مقایسه هواپیماهای VIP مخصوص مقامات ارشد سیاسی کشورهای عضو گروه هفت

گروه هفت (G7) سازمانی متشکل از هفت کشور تأثیرگذار جهان است که شامل کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن، بریتانیا و ایالات متحده می‌شود. اعضای این گروه از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان هستند و در مجموع ارزش‌هایی مانند سرمایه‌داری بازار آزاد، دموکراسی نمایندگی و کثرت‌گرایی فرهنگی را ترویج می‌کنند. با اینکه این گروه یک نهاد غیررسمی است، اما نفوذ قابل‌توجهی در سیاست جهانی دارد و اعضای آن نیز از تأثیرگذارترین کشورهای دنیا محسوب می‌شوند.

رئیس‌جمهور ایالات متحده معمولاً با هواپیمای Boeing VC-25A سفر می‌کند؛ یک هواپیمای نظامی مبتنی بر ۷۴۷-۲۰۰ که به مجموعه‌ای از تجهیزات دفاعی و ارتباطی مجهز است. با این حال، اگرچه آمریکا در رویکرد خود به ایمنی هواپیمای ریاست‌جمهوری منحصربه‌فرد است، سایر کشورها نیز برای مقامات ارشد خود به هواپیماهای امن و قابل‌اعتماد نیاز دارند و اغلب از هواپیماهای مشتق‌شده از نسخه‌های تجاری برای حفظ انعطاف‌پذیری استفاده می‌کنند. در ادامه، شش هواپیمای VIP مورد استفاده برای جابه‌جایی رؤسای کشورهای دیگر عضو G7 بر اساس اندازه معرفی شده‌اند.

۶- ایتالیا

Airbus VC-319A، Dassault VC-900 و VC-50

دولت ایتالیا هم رئیس‌جمهور دارد و هم نخست‌وزیر؛ رئیس‌جمهور رئیس کشور و نخست‌وزیر رئیس دولت محسوب می‌شود. این دو مقام، به‌همراه سایر مقامات ارشد، از چندین هواپیما که توسط یگان ۳۱ نیروی هوایی ایتالیا (مستقر در پایگاه هوایی چامپینو در نزدیکی رم) اداره می‌شود، استفاده می‌کنند.

در حال حاضر، بزرگ‌ترین هواپیماهای این یگان سه فروند Airbus VC-319A هستند که نسخه‌های تغییر‌یافته Airbus ACJ319-115 محسوب می‌شوند. علاوه بر این، یگان ۳۱ از سه فروند Dassault VC-900 (نسخه تغییر‌یافته Dassault Falcon 900) و دو فروند Dassault VC-50 (نسخه تغییر‌یافته Dassault Falcon 50) نیز استفاده می‌کند. اگرچه رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر ایتالیا می‌توانند با هر یک از این هواپیماها سفر کنند، اما VC-319A معمولاً به‌دلیل اندازه و برد بیشتر، برای سفرهای طولانی و مهم استفاده می‌شود.

نیروی هوایی ایتالیا پیش‌تر یک Airbus A340-500 را اجاره کرده بود، اما این هواپیما هزینه اجاره و بهره‌برداری بالایی داشت و به‌ندرت استفاده می‌شد. در عوض، VC-319A برای این نقش کاملاً کافی بوده است. در همین حال، یگان ۳۱ دریافت هواپیماهای Gulfstream VC-650A (نسخه تغییر‌یافته Gulfstream G650ER) را آغاز کرده است. برنامه نیروی هوایی ایتالیا این است که در مجموع پنج فروند VC-650A را به‌عنوان جایگزین مستقیم ناوگان فعلی Dassault Falcon به‌کار گیرد.

۵- بریتانیا

Airbus Voyager KC3 یا A321LR

پس از سال‌ها بحث، دولت بریتانیا در سال ۲۰۱۵ به‌طور رسمی اعلام کرد که قصد دارد یک سرویس حمل‌ونقل VIP اختصاصی برای خانواده سلطنتی، نخست‌وزیر و سایر مقامات ارشد راه‌اندازی کند. در این راستا، یکی از هواپیماهای سوخت‌رسان Airbus Voyager KC3 نیروی هوایی سلطنتی (مبتنی بر Airbus A330 MRTT که نسخه هواپیمای سوخت‌رسانAirbus A330-200 است) برای این کار تغییر کاربری داده و این تبدیل در سال ۲۰۱۶ تکمیل شد. این هواپیما که اکنون Vespina نام دارد، در ابتدا رنگ‌آمیزی نظامی خود را حفظ کرده بود اما در سال ۲۰۲۰ برای نمایش بهتر هویت بریتانیا بازطراحی شد.

