متن کامل توافقنامه سهجانبه میان ایالات متحده، اسرائیل و لبنان منتشر شد، توافقی که در تاریخ ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ (۵ تیر) در واشنگتن دیسی به امضای طرفین رسید. این سند، چارچوبی برای پایان دادن به درگیریها، استقرار ارتش لبنان در جنوب این کشور، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از مناطق مورد توافق و آغاز روند بازسازی لبنان ترسیم میکند. در ادامه، مهمترین مفاد این توافقنامه در ۱۴ بند مرور شده است.
۱. اسرائیل و لبنان حق متقابل یکدیگر برای زندگی در صلح و امنیت را به رسمیت شناخته و بر پایان رسمی وضعیت جنگ و خصومت میان یکدیگر تأکید کردهاند. همچنین توافق شده است که اختلافات باقیمانده از طریق مذاکرات مستقیم با میانجیگری آمریکا حل شود.
۲. دولتهای اسرائیل و لبنان متعهد شدهاند روندی مرحلهای و متقابل را با شرایط مشخص اجرا کنند. بر اساس این روند، ارتش لبنان باید حاکمیت مؤثر خود را بر سراسر خاک این کشور برقرار کند، اقدامی که مستلزم تأیید خلع سلاح گروههای مسلح غیردولتی و برچیدن زیرساختهای وابسته به آنهاست. در مقابل، نیروهای دفاعی اسرائیل نیز بهصورت تدریجی از خاک لبنان خارج خواهند شد. جزئیات این روند، از جمله اقدامات امنیتی و سازوکارهای نظارتی، در پیوست امنیتی توافق تشریح شده است.
۳. مطابق پیوست امنیتی، ارتش لبنان بهتدریج مسئولیت کامل امنیتی را در مناطق آزمایشی بر عهده خواهد گرفت. این مناطق بهعنوان مبنایی برای استقرار نیروهای لبنانی و خروج مرحلهای نیروهای اسرائیلی در نظر گرفته شدهاند. پس از آنکه خلع سلاح گروههای مسلح غیردولتی و برچیدن زیرساختهای آنها در این مناطق تأیید شود، ارتش لبنان کنترل کامل امنیت را در اختیار خواهد گرفت، عملیات بازسازی با حمایت جامعه بینالمللی آغاز میشود و ساکنان غیرنظامی میتوانند با امنیت به محل زندگی خود بازگردند. ایالات متحده نیز اجرای این روند را از نزدیک پیگیری و حمایت خواهد کرد.
۴. دولت لبنان بار دیگر بر تعهد خود برای اعمال کامل حاکمیت بر سراسر کشور تأکید و اعلام کرده که انحصار استفاده از زور تنها در اختیار دولت خواهد بود. بر اساس این بند، تمامی گروههای مسلح غیردولتی باید بهطور کامل و قابل راستیآزمایی خلع سلاح شوند و دیگر هیچ نقش نظامی یا امنیتی در لبنان نداشته باشند. بیروت همچنین از شرکای بینالمللی، بهویژه کشورهای عربی با حمایت آمریکا، خواسته تا در تحقق این هدف از دولت لبنان پشتیبانی کنند.
۵. دولت اسرائیل اعلام کرده که عملیات نظامی در لبنان تنها در واکنش به حملات، تهدیدها و اقدامات خصمانه گروههای مسلح غیردولتی، بهویژه حزبالله، انجام شده است. تلآویو تأکید میکند که اگر این گروهها خلع سلاح شوند و ترتیبات امنیتی مورد توافق بهطور کامل اجرا گردد، دیگر نیازی به حضور نظامی یا انجام عملیات در خاک لبنان نخواهد بود. همچنین اسرائیل تأکید کرده هیچگونه ادعای ارضی نسبت به لبنان ندارد.
۶. دولت لبنان با استناد به منشور سازمان ملل متحد اعلام کرده که مسئولیت انحصاری امنیت و دفاع از کشور بر عهده نیروهای امنیتی رسمی لبنان است و تنها دولت این کشور اختیار تصمیمگیری درباره جنگ و صلح را دارد. این دولت هرگونه ادعای استفاده از زور یا ایفای نقش نظامی و امنیتی از سوی بازیگران دولتی یا غیردولتی بدون مجوز رسمی را مغایر قانون و منافع ملی لبنان میداند.
