نقد فیلم «صبحانه با زرافه ها» ساخته سروش صحت با بازی هوتن شکیبا و پژمان جمشیدی

نقد فیلم «صبحانه با زرافه ها» ساخته سروش صحت با بازی هوتن شکیبا و پژمان جمشیدی

سروش صحت کارش در سینما و تلویزیون را با بازیگری در آثار مهران مدیری آغاز کرد. اما هیچ گاه بازیگر بزرگی نشد. برای بازی در نقش‌های طنز زیادی جدی و عصا قورت داده بود و در نقش‌های جدی هم نمی‌توانست در تماشاگر همدلی ایجاد کند. ظاهراً خودش هم خیلی زود این موضوع را متوجه شد و بیشتر وقتش را صرف کاری کرد که در آن استعداد فراوانی داشت؛ نویسندگی. سروش صحت نویسنده خیلی خوبی است و این را با آثاری که برای همکارانش نوشته است، ثابت کرد.

نوشتن فیلمنامه سریال‌هایی مانند زیرآسمان شهر، کوچه اقاقیا، بزنگاه، ترش و شیرین و جایزه بزرگ نشان داد صحت طنز را خیلی خوب می‌شناسد و بلد است تماشاگر را با خلق موقعیت‌های جذاب و شخصیت‌های دوست داشتنی بخنداند. اما ظاهراً نوشتن چنین فیلمنامه‌هایی صحت را اغنا نمی‌کرد. او رویا‌های بزرگ‌تری در سر داشت و دوست داشت سبک کاری خودش را دنبال کند. برای همین خیلی زود سراغ کارگردانی رفت تا بتواند نوشته‌هایی که خودش دوست داشت را بسازد. از چهارخونه که فرقی با طنز‌های نود شبی معمولی تلویزیون نداشت که بگذریم باقی کار‌های صحت بیانگر خلاقیت او سبک خاص و ویژه‌اش در سریال سازی بودند. او طنز را با یک رئالیسم جادویی مخلوط کرد و سعی کرد روایتی متفاوت و خیام وار از زندگی ارائه کند.

روایتی که تماشاگر می‌گفت زندگی انقدر اسیر حوادث ناگهانی و برنامه ریزی نشده است که نباید آن را چندان جدی گرفت. این مضمون و تلاش برای بیان درست آن در آثار صحت تبدیل به یک موتیف ثابت شده است. مضمونی که گاهی به شکلی درخشان (مگه تموم عمر چند تا بهاره؟) عرضه شده است و گاهی مانند شمعدونی و جهان با من برقص با کیفیت پایین‌تری ارائه شده است. اما فارغ از کیفیت نهایی در تمام فیلم‌ها و سریال‌های صحت می‌توان ردپای نویسنده با استعدادی را دید که تلاش کرده نگاه متفاوتی به جهان بی‌اندازد و روایت‌های بکری از هستی ارائه کند که شبیه هیچ کدام از فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی نیست.

بازیگر بد، کارگردان خوب، نویسنده بهتر

صبحانه با زرافه‌ها؛ یک ایده تلف شده

هر دو فیلم سینمایی سروش صحت ایده‌های درخشانی دارند. هم جهان با من برقص و هم صبحانه با زرافه‌ها درباره مهم‌ترین مسائل بشر یعنی مرگ و زندگی صحبت می‌کنند. هدف صحت هم این است که به تماشاگر بگوید زندگی را همانطور که هست بپذیرد و آن را زیاد سخت نگیرد. چون زندگی چیزی نیست به جوز یک سری موقعیت تصادفی و پیش بینی نشده که سرنوشت انسان‌ها را تعیین می‌کند.

موقعیت‌هایی که اگر جور دیگر رقم می‌خورد سرنوشت انسان هم تغییر می‌کرد. تا جایی که به بیان این مضمون این مربوط می‌شود مشکلی وجود ندارد. مشکل فیلم‌های صحت از جایی آغاز می‌شود که پای چگونگی بیان این مضمون غامض و پیچیده وسط می‌آید. صحت برای بیان منظورش سراغ نماد می‌رود. نماد‌هایی که هر کدام نشانه یک چیز هستند و قرار است با استفاده از این نماد‌ها مضمون به شکل واضح و شفافی برای مخاطب بیان شود. مثل عنکبوتی که مجتبی در ابتدای فیلم می‌کشد و با کشتن آن عنکبوت انگار سرنوشت مجتبی هم معلوم می‌شود. یا سکانس پایانی که در همان بهشت موعودی اتفاق می‌اُفتد که مجتبی در ابتدای فیلم درباره آن صحبت کرده بود.

