بازار تولید هواپیماهای مسافربری یکی از پرسودترین بازارها در صنعت هوانوردی محسوب می شود که رقابت در آن بسیار شدید است. اما در 15 سال گذشته تنها دو شرکت عمده ایرباس و بوئینگ بر سر این بازار پرسود با هم رقابت داشته اند. در سال های اخیر شرکت های هواپیما سازی سعی کرده اند که با تولید هواپیماهای جدید انحصار این دو غول صنعت یاد شده را بشکنند.
در روز پنجشنبه اولین هواپیمای ساخت شرکت روسی ایرکات با نام Irkut MC-21 رونمایی شد و اولین پرواز خود را با موفقیت به انجام رساند.
علاوه بر هواپیمای پیشرفته شرکت روسی ایرکات، تعداد دیگری از هواپیماهای مسافربری مجهز برای به چالش کشیدن هواپیماهای خانواده اَی 320 نئو ایرباس و بوئینگ 737 مکس در سراسر دنیا تولید شده اند.
اما قبل از این که به بررسی این هواپیماهای جدید بپردازیم بهتر است که نگاهی به هواپیماهای مسافربری ایرباس مدل اَی 320 نئو و بوئینگ 737 مکس بیاندازیم.
خانواده اَی 320 نئو ایرباس
هواپیماهای مسافربری مدل اَی 320 نئو نسخه به روز شده خانواده اَی 320 قدیمی ایرباس با موتورهای پیشرفته تر و خاصیت ایرودینامیک بهتر هستند.
هواپیماهای با سایز متوسط این خانواده عبارتند از اَی 319 نئو با 160 صندلی، اَی 320 نئو با 189 صندلی و اَی 321 نئو با 240 صندلی. هر سه مدل را می توان به موتورهای توربوفن مدرن CFM LEAP-1A و PW1100G پرَت اَند ویتنی (Pratt & Whitney) مجهز کرد.
تاکنون ایرباس سفارش ساخت 4.200 فروند از این مدل هواپیماها را دریافت کرده است. اولین هواپیمای مسافربری مدل اَی 320 نئو در اوایل سال 2016 به پرواز درآمد.
هواپیمای بوئینگ سری 737 مکس
همانند مدل اَی 320 نئو ایرباس، سری 737 مکس بوئینگ نیز آخرین نسخه از هواپیماهای قدیمی سایز کوچک تا متوسط بوئینگ است که در 50 سال اخیر همواره مشتریان زیادی داشته.
شرکت بوئینگ در مدل مکس جدید از موتورهای پیشرفته، بال ها و سیستم خودکار جدید و دیگر تغییرات بهره برده است. سری 737 مکس چهار مدل مختلف دارد: مدل مکس 7 با 149 صندلی، مدل مکس 8 با 189 صندلی، مدل مکس 200 با 200 صندلی و مدل مکس 9 با 220 صندلی.
مدل به روز شده بوئینگ 737 مجهز به موتور توربوفن CFM LEAP-1B است و شرکت بوئینگ تاکنون 3.200 سفارش برای ساخت این سری از هواپیماهای خود دریافت کرده و انتظار می رود اولین فروند آن ها در سال 2017 به پرواز درآید.
هواپیماهای بومباردیر سری سی (Bombardier C-Series)
هواپیماهای بومباردیر سری سی مهم ترین رقیب محصولات بوئینگ و ایرباس به شمار می آید. اگرچه شرکت کانادایی سازنده این هواپیما مدت زمان زیادی است که در عرصه تولید هواپیما فعالیت دارد اما با ساخت هواپیماهای بومباردیر سری سی قصد دارد به جنگ غول های آمریکایی و اروپایی ایرباس و بوئینگ برود.
شرکت هواپیماسازی بومباردیر تاکنون تلاش کرده است که فروش خود را نزدیک به دو شرکت فوق نگه دارد اما اخیراً بسیاری از صاحب نظران صنعت هواپیماسازی به تمجید از هواپیمای سری سی این شرکت به خاطر عملکرد عالی، مصرف بهینه سوخت و طراحی زیبای آن پرداخته اند.
هواپیمای سری سی این شرکت دارای دو مدل متفاوت است: مدل سی اس 100 با 133 صندلی و مدل سی اس 300 با 160 صندلی. در بازار فروش هواپیماهای مسافربری این سری از هواپیماهای ساخت شرکت بومباردیر با هواپیماهای بوئینگ 737 مدل مکس 7 و ایرباس 319 نئو رقابت دارد.
این مدل نیز مانند ایرباس 320 نئو از موتور توربوفن پیشرفته مدل PW1500G ساخت شرکت پرَت اَند ویتنی استفاده می کند. هواپیمای بومباردیر سری سی اولین بار در شرکت هواپیمایی سویس (SWISS) مورد استفاده قرار گرفت و تاکنون 300 سفارش جدید برای ساخت این مدل به شرکت بومباردیر ارسال شده است.
هواپیمای اِمبریر مدل Embraer E-Jet E2
شرکت هواپیماسازی اِمبریر نیز همانند بومباردیر قصد دارد با غول های بزرگ صنعت هواپیماسازی وارد رقابت شود. بدین منظور این شرکت با نسل دوم هواپیماهای مدل ای جت (E-Jet) خود با نام ای دو (E2) به جنگ شرکت های بزرگ این عرصه آمده است. اگر چه نسل اول این هواپیما تنها مشتریانی در بازارهای محلی داشت اما شرکت اِمبریر با هواپیماهای ای دو نسل دوم خود قصد دارد جایگزین کوچکتری برای هواپیماهای اَی 319 و مکس 7 باشد.
