عذرخواهی رئیس استارباکس کره جنوبی پس از جنجال تبلیغاتی در سالگرد قیام خونین گوانگجو

رئیس گروه شینسگه، مالک عمده استارباکس کره جنوبی، پس از موج خشم عمومی درباره یک کمپین تبلیغاتی جنجالی، در برابر دوربین‌ها عذرخواهی کرد. این کمپین با عنوان «روز تانک» در سالگرد قیام خونین گوانگجو منتشر شده بود؛ رویدادی تاریخی در سال ۱۹۸۰ که طی آن نیروهای نظامی با تانک، هلیکوپتر و سلاح گرم اعتراض‌های دموکراسی‌خواهانه را سرکوب کردند و صدها نفر کشته یا زخمی شدند.

جونگ یونگ-جین، رئیس گروه شینسگه که ۶۷.۵ درصد از سهام استارباکس کره جنوبی را در اختیار دارد، روز سه‌شنبه در یک عذرخواهی تلویزیونی سه بار تعظیم کرد و از خانواده‌های قربانیان جنبش دموکراسی‌خواهانه ۱۸ مه گوانگجو طلب بخشش کرد.

او گفت: «این واقعیت را بسیار جدی می‌گیرم که بسیاری از مردم به‌دلیل کمپین نامناسب استارباکس کره جنوبی درد و خشم عمیقی احساس کردند.» به گفته او، مسئولیت این ماجرا بر عهده مدیریت است و مردم نباید خشم خود را متوجه باریستاها و کارکنان شعب کنند.

ماجرا از آنجا شروع شد که استارباکس کره جنوبی برای تبلیغ سری جدید لیوان‌های بزرگ خود با نام «سری تانک»، روز ۱۸ مه را «Tank Day» به معنی «روز تانک» اعلام کرد.

این تاریخ در کره جنوبی سالگرد آغاز قیام گوانگجو است؛ قیامی دانشجویی و مردمی علیه حکومت نظامی چون دو-هوان که با ورود نیروهای نظامی، تانک‌ها و هلیکوپترها به شهر به‌شدت سرکوب شد. آمار رسمی از حدود ۲۰۰ کشته سخن می‌گوید، اما فعالان دموکراسی‌خواه معتقدند شمار واقعی قربانیان بسیار بیشتر بوده است.

خشم عمومی زمانی شدت گرفت که شعار تبلیغاتی این کمپین نیز خبرساز شد: «Thwack it on the table!» یا عبارتی نزدیک به «محکم بکوبش روی میز». منتقدان این جمله را یادآور پرونده شکنجه و مرگ پارک جونگ-چول، فعال دانشجویی کره جنوبی در سال ۱۹۸۷ دانستند.

در آن زمان، پلیس ابتدا ادعا کرده بود یکی از بازجویان هنگام بازجویی با مشت روی میز کوبیده و پارک جونگ-چول بر اثر شوک ناشی از آن جان باخته است؛ اما بعداً مشخص شد این روایت پوششی برای پنهان‌کردن مرگ او زیر شکنجه بوده است.

استارباکس کره جنوبی ظرف چند ساعت کمپین را جمع‌آوری کرد و مدیرعامل این شرکت برکنار شد. هم‌زمان، پلیس پس از شکایت خانواده‌های قربانیان گوانگجو تحقیقاتی را آغاز کرد.

بررسی داخلی شینسگه نیز نشان داد تیم تجارت الکترونیک استارباکس کره جنوبی تحت فشار فروش، کمپین را بدون بررسی کافی ریسک‌های تاریخی و اجتماعی تأیید کرده بود؛ هرچند طبق اعلام شرکت، هنوز شواهد قطعی از قصد عمدی برای تمسخر جنبش گوانگجو به دست نیامده است.

جون سانگ-جین، از مدیران ارشد شینسگه، گفته است برخی کارکنان در جریان تحقیق داخلی یک‌هفته‌ای از تحویل تلفن‌های همراه خود خودداری کرده‌اند. او تأکید کرده شرکت منتظر نتیجه تحقیقات پلیس می‌ماند و هر کارمندی که مشخص شود عمداً معترضان و قربانیان را مسخره کرده، اخراج خواهد شد.

این بحران به درخواست‌هایی برای تحریم سراسری استارباکس در کره جنوبی منجر شده و مقام‌های دولتی نیز به جمع منتقدان پیوسته‌اند. یون هو-جونگ، وزیر کشور و ایمنی کره جنوبی، اعلام کرده محصولات استارباکس دیگر در رویدادهای دولتی سرو نخواهد شد و رفتار این شرکت را «ضدتاریخی» خوانده است.

لی جه-میونگ، رئیس‌جمهور کره جنوبی، نیز در شبکه ایکس این کمپین را رفتاری «غیرانسانی و شرم‌آور» از سوی سودجویانی دانست که ارزش‌های جامعه کره جنوبی، حقوق بشر و دموکراسی را انکار می‌کنند.

قیام گوانگجو چند ماه پس از آن رخ داد که ژنرال چون دو-هوان در کودتای سال ۱۹۷۹ قدرت را در دست گرفت. سرکوب خونین این قیام به یکی از دردناک‌ترین نقاط حافظه جمعی کره جنوبی تبدیل شد، اما خشم عمومی از دیکتاتوری در نهایت در اعتراض‌های گسترده سال ۱۹۸۷ به اوج رسید و حکومت را وادار به پذیرش اصلاحات قانون اساسی و برگزاری انتخابات مستقیم ریاست‌جمهوری کرد؛ نقطه عطفی که آغاز گذار کره جنوبی به دموکراسی دانسته می‌شود.