Vespina دارای کابینی اختصاصی با امکاناتی مانند فضای کنفرانس، اتاق تعویض لباس، ۵۸ صندلی بیزینس‌کلاس و ۱۰۰ صندلی اکونومی است. این هواپیما همچنین به سامانه‌های پیشرفته شناسایی موشک و ارتباطات ماهواره‌ای امن مجهز شده است. با وجود این تغییرات، Voyager همچنان قابلیت سوخت‌رسانی هوایی خود را حفظ کرده و زمانی که در مأموریت VIP نیست، در کنار سایر هواپیماهای Voyager نیروی هوایی استفاده می‌شود.

علاوه بر این، نیروی هوایی بریتانیا دو فروند Dassault Falcon 900LX در اختیار دارد و یک فروند Airbus A321LR را از شرکت Titan Airways اجاره کرده است. این هواپیما به‌دلیل اندازه مناسب و هزینه عملیاتی پایین، به گزینه محبوب دولت بریتانیا برای سفرهای طولانی تبدیل شده است. در نتیجه، Voyager اکنون کمتر برای مأموریت‌های VIP استفاده می‌شود و هواپیماهای Dassault Falcon بیشتر برای سفرهای کوتاه و A321LR برای اغلب مأموریت‌های دیگر به‌کار می‌روند.

۴- فرانسه

Airbus A330-200

«Cotam Unité» علامت شناسایی هر هواپیمای نیروی هوایی و فضایی فرانسه است که رئیس‌جمهور فرانسه را حمل می‌کند. همانند ایتالیا، فرانسه نیز نخست‌وزیری دارد که به‌عنوان رئیس دولت فعالیت می‌کند، اما نظام حکومتی آن قدرت بیشتری به رئیس‌جمهور می‌دهد. این کشور مجموعه کوچکی از هواپیماهای بال‌ثابت دارد که توسط یگان Escadron de Transport 60، یکی از واحدهای نیروی هوایی و فضایی فرانسه، اداره می‌شود؛ از جمله دو فروند Dassault Falcon 7X، دو فروند Falcon 900 (که قرار است بازنشسته شوند)، دو فروند Falcon 2000 و هفت فروند TBM 700.

با این حال، روش اصلی جابه‌جایی رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر فرانسه پرواز با هواپیمای F-RARF است. این هواپیما یک Airbus A330-200 مجهز به موتورهای Pratt & Whitney است که نخستین پرواز خود را در سال ۱۹۹۸ انجام داد و طبق داده‌های Planespotters.net، تنها دوازدهمین فروند از A330-200 ساخته‌شده بود. این هواپیما در ابتدا توسط ILFC سفارش داده شده و به Swissair تحویل داده شد، سپس به SWISS منتقل و در نهایت به Air Caraibes رسید. این هواپیما در سال ۲۰۱۰ به نیروی هوایی و فضایی فرانسه (که آن زمان نیروی هوایی فرانسه بود) تحویل داده شد تا به‌عنوان هواپیمای VIP جایگزین Airbus ACJ319 شود.

اپراتورهای اولیه F-RARF

این A330-200 با پیکربندی VIP دارای کابین داخلی سفارشی است که به مقامات دولتی امکان کار در داخل هواپیما را می‌دهد و همچنین به سامانه‌های ارتباطی پیشرفته و فناوری‌های دفاعی مجهز است. با این حال، برخلاف A330 بریتانیا، F-RARF نسخه A330 MRTT نیست و فاقد قابلیت سوخت‌رسانی هوایی است. بنابراین، صرفاً برای سفرهای VIP استفاده می‌شود.

۳- کانادا

Airbus CC-330 Husky & CC-150 Polaris

هواپیماهای حمل‌ونقل VIP برای مقامات دولتی کانادا توسط اسکادران ۴۱۲ و اسکادران ۴۳۷ نیروی هوایی سلطنتی کانادا تأمین می‌شود. اسکادران ۴۱۲ به ارائه خدمات حمل‌ونقل اجرایی اختصاص دارد و در حال حاضر چهار فروند Bombardier CC-144 Challenger (بر پایه سری Bombardier Challenger 600) را به‌کار می‌گیرد. در همین حال، اسکادران ۴۳۷ هواپیماهای Airbus CC-150 Polaris و Airbus CC-330 Husky را اداره می‌کند که اصلی‌ترین هواپیماها برای حمل‌ونقل VIP در مسافت‌های طولانی هستند.

هواپیمای CC-150 Polaris بر پایه Airbus A310-300 ساخته شده و نیروی هوایی سلطنتی کانادا در مجموع پنج فروند از آن را در اختیار دارد. هر پنج هواپیما پیش‌تر هواپیماهای مسافربری تجاری بوده‌اند؛ چهار فروند از CC-150ها به پیکربندی ترکیبی (combi) تبدیل شدند، در حالی که پنجمین هواپیما با کابین VIP بازسازی شد (با شناسه ۱۵۰۰۱). دو فروند از CC-150ها به تجهیزات سوخت‌رسانی هوایی مجهز شده و در نتیجه با نام CC-150T شناخته می‌شوند، در حالی که دو نمونه باقی‌مانده به‌عنوان هواپیماهای ترابری راهبردی پیکربندی شده‌اند.