سری ای دو دارای سه مدل مختلف است: مدل E175-E2 با 88 صندلی، مدل E190-E2 با 106 صندلی و مدل E195-E2 با 132 صندلی.
در این سری از دو نسخه متفاوت از موتورهای توربوفن ساخت شرکت پرَت اَند ویتنی استفاده شده است.
انتظار می رود که اِمبریر مدل E-Jet E2 در سال 2018 وارد بازار شود. این شرکت برزیلی تاکنون سفارش ساخت 270 فروند از هواپیمای نسل جدید خود را دریافت کرده است.
میتسوبیشی MRJ
میتسوبیشی MRJ اولین هواپیمای بومی ساخت ژاپن است که در 50 سال اخیر به مرحله تولید تجاری رسیده است. میتسوبیشی MRJ دارای دو مدل MRJ70 با 80 صندلی و MRJ90 با 92 صندلی است. اگر چه این مدل هواپیما از رقبای خود در ایرباس و بوئینگ بسیار کوچکتر بوده و سهم زیادی در بازارهای خارج از ژاپن ندارد اما می تواند مورد توجه شرکت های هواپیمایی در داخل ژاپن قرار گیرد که سال هاست از مشتریان وفادار بوئینگ و ایرباس بوده اند.
در هواپیمای میتسوبیشی مدل MRJ نیز از موتور توربوفن پرَت اَند ویتنی استفاده شده است. انتظار می رود که این مدل نیز در سال 2018 به بازار عرضه شود. شرکت میتسوبیشی تاکنون 220 سفارش برای ساخت مدل MRJ دریافت کرده است.
کوماک (COMAC)ARJ21
هواپیمای کوماک ARJ21 اولین هواپیمای مدرن ساخت کشور چین است. شرکت هواپیماسازی تجاری چین (COMAC) در سال 2008 به منظور طراحی و تولید هواپیماهای بومی برای استفاده در صنعت هوایی در حال رشد چین تاسیس شد.
به ادعای شرکت بوئینگ انتظار می رود این شرکت چینی در 20 سال آینده درخواست تولید بیش از 6.300 فروند هواپیما به ارزش تقریبی یک تریلیون دلار را از سراسر جهان دریافت کند.
هواپیمای مدل ARJ21 یک هواپیمای کوچک با 90 صندلی است که برای پرواز در مسافت های کوتاه و متوسط طراحی شده است. این هواپیما از دو موتور مدل CF34-10A ساخت شرکت جنرال الکتریک سود می برد. این شرکت دولتی چینی تاکنون 350 درخواست جدید برای ساخت این هواپیما دریافت کرده که اکثر این سفارشات از جانب شرکت های مسافربری داخلی و شرکت های لیزینگ بوده است. هواپیمای مدل ARJ21 اواخر سال گذشته به بازار عرضه شد.
کوماک سی 919
مدل سی 919 کوماک اولین جت تجاری طراحی شده برای رقابت شانه به شانه با اَی 320 نئو و 737 مکس است. انتظار می رود که این جت به دو موتور مدل CFM LEAP-1C مجهز شود.
تاکنون 517 سفارش خرید عمدتاً از طرف شرکت های مسافربری چینی برای مدل سی 919 به ثبت رسیده است. انتظار می رود که این هواپیمای ساخت چین سال آینده به پرواز درآمده و بعد از سال 2020 به بازار عرضه شود.
ایرکات ام سی- 21 (Irkut MC-21)
ایرکات ام سی 21 آخرین هواپیمایی است که توسط شرکت هواپیماسازی روسیه تولید شده است. هواپیمای ام سی 21 دو مدل متفاوت خواهد داشت: مدل MC-21-200 با 165 صندلی و مدل MC-21-300 با 211 صندلی.
همچنین در این هواپیما از دو نوع موتور توربوفن استفاده شده است: یکی مدل روسی آویادویگاتل پی دی 14 (Aviadvigatel PD14) و دیگری مدل PW1440G ساخت شرکت پرَت اَند ویتنی.
تاکنون 175 سفارش تولید عمدتاً از طرف شرکت های مسافربری روسی و شرکت های لیزینگ برای این مدل ارائه شده است.
اگرچه این شرکت روسی تاکنون حضور چندانی در عرصه تولید هواپیماهای مسافربری نداشته است اما ایرکات و شرکت تابعه یاکوفلف (Yakovlev) سابقه درخشانی در تولید هواپیماهای پیشرفته جنگی دارند.
علاوه بر این شرکت ایرکات تاکنون بعضی از قطعات ایرباس اَی 320 را برای شرکت مذکور ساخته است.
این چینی و روسی بی کیفیت و داغونه. اگه خوب بود که خودشون صدها فروند رو سفارش میدادن. مدل برزیلی و کاناداییه که برای مسافت های طولانی قاره ای نیست منطقه ای هس که از یک کشور به همسایش حرکت میکنن
بمباردیه و امبرایر برد منطقه ای دارن و قاره پیما نیستن و مدل های چینی و روسی انقدر بی کیفیته که خودشونم استفاده نمیکننو ژاپنی هنوز نیومده و نمیشه تحلیلش کرد
میتسوبیشی هم کیفیتش بالاست،هم قیمتش خوبه.ولی بردش خیلی پایینه.
این چینی و روسی بی کیفیت و داغونه. اگه خوب بود که خودشون صدها فروند رو سفارش میدادن. مدل برزیلی و کاناداییه که برای مسافت های طولانی قاره ای نیست منطقه ای هس که از یک کشور به همسایش حرکت میکنن
بمباردیه و امبرایر برد منطقه ای دارن و قاره پیما نیستن و مدل های چینی و روسی انقدر بی کیفیته که خودشونم استفاده نمیکننو ژاپنی هنوز نیومده و نمیشه تحلیلش کرد