اینکه مردم یک کشور در گوگل چه عبارات و موضوعاتی را جستوجو میکنند، تصویری نسبتاً دقیق از دغدغهها، ترسها، امیدها و مسیر حرکت آن جامعه را نشان میدهد. دادههای گوگل ترندز در سالهای اخیر به یکی از منابع مهم برای تحلیل رفتار اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تبدیل شدهاند و بهخوبی نشان میدهند توجه افکار عمومی در هر مقطع زمانی به کدام سمت متمایل شده است. گزارش پیشرو با تکیه بر دادههای گوگل ترندز، تلاش میکند تصویری روشن از مهمترین موضوعاتی ارائه دهد که ذهن ایرانیان را در سال ۲۰۲۵ به خود مشغول کردهاند.
به گزارش رویداد ۲۴، از روزی که دادههای گوگل ترندز در دسترس عموم قرار گرفته، وقت گذراندن در آن به یک تفریح و البته کار دائمی برای خبرنگاران تبدیل شده. مجله تایم شخصیتهای برتر خود را بر اساس تعداد جستجوی آنها در گوگل انتخاب میکند و دادههای این ابزار به رسانهها کمک میکند بدانند مردم درباره چه چیزی کنجکاوند.
رویداد۲۴ در این گزارش ده عبارت پرجستجوی گوگل در سال ۲۰۲۵ میلادی در ایران را بررسی کرده است؛ عباراتی که بر اساس دادههای گوگل ترندز، بیشترین درصد افزایش جستوجو (Rising Percentage) را نسبت به سال قبل تجربه کردهاند. بررسیهای ما نشان داده روندها ناشی از تحولات دیجیتال در سال اخیر بودهاند؛ در کنار آن چالشهای اقتصادی و فرهنگی همچنان جایگاه مهمی در میان جستجوهای ایرانیان داشته است.
سال ۲۰۲۵ برای ایران سالی بود که در آن، پیشرفتهای جهانی هوش مصنوعی با نیازهای محلی همگرا شد و همزمان، نوسانات اقتصادی ناشی از عوامل داخلی و خارجی، مردم را به جستجوی راهحلهای عملی سوق داد. این تحلیل بر اساس دستهبندی موضوعی، عوامل زمینهای مانند رویدادهای جهانی و محلی، مقایسه با روندهای جهانی، و پیشبینیهای احتمالی است.
دادهها نشاندهنده ترکیبی از علاقه به فناوری هوش مصنوعی (AI)، چالشهای اقتصادی، و نیازهای روزمره هستند، که با شرایط ایران در سال ۱۴۰۴ همخوانی دارد؛ سالی که با بیثباتیهای ژئوپلیتیکی مانند جنگ کوتاهمدت ایران-اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴ همراه بود و بر اقتصاد و جستوجوهای مرتبط تأثیر گذاشت.
هوش مصنوعی و فناوری، ۴۰ درصد از مجموع جستجوها را از آن خود کرده که شامل ۹۵ درصد (grok)، ۲۴۰۰ درصد (deepseek)، ۸۵۰ درصد (ChatGPT) و ۲۵۰ (gemini) میشود. این دسته بیشترین رشد را نشان میدهد و بازتاب انقلاب جهانی AI در سال ۲۰۲۵ است. برای مثال، Gemini در سطح جهانی نیز در صدر جستوجوها قرار گرفت، که نشاندهنده ادغام آن در ابزارهای گوگل مانند جستوجو و اندروید است. این رشد میتواