارم برای ایران و مردم ایران چون مردم ایران حق دارن خوب زندگی کنن حق دارن امنیت داشته باشن
        البته تو چون ایرانی نیست نمیفهمی من چی میگم 😏

        • امیر اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

          همینجور تفت بده تا نوبتت برسه 😆😆😆

        • امیر اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

          آره از قیمت ها که هر روز میره بالا کاملا مشخصه چقدر دغدغه مردم دارید امثال شما 😏😏
          برو پرچمتو بچرخون ساندویچتو بگیر 🤣🤣

          • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

            من اگه میرم شعار میدم یا پرچم میچرخونم برای کشور و مردم و به احترام خون تمام شهدا میرم
            همه که مثل تو نیستن خودشون رو به یک ساندویچ یا کمتر بفروشن
            😁😂

          • امیر اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

            …. چهل روز عزا گرفتین دو ماه قبلش چند ده هزار نفر به قتل رسیدن یه عذرخواهی نکردین
            پس دیگه مردم مردم نکن واسه من
            دست امثال شما خیلی وقته رو شده

          • امیر اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

            راستی راجع به قیمت ها چیزی نگفتی
            چیه؟ به نفعت نیست؟
            یا طبق معمول اینم میخوای بندازی گردن اصلاح طلبا؟
            الان که دیگه کل مملکت افتاده دست ….و اصولگراها
            الان چی داری بگی؟
            یه قیمت تخم مرغ نمی‌تونید کنترل کنید حرف از کنترل تنگه میزنید؟ 🤫

    • elite اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      اون وقت نه تنها به قدرت نمی رسی می شی کره شمالی با اقتصاد داغون و کلی بدهی جدید و تحریم های شدیدتر

      • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

        اتفاقا برعکس
        کره شمالی وسعت اش چقدره!؟
        چقدر منابع طبیعی داره!؟
        موقعیت جغرافیاییش کجاست چه تعداد همسایه زمینی و آبی داره!؟
        از نظر ارزش استراتژیک کره شمالی قابل مقایسه با ایران نیست
        بعدم اینکه اگه بمب اتم بسازیم میشیم کره شمالی دروغ بزرگ غربگراها و اصلاح طلبان تو ایران بوده
        دلیلش هم ساده است چون اگه ایران بمب اتم بسازه عملا خطر حمله خارجی رو خنثی میکنه آنوقت دیگه این جریان غرب‌گرا و اصلاح طلب نمیتونن به بهانه مذاکره کردن جیب خودشون پر کنن بزار واضح تر بگم
        تو مذاکرات برجام که مثلا یه دریچه ای باز شد برای خودرو سازی همین جریان اصلاح طلب دوباره رفت با پژو قرارداد بست برای خودرو خب سوال چرا نرفت با تویوتا و یا نیسان ژاپن قرارداد ببنده که ماشین ژاپنی تو دنیا به کم مصرفی و کم استهلاکی معروفه!؟
        چرا با فلوکس واگن آلمان که به ساخت ماشین های اقتصادی تو خود اروپا و جهان معروف قرار داد نبست!؟
        چرا دوباره رفتن با پژو بنجول ساز قرار داد بستن!؟
        چون این جریان غرب گرای اصلاح طلب فقد دنبال منافع شخصی شون هستن
        از خودت نپرسیدی چرا این جریان مدام دنبال مذاکره هست!؟
        دلیل اول
        چون این جریان اصلاح طلب و غرب گرا میدونه آمریکا تحریم هاشو برنمیداره خب پس چرا میرن مذاکره!؟ دلیلش سادست همین جریان غرب گرا و اصلاح طلب یک جمله ای ساخته بودن به اسم کاسبان تحریم بعد وقتی میری نگاه میکنی میبینی
        همین جریان اصلاح طلب و غرب‌گرا و دور وری هاشون عموما تو همین تحریم ها ثروت های افسانه بهم زدن و در واقع تحریم برای اینا بهترین راه درآمدی هست
        دلیل دوم
        این اصلاح طلبان و غرب گراها عموما اموال و بچه هاشون تو کشوری های غربی و بخصوص آمریکاست برای اینکه اموال و بچه هاشون اونجا به خطر نیفته چوب حراج میزنن به منافع ملی کشور
        و منافع مردم و منافع ملی براشون ارزشی نداره

    • حسن اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      بعد از اینکه کل زیر ساختای کشو نابود شد و یه فیلد استیت واقعی موند رو دستمون بنظرم اورانیمو هارو برای مصرف پزشکی به صورت قرص های شیاف دربیارم ، به نظر منکه ارزشش رو داره

      • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

        خب دانشمند ما میگیم بمب اتم بسازیم که زیرساخت هامون از بین نره آنقدر فهمش سخت نیست
        اصلا بمب اتم برای اینه که بازدارندگی بیاره