بازیگر بد، کارگردان خوب، نویسنده بهتر

حتی نگاه کردن به چشم‌های آن گاو کنار جاده توسط مجتبی که قرار است تفاوت نگاه او را با سایر دوستانش نمایش دهد از جمله نماد‌های است که برای بیان مضمون فیلم در داستان گنجانده شده‌اند. مشکل نماد‌های استفاده شده در صبحانه با زرافه‌ها این است که داستان را از رمق می‌اندازند و اجازه نمی‌دهند تماشاگر با داستان فیلم همراه شود. نماد‌ها زمانی در یک فیلم سینمایی استفاده می‌شوند که مضمون یا شعار برای کارگردان مهمتر از خود قصه باشد. این اهمیت مضمون بر داستان اولین مشکلی که به وجود می‌آورد این است که ترکیب فیلم را به هم می‌ریزد و یک دستی آن را از بین می‌برد. مثلاً صبحانه با زرافه‌ها پر از جزئیات درجه یکی است که هر کدام به تنهایی می‌توانست یک فیلم را نجات دهد. می‌شود کلی مثال درباره شخصیت‌های این فیلم (از عینک شاهین و نحوه حرف زدنش بگیر تا خزعبلاتی که دکتر درباره ازدواج می‌گوید) آورد که تماشاگر را به شخصیت‌ها نزدیک می‌کند. مشکل این جاست که از ترکیب این جزئیات کلیت خوبی ساخته نمی‌شود که تماشاگر را درگیر کند.

ایراد اصلی هم این است که تمام این جزئیات برای خلق نماد‌هایی استفاده شده‌اند که نه تنها ارتباط تماشاگر را با داستان قطع می‌کنند که باعث می‌شود مضمون به قدری پررنگ شود که جایی برای داستان باقی نماند. والا کیست که نداند سروش صحت اُستاد خلیق موقعیت‌های درخشانی است که تماشاگر را سر ذوق می‌آورد. مثل سکانس رستوران همین فیلم که جمع رفقا درست وسط وضعیت سختی که در ان گرفتار شده‌اند تصمیم می‌گیرند مخ چند دختر را بزنند. اما خب زمانی که فکر و ذکر نویسندگان نماد‌های درون فیلم باشد این موقعیت‌ها هم کارکرد دراماتیک خود را از دست می‌دهند و تبدیل به تک سکانس درخشانی می‌شوند که جدای از فیلم می‌ایستند.

بازیگر بد، کارگردان خوب، نویسنده بهتر

صبحانه با زرافه‌ها بیشتر باعث حسرت می‌شود. حسرت این که کارگردان چگونه ایده درخشانش را به خاطر چند نماد مستعمل قربانی کرده است. حسرت این که صحت با این میزان از استعداد چرا باید درگیر چیز‌های فرعی شود که داستان فیلمش را به محاق می‌برد و در پایان حسرت این که چرا این شخصیت‌های جذاب در یک بستر مناسب قرار نگرفته‌اند تا از تمام ظرفیت‌هایشان استفاده شود. صبحانه با زرافه‌ها هم مانند جهان با من برقص فیلم تلف شده‌ای است که تا نزدیکی خط پایان جلو می‌رود، اما موفق نمی‌شود از خط پایان عبور کند.

