حرکت موج مکزیکی تنها با چند نفر آغاز میشود. یک تماشاگر از جای خود بلند شده، دستهایش را بالا میبرد و دوباره مینشیند. سپس نفر کناری همین کار را تکرار میکند و بعدی هم همینطور تا جایی که موجی از تماشاگران، سراسر ورزشگاه را در بر میگیرد، گویی موجی از دریا در حال حرکت در میان سکوهاست. موج مکزیکی یکی از شناختهشدهترین سنتهای دنیای ورزش است، نمایشی جمعی که میتواند دهها هزار تماشاگر غریبه را به گروهی هماهنگ تبدیل کند. این حرکت نه به آموزش نیاز دارد، نه داور و نه تمرین؛ بلکه بهطور طبیعی در میان تماشاگران شکل میگیرد. اما واقعاً این حرکت از کجا آمده است؟ چرا به این شکل انجام میشود؟ و چه ارتباطی با مکزیک دارد؟ پاسخ این پرسشها برخلاف تصور بسیاری از مردم است.
موج مکزیکی چیست؟
از نظر علمی، موج مکزیکی نوعی «موج عرضی» محسوب میشود. در این حرکت، تماشاگران تنها بهصورت عمودی حرکت میکنند، یعنی از جای خود بلند شده و دوباره مینشینند، اما موجی که بوجود میآید بهصورت افقی در اطراف ورزشگاه حرکت میکند. به همین دلیل، اگر از بالا یا از دور به آن نگاه کنید، موجی منظم از تماشاگران را میبینید که در امتداد سکوها در حرکت است.
سازوکار این حرکت بسیار ساده به نظر میرسد. گروه کوچکی از هواداران در یک بخش از ورزشگاه همزمان از جای خود بلند میشوند، دستهایشان را بالا میبرند و بلافاصله مینشینند. بخش کناری با دیدن این حرکت همان کار را انجام میدهد و سپس نوبت به بخش بعدی میرسد. به این ترتیب، هر گروه، از گروه قبل الگو میگیرد و هم باعث ادامه یافتن موج در بخش بعدی میشود.
تحقیقات نشان داده است که حتی با حضور حدود ۳۰ نفر که همزمان این حرکت را آغاز کنند، میتوان موج مکزیکی را در یک ورزشگاه به راه انداخت. این موج معمولاً در جهت عقربههای ساعت حرکت میکند و نمونهای جالب از هماهنگی جمعی و اصول ساده فیزیک در میان تماشاگران است.
موج مکزیکی برای اولین بار کجا شکل گرفت؟
برخلاف نام این حرکت، منشأ واقعی آن مکزیک نیست. بسیاری تصور میکنند این حرکت برای نخستین بار در ورزشگاههای مکزیک اجرا شده، اما شواهد تاریخی نشان میدهد که آغاز آن به ایالات متحده آمریکا بازمیگردد.
بیشترین اعتبار برای ابداع این حرکت به تشویقکننده حرفهای آمریکایی، کریزی جورج هندرسون نسبت داده میشود. او که با طبل و سبک خاص خود سالها در مسابقات ورزشی آمریکای شمالی تماشاگران را هدایت میکرد، سرانجام در ۱۵ اکتبر ۱۹۸۱ و در جریان دیدار پلیآف لیگ بیسبال آمریکا بین اوکلند اتلتیکس و نیویورک یانکیز در ورزشگاه اوکلند کالسیوم، این حرکت را در مقیاسی بزرگ اجرا کرد.
او پس از چند تلاش ناموفق، موفق شد تماشاگران را هماهنگ کند و موج چندین بار تمام طبقات ورزشگاه را دور زد. این مسابقه بهصورت زنده از تلویزیون پخش میشد و هندرسون معتقد است همان روز، موج مکزیکی شکل گرفت.
پس از آن، این حرکت بهسرعت در ورزش آمریکا گسترش یافت و در مسابقات فوتبال آمریکایی، بیسبال، فوتبال دانشگاهی و دیگر رقابتها دیده شد. حتی در سال ۱۹۸۴، هندرسون موج را در مسابقات فوتبال المپیک لسآنجلس نیز اجرا کرد. تماشاگران مکزیکی نیز این حرکت را با استقبال فراوان پذیرفتند و به یکی از بخشهای ثابت فرهنگ هواداری فوتبال این کشور تبدیل کردند.
چرا به آن «موج مکزیکی» میگویند؟
نام موج مکزیکی از جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶ سرچشمه میگیرد، رقابتهایی که به میزبانی مکزیک برگزار شد. اگرچه این حرکت چند سال پیش از آن در ورزشگاههای آمریکای شمالی رواج پیدا کرده بود، اما پخش جهانی مسابقات جام جهانی ۱۹۸۶ باعث شد میلیونها نفر در اروپا، آسیا، آفریقا و دیگر نقاط جهان برای نخستین بار آن را ببینند.
تماشاگران پرشور ورزشگاه آزتکا و سایر ورزشگاههای مکزیک بارها این حرکت را اجرا کردند و تصاویر آن در سراسر جهان پخش شد. به همین دلیل بسیاری از مردم تصور میکنند این حرکت برای نخستین بار در مکزیک ابداع شده است. در نتیجه، گزارشگران و رسانههای انگلیسیزبان نام Mexican Wave یا موج مکزیکی را برای آن به کار بردند و این نام بهتدریج در سراسر جهان رایج شد.
با این حال، در آمریکای شمالی هنوز هم این حرکت را تنها با نام The Wave یا موج میشناسند، زیرا از نظر آنها این حرکت سالها پیش از جام جهانی ۱۹۸۶ وجود داشته است.
به این ترتیب، یکی از جالبترین تناقضهای تاریخ ورزش شکل گرفت؛ حرکتی که در آمریکا به اجرا درآمد، اما به نام مکزیک در سراسر جهان شناخته شد.
بدون نظر