۷. دو طرف تأکید کردهاند که هیچیک از مفاد این چارچوب، حق ذاتی آنها برای دفاع مشروع از خود را که در منشور سازمان ملل متحد و حقوق بینالملل به رسمیت شناخته شده، محدود نمیکند. همچنین تصریح شده که هیچ شخص یا طرف ثالثی نمیتواند این حق را از جانب آنها اعمال کند. برای نظارت بر اجرای توافق نیز یک گروه هماهنگی نظامی با مشارکت و حمایت ایالات متحده تشکیل خواهد شد.
۸. اسرائیل و لبنان هدف مشترک خود را ایجاد لبنانی امن، باثبات و بازسازیشده تحت حاکمیت کامل دولت مرکزی اعلام کردهاند، کشوری که در آن هیچ گروه مسلح غیردولتی تهدیدی برای لبنان، اسرائیل یا شهروندان هر دو طرف ایجاد نکند. دو طرف همچنین بر اهمیت استقرار ارتش لبنان در جنوب، بازگشت امن غیرنظامیان و تأمین امنیت مناطق شمالی اسرائیل بهعنوان پیششرطهای ثبات و صلح بلندمدت تأکید کردهاند.
۹. دولت لبنان متعهد شده است برنامهای دقیق و مبتنی بر شاخصهای عملکردی برای افزایش توان ارتش این کشور و اعمال کنترل کامل نظامی و امنیتی در سراسر لبنان اجرا کند. این برنامه شامل اجرای روند خلع سلاح گروههای مسلح غیردولتی و گسترش اقتدار دولت در تمام مناطق کشور خواهد بود. آمریکا نیز اعلام کرده که هرگونه کمک جدید به لبنان منوط به تحقق اهداف تعیینشده، شفافیت کامل، نتایج قابل راستیآزمایی و نظارت مستمر است.
۱۰. ایالات متحده متعهد شده همزمان با اجرای این توافق، حمایت جامعه بینالمللی از روند بازسازی لبنان را سازماندهی کند. این حمایت شامل بازسازی زیرساختها، احیای اقتصاد، ارائه کمکهای بشردوستانه، اجرای برنامههای توسعه اقتصادی و جذب سرمایهگذاری خواهد بود تا لبنان بتواند از پیامدهای سالها درگیری عبور کرده و شرایط بهتری برای شهروندان خود فراهم کند.
۱۱. لبنان و ایالات متحده متعهد شدهاند از انتقال هرگونه منابع مالی به افراد، سازمانها یا نهادهای وابسته به گروههای مسلح غیردولتی جلوگیری کنند و از ظرفیتهای قانونی برای ممنوعیت فعالیت آنها استفاده نمایند. دولت لبنان همچنین تضمین داده است که منابع مالی اختصاصیافته به بازسازی کشور در اختیار این گروهها یا نهادهای مرتبط با آنها قرار نگیرد.
۱۲. پس از امضای این چارچوب، دو کشور گروههای کاری مشترکی را برای تدوین متن نهایی توافق جامع صلح و امنیت تشکیل خواهند داد. علاوه بر این، کانالهای ارتباط مستقیم میان دو طرف با تسهیل آمریکا فعال خواهد شد تا مذاکرات با حسن نیت ادامه پیدا کند و زمینه برای دستیابی به صلحی پایدار، امنیت و رفاه مردم دو کشور فراهم شود.
۱۳. اسرائیل و لبنان متعهد شدهاند برای تقویت اعتماد متقابل، اقداماتی از جمله خودداری از انجام اقدامات خصمانه در مجامع سیاسی و حقوقی بینالمللی، همکاری در شناسایی و بازگرداندن بقایای اجساد و تلاش برای آزادی بازداشتشدگان را در دستور کار قرار دهند.
۱۴. در پایان، دو دولت از نقش ایالات متحده در حمایت از روند پایان دادن به دههها درگیری و کمک به برقراری صلح و ثبات میان دو کشور قدردانی و از رهبری و حمایت دونالد ترامپ در شکلگیری این چارچوب تشکر کردهاند. همچنین تأکید شده که این توافق در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ در واشنگتن دیسی و در سه نسخه اصلی به زبان انگلیسی به امضای طرفین رسیده است.
بدون نظر