منبع: رویداد 24
مطالب دیگر از همین نویسنده
مشاهده بیشتر
۱۱ نظر

ورود

  • علیرضا آبان ۳۰, ۱۴۰۳

    سلام بسیار فیلم مزخرفی بود، گویا سروش صحت و رامبد جوان در احمق کردن مردم در حال رقابت هستند. فیلم با مشروب خوری، رقص و رابطه نامشروع آغاز و با مزاحمت برای باتوان و استعمال مواد مخدر و دری وری گفتن ادامه و به ادامه یک زندگی نکبت بار و مرگ دو نفر به پایان می رسد. مطمئنم که بازیگران این فیلم به مانند هادی حجازی و بهرام رادان از بازی کردن در این آشغال پشیمان خواهند شد. زودپز هم همینطور بود.فقط پول

  • پروین آذر ۱, ۱۴۰۳

    فیلم نپخته و بی سروته ، بهتر بود خود آقای صحت همزمان با اشروع فیلم حضور داشتند و منظورشونو از تراوشات ذهنشون رو برای ما هم تفسیر می‌کردند حیف از این چهار بازیگر ناب که به اتکای آنها وارد سالن سینما شدم

  • م رفعت آذر ۲, ۱۴۰۳

    بسیار فیلم مزخرف و بی سرو ته بود که فقط تبلیغ مواد
    می کرد واقعا هنرمتدان بزرگ با این بازی و سناریو فیلم ها له و خورد می شوند خیلی خیلی خیلی فیلم بی سر وتهی بود حیف از زمان و هزینه

  • متین آذر ۲, ۱۴۰۳

    فیلم عالی بود پیشنهاد میکنم با قلم و کاغذ ببینید چون بعضی دیالوگ هارو واقعا دوست داشتی بنویسی هم طنز هم پر مفهوم بازیگران هم که همشون فوق ستاره

  • Mah آذر ۲, ۱۴۰۳

    فیلم عالی بود ارزش چندبار دیدن رو هم داره خیلیییییی موضوع آموزنده و جذاب و طنزی داشت، به نظرم فیلم های سروش صحت از هر کارگردان ایرانی بهتره و همیشه نامبر وان.
    من که لذت بردم….

  • شهرزاد آذر ۲, ۱۴۰۳

    فیلم بینظیری بود به طوری کا دوبار رفتم سینما و دیدم هر کسی درک نمی کنه و برام عوام مناسب نیست واِلا که عالی عالی عاااالی

  • شهرزاد آذر ۲, ۱۴۰۳

    فیلم بینظیری بود به طوری که دوبار رفتم سینما و دیدم هر کسی درک نمی کنه و برای عوام مناسب نیست واِلا که عالی عالی عاااالی

  • مهدی آذر ۳, ۱۴۰۳

    فیلم را باید فیلم شناس نقد کنه
    وقتی از نمادها صحبت میشه باید دیدگاه نویسنده و کارگردان را بفهمی
    همینطوری در مورد فیلم ۱ چیزی ننویسید که نوشته باشید
    فیلم را بفهمید دیدگاه را بفهمید بعد نقد کنید
    فیلمهای سروش را با نگاه صحت ببینید نه نگاه خودتون
    فیلم صبحانه با زرافه ها اثر پر معنا و خوبی هست و مانند جهان با من برقص باید چند بار دید و از ته جان فهمید
    سپاس

  • امیرعلی آذر ۵, ۱۴۰۳

    این برای سینمای ایران یک فاجعه است که یک سناریست و کارگردان با کپی برداری از نسخه خارجی فیلم Hangover توقع مثبت اندیشی نسبت به فیلم ساخته شده داشته باشد.

  • م د آذر ۱۳, ۱۴۰۳

    ضمن تایید نقد بالا . بنظرم سروش صحت برای حفظ جایگاه بزرگی که در تلویزیون بدست آورد به دنبال ساخت فیلمهایی با مضامین غیر عُرف و مبالغه آمیز ، متمایز و قبح شکن با رفتار و فرهنگ ایرانی میسازد . و بخصوص در این فیلم رفتار و کلمات سخیفی را برای اهداف خود به نمایش میگذارد که با توجه به کسی که برنامه وزین کتاب باز با مضمونی کاملا فرهنگی و با ارزش را ساخته است ، باعث تأسف است

  • علی آذر ۳۰, ۱۴۰۳

    به نظر من فیلم از ۲۰ نمره ۱۷ومیگیره میتونست منسجم تر باشه ولی کلا نگاهش به زندگی و مرگ را دوست داشتم