        • علی اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

          گیریم که بمب اتم و ساختین، کسیم جرات حمله نداشت
          خب میشه میشه مثه کره شمالی
          مردمش در بدترین حالت انسانی دارن زندگی میکنن، نه حقوق بشر و نه هیچکسی نمیتونه بهشون کمک کنه
          شدن اسیر و بدبخت یک حکومت
          چرا خب؟ چرا ؟ هر انسان حقی داره
          حق انتخاب ، حق ازادی ! اینترنت ، رفاه ، اینده
          ایجا که اینترنت قطعه ، قبلشم فیلتر بود
          آینده نداریم ، چون روز به روز همه چی گرون تر میشه
          و همه اینا ، رفاه رو ازمون گرفته

          • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

            اتفاقا برعکس داداش
            تا آخر این متن لطفا بخون
            کره شمالی وسعت اش چقدره!؟
            چقدر منابع طبیعی داره!؟
            موقعیت جغرافیاییش کجاست چه تعداد همسایه زمینی و آبی داره!؟
            از نظر ارزش استراتژیک کره شمالی قابل مقایسه با ایران نیست
            بعدم اینکه اگه بمب اتم بسازیم میشیم کره شمالی دروغ بزرگ غربگراها و اصلاح طلبان تو ایران بوده
            دلیلش هم ساده است چون اگه ایران بمب اتم بسازه عملا خطر حمله خارجی رو خنثی میکنه آنوقت دیگه این جریان غرب‌گرا و اصلاح طلب نمیتونن به بهانه مذاکره کردن جیب خودشون پر کنن بزار واضح تر بگم
            تو مذاکرات برجام که مثلا یه دریچه ای باز شد برای خودرو سازی همین جریان اصلاح طلب دوباره رفت با پژو قرارداد بست برای خودرو خب سوال چرا نرفت با تویوتا و یا نیسان ژاپن قرارداد ببنده که ماشین ژاپنی تو دنیا به کم مصرفی و کم استهلاکی معروفه!؟
            چرا با فلوکس واگن آلمان که به ساخت ماشین های اقتصادی تو خود اروپا و جهان معروف قرار داد نبست!؟
            چرا دوباره رفتن با پژو بنجول ساز قرار داد بستن!؟
            چون این جریان غرب گرای اصلاح طلب فقد دنبال منافع شخصی شون هستن
            از خودت نپرسیدی چرا این جریان مدام دنبال مذاکره هست!؟
            دلیل اول
            چون این جریان اصلاح طلب و غرب گرا میدونه آمریکا تحریم هاشو برنمیداره خب پس چرا میرن مذاکره!؟ دلیلش سادست همین جریان غرب گرا و اصلاح طلب یک جمله ای ساخته بودن به اسم کاسبان تحریم بعد وقتی میری نگاه میکنی میبینی
            همین جریان اصلاح طلب و غرب‌گرا و دور وری هاشون عموما تو همین تحریم ها ثروت های افسانه بهم زدن و در واقع تحریم برای اینا بهترین راه درآمدی هست
            دلیل دوم
            این اصلاح طلبان و غرب گراها عموما اموال و بچه هاشون تو کشوری های غربی و بخصوص آمریکاست برای اینکه اموال و بچه هاشون اونجا به خطر نیفته چوب حراج میزنن به منافع ملی کشور
            و منافع مردم و منافع ملی براشون ارزشی نداره
            بعدم اگه میخوام آینده داشته باشی و رفاه اجتماعی و اینترنت آزاد در مرحله اول باید امنیت داشته باشی
            چون امنیت که زمین ساز رشد اقتصاد و پیشرفت کشور هست
            یک مثال میزنم شما اگه یه خونه داشته باشی اول براش در و قفل و دزدگیر میزاری یا اول براش تلویزیون میزاری!؟
            وقتی خونه شما در و قفل دزدگیر نداره هر چیزی هم که تو اون خونه بذاری به راحتی سرقت میشه امنیت اولویت اوله
            آزادی ،رفاه، آینده، ثبات اقتصادی، کار و در آمد خوب، سیستم درمانی مناسب و………… در سایه وجود امنیت ایجاد میشه

        • یه ادم اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

          بجای اینکه کاری با دنیا و جامعه بین الملی کنی که نیاز به بمب اتم داشته بازی برا “دفاع از خودت” برو باهاشون درست رفتار کن
          چپ راست اینو اونو تحدید نکن تا نیاز به بمب اتم نداشته باشی اونوقت میتونی تو امنیت زندگی کنی

        • Dana اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

          دانشمند مگه اسرائیل کلاهک هسته ای نداره؟؟؟ مگه واسش بازدارندگی آورده؟؟

    • x اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      تو اول برو امنیت اون دانشمندی که قراره برات بمب اتم بسازه رو تامین کن که نیان زرت و زرت ترورش کنن، برو امنیت مراکز غنی سازی تو تامین کن که نیان راه به راه بمبارونش کنن. برو امنیت اطلاعاتی تو قوی کن که نیان ۴۰ هزار سند فوق محرمانه‌تو از شورآباد با وانت بار بزنن ببرن بعدا بیا صحبت از ساخت بمب اتمی کن.
      قبل اینکه بمب اتم بسازی هزار و یک چیز رو درست پیش ببری تو این وضعیت یک چیز هم درست پیش نرفته.

      • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

        ترور این دانشمندان هسته ای و بمباران مراکز هسته ای از دست آورد همین جماعت اصلاح طلب و غربگراست
        چه قبل از برجام که برای اینکه به سازمان بین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ثابت کنن پیشرفت های هسته ای کشور از تلاش دانشمندان بومی کشور هست اسامی دانشمندان هسته ای رو به به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دادن
        و چه بعد برجام همون موقعه ای حسن کلید ساز و ظریف به اسم برجام اسامی دانشمندان هسته ای رو با مشخصات شون دادن به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
        از اون بدتر بازرس های مثلا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسما جاسوس های سازمان سیا و موساد بودن میپرسی چطوری!؟
        چون توی کفش هاشون فرستنده های ماهواره ای پیدا شد که در واقع هدف شون به دست آوردن و ترسیم نقش داخلی تاسیسات هسته ای برای نیروهای بود که ممکنه در طی عملیات ها واکنش سریع بخوان وارد این تاسیسات بشن!
        اون چهل هزار سند هم که گفتی در شور اباد کار اون علیرضا اکبری بود که جاسوس انگلیس بود!
        که اون اسناد رو خارج کردن و در یک منطقه نا امن قرار داد تا به سرقت برن
        هر چند این علیرضا اکبری خیانت های دیگه ای هم داشت مثل وارد کردن یه سری تجهیزات آلوده و معیوب برای بخش موشکی مثل کانکتور آلوده برای اینکه موشک بعد از شلیک در هوا منفجر بشه یا از مسیرش منحرف بشه

  • مهندس اردیبهشت ۴, ۱۴۰۵

    هند خیلی سریع بمب ساخت و تست کرد و بعدش هم پاکستان ساخت! ایران ۲۰ سال داره فقط درجا میزنه و نتونسته بسازه و البته میگن خودمون نخواستیم! الان با وجود ماهواره ها امکان ساختن و تستش دیگه وجود نداره و سریع لو میره برای همین کار به دشواری خورده

    • MMD اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      مهندس، نکنه دوست داری بسازی؟

    • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      الان دیگه مثل قدیم نیست که بخوان بمب اتم رو تو یک بیابون یا وسط یه اقیانوس تست کنن
      چند ده متر میکنن و میرن تو عمق زمین اونم تو مناطقی که میدونن خطری برای ساکنان سطح نداره و با استفاده از لرزنگراهای بسیار دقیق و سنسور های های که می‌توان مواد رادیواکتیو اندازه گیری که تو فواصل خاصی از محل انفجار نصب میشن قدرت انفجار رو میسنجن
      این کار باعث میشه از پخش شدن مواد رادیواکتیویته تو طبیعت و محل زندگی انسان ها جلوگیری بشه و از دید ماهواره‌ها هم مخفی بمونه

  • Amir اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

    اونی که ۶۰ درصد غنی‌ کرده و میخواد ۹۰ درصد غنی‌ کنه می‌خواد چی بسازه که نمیگه می‌خوام بسازم

  • Ahmad اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

    نفرین به جنگ
    چه اتمی،چه هسته ای ……
    همه مملکت بخاطر این هسته‌ای نابود شد💔

    • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      داداش اگه بمب اتم نداشته باشیم تو حمله بعدی آمریکا به مراتب آسیب بیشتر می‌بینیم بخدا این عین واقعیت

  • mhj اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

    کمتر مزخرفات علیز رو نشخوار کن؛ ۹۵ درصد دنیا تونستن بدون ساخت بمب اتم به امنیت، آزادی و رفاه برسن ولی تنها کشوری که باید بمب اتم داشته باشه تا بتونه به آزادی برسه شما …..

    • محمد اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      ۹۵ درصد دنیا دقیقا کیا هستن!؟

    • رادیو اچ اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

      اون ۹۵ درصد کشور ها هم موقعیت ایران رو داشتن که الان نزدیک ۱۰۰ ساله سرش دعواس؟ اون ۹۵ درصد کشور ها هم ۴۵ ساله دشمنان داخلی و خارجی و ده ها شبکه ماهواره ای باهاش در جنگ هستن؟

  • آرش اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

    یادمه قبلا میگفتند که بالای ۲۰ درصد اصلا نیازی نمیشه بهش و فقط واسه سلاحه
    الان از این سایت فهمیدم تا ۸۵ درصد واسه تحقیق و داروعه
    و اینکه فکر میکردم رسیدن به ۹۰ درصد سخته و واسه همین نمیتونن برسن بهش
    الان فهمیدم تواناییش هست
    ممنون از سایتتون

  • حمید اردیبهشت ۵, ۱۴۰۵

    اومدم ببینم خبری در مورد قطعی اینترنت گذاشتید. دیدم اینقد پست و حقیر شدید که خودتونو به اینترنت پرو فروختید شما هم.