شرکت اوکراینی Celebra Tech اعلام کرده که به استقرار سامانه لیزری ضدپهپاد Tryzub در اوکراین نزدیکتر شده است. این شرکت میگوید این سامانه اکنون وارد مرحله نهایی آزمایشها پیش از استقرار در میدان نبرد شده است.
این سامانه که بهصورت غیررسمی «Trident» نامیده میشود، برای فراهمکردن راهکاری ارزان و سریع برای مقابله نیروهای اوکراینی با عملیات گسترده پهپادهای FPV و شناسایی روسیه طراحی شده است.
این موضوع میتواند بسیار تعیینکننده باشد، زیرا روسیه در جنگ اوکراین از تعداد زیادی پهپاد ارزانقیمت استفاده کرده است. مقابله با این تهدیدها با موشکهای پدافندی بسیار پرهزینه بوده و به همین دلیل نیاز فوری به جایگزینی ارزانتر وجود دارد.
برای مقایسه، هر موشک رهگیر سنتی مانند Patriot PAC-3 بین ۳ تا ۴ میلیون دلار قیمت دارد. گزینههای ارزانتر مانند IRIS-T حدود ۴۳۰ هزار دلار قیمت دارند و رهگیر NASAMS/AIM-120 نیز بین ۱ تا ۱.۵ میلیون دلار هزینه دارد.
Tryzub به مرحله آمادگی نزدیک میشود
وقتی این ارقام را با قیمت اهداف احتمالی مانند پهپادهای شاهد که بین ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار هزینه دارند مقایسه کنیم، اختلاف هزینه این نبرد کاملاً مشخص میشود.
فراتر از استفاده از سلاحهای سبک ارزانقیمت مانند شاتگانهای تغییریافته یا تفنگهای تورانداز، احتمالاً تنها راه واقعاً مؤثر و ارزان برای مقابله با چنین تهدیدهایی، سلاحهای انرژی هدایتشده هستند.
در همین راستا، سامانههایی مانند Tryzub میتوانند در کنار سامانههای پدافند هوایی سنتی استفاده شوند و یک لایه ارزانتر برای مقابله کوتاهبرد با پهپادها فراهم کنند. از این سامانهها میتوان برای دفاع از مراکز لجستیکی، مناطق جمعیتی، نیروگاهها و دیگر زیرساختهای مهم استفاده کرد.
این سامانه که روی تریلر نصب میشود، به ادعای سازنده، میتواند پهپادهای FPV را تا فاصله حدود ۹۰۰ متر و پهپادهای بدون سرنشین را تا فاصله حدود ۱.۵ کیلومتر منهدم کند. همچنین این سامانه برای مقابله با پهپادهای انتحاری در فاصله حدود ۵ کیلومتر نیز در حال آزمایش است.
شرکت Celebra همچنین تأیید کرده که این سامانه علیه اهدافی با ابعاد ۱۷.۸ تا ۳۳ سانتیمتر آزمایش شده است. بهطور مشخص، لیزر آن در آسیبزدن به تجهیزات الکترونیکی، سامانههای اپتیکی و بخشهای ساختاری مانند سطوح بال مؤثر بوده است.
Tryzub به سامانه هدفگیری اپتیکی، اتصال راداری و رهگیری خودکار مجهز است. همچنین از هوش مصنوعی برای شناسایی، رهگیری و نابودی سریع اهداف استفاده میکند.
نابودی پهپادها با هزینه کمتر
سرهنگ اوکراینی وادیم سوخارفسکی پیشتر اعلام کرده بود که این سامانه در اوایل ۲۰۲۵ برخی آزمایشهای عملیاتی را پشت سر گذاشته، اما جزئیات دقیقی از این آزمایشها منتشر نشده است.
طبق گزارشها، سامانه در اوایل ۲۰۲۶ وارد مرحله نهایی آزمایش شده است. Tryzub نخستینبار در دسامبر ۲۰۲۴ و در جریان کنفرانس صنایع دفاعی اروپا در کییف رونمایی شد؛ اتفاقی که پس از ماهها انتشار تدریجی اطلاعات درباره پیشرفت پروژه رخ داد.
همچنین نیروهای اوکراینی در آوریل ۲۰۲۵ ویدئویی منتشر کردند که ظاهراً این سامانه را در حال شلیک به یک هدف ثابت زمینی نشان میداد. آن ویدئو نشان میداد سامانه در آن زمان با جویاستیک بهصورت دستی کنترل میشده، اما بهنظر میرسد اکنون به هوش مصنوعی ارتقا یافته است.
با وجود تمام این موارد، هنوز اطلاعات زیادی درباره سامانه ناشناخته باقی مانده است. برای مثال، توان واقعی لیزر، سیستم خنککننده و ظرفیت باتری آن بهصورت عمومی اعلام نشدهاند.
این جزئیات اهمیت زیادی دارند، زیرا شرایط میدان نبرد مانند مه، باران، دود و گردوغبار میتوانند در دنیای واقعی کارایی لیزر را بهشدت کاهش دهند.
یه بالستیک خوشگل
وسط لیزر هاش