به‌دلیل طول عمر بالا و کاهش قابلیت اطمینان ناوگان Polaris، دولت کانادا شروع به جایگزینی این نوع با Airbus CC-330 Husky کرده است که نسخه‌ای سفارشی از A330 MRTT به شمار می‌آید. این هواپیما در سال ۲۰۲۳ وارد خدمت شده و جایگزین ۱۵۰۰۱ و یک فروند CC-150 استاندارد شد. در مجموع، ۹ فروند Husky در نیروی هوایی سلطنتی کانادا فعال خواهند بود که شامل چهار فروند نو و پنج فروند دست‌دوم است. هشت فروند از این ۹ هواپیما عمدتاً به‌عنوان سوخت‌رسان استفاده خواهند شد، در حالی که یک فروند (که پیش‌تر تحویل داده شده) عمدتاً برای حمل‌ونقل VIP به‌کار خواهد رفت.

۲ -آلمان

Airbus A350-900

یگان حمل‌ونقل اجرایی نیروی هوایی آلمان (لوفت‌وافه) طیف گسترده‌ای از مأموریت‌ها از جمله پشتیبانی کشور میزبان و حمل‌ونقل VIP را انجام می‌دهد. این یگان انواع مختلفی از هواپیماهای بال‌ثابت را به‌کار می‌گیرد، از جمله ACJ319، A321-200، A321LR، Bombardier Global 5000 و Global 6000، اما روش اصلی برای جابه‌جایی رئیس‌جمهور و صدراعظم آلمان، ناوگانی شامل سه فروند Airbus A350-900 است.

این هواپیماها در سال‌های ۲۰۲۱، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۴ تحویل داده شدند و هر یک به نام سیاستمداران برجسته پیشین آلمان نام‌گذاری شده‌اند. این هواپیماها دارای کابین‌های ویژه‌ای هستند که توسط Lufthansa Technik نصب شده و شامل فضاهای مشخصی برای برگزاری جلسات خصوصی یا سایر فعالیت‌های سیاسی و پارلمانی است. فضای باقی‌مانده در هواپیما که به کارهای رسمی اختصاص ندارد، توسط هیئت‌هایی که معمولاً همراه مقامات سفر می‌کنند استفاده می‌شود. علاوه بر این، این هواپیماها به سامانه‌های بسیار پیشرفته ارتباطی و دفاعی مجهز هستند و قرار است در سال ۲۰۲۶ به سیستم‌های مقابله با تهدیدات مادون‌قرمز (DIRCM) مجهز شوند.

هواپیماهای حمل‌ونقل VIP لوفت‌وافه

هواپیماهای A350 جایگزین ناوگان دو فروندی A340-300 شدند که از سال ۲۰۱۱ عملیاتی بودند و در سال ۲۰۲۳ از خدمت لوفت‌وافه خارج شدند. A340ها برای مدت نسبتاً کوتاهی در خدمت بودند، در حالی که خود جایگزین ناوگان دو فروندی A310-300 با پیکربندی VIP شده بودند که نخستین‌بار در سال ۱۹۹۱ تحویل داده شدند. یکی از A310-300های VIP در سال ۲۰۱۱ از خدمت خارج شد و دیگری در سال ۲۰۱۴، پس از ۲۳ سال فعالیت، بازنشسته شد.

۱- ژاپن

Boeing 777-300ER

نیروی دفاع هوایی ژاپن مدت‌هاست دو هواپیمای اختصاصی برای جابه‌جایی امپراتور، نخست‌وزیر ژاپن و سایر مقامات ارشد دولت ژاپن در اختیار دارد. این ایده پس از افزایش نگرانی‌ها درباره اتکا به Japan Airlines برای حمل‌ونقل VIP شکل گرفت؛ نگرانی‌هایی که پس از خصوصی‌سازی این شرکت در سال ۱۹۸۵ شدت گرفت. در سال ۱۹۸۷، ژاپن دو فروند Boeing 747-400 برای این نقش سفارش داد و این هواپیماها در سال ۲۰۱۹ با دو فروند Boeing 777-300ER جایگزین شدند.

هواپیمای ۷۷۷-300ER به‌دلیل اندازه و قابلیت‌هایی که تقریباً با ۷۴۷-۴۰۰ برابری می‌کند انتخاب شد. این هواپیماها با حداکثر ظرفیت ۱۴۰ مسافر پیکربندی شده‌اند و علاوه بر سفرهای دولتی، می‌توانند برای تخلیه اضطراری شهروندان ژاپنی یا انتقال نیرو نیز استفاده شوند. این هواپیماها که از بزرگ‌ترین هواپیماهای دولتی جهان به‌شمار می‌روند، در مأموریت‌های رسمی همیشه به‌صورت هم‌زمان پرواز می‌کنند؛ به‌طوری‌که یکی به‌عنوان پشتیبان با تیم فنی در پرواز حضور دارد و دیگری مسئول حمل مقام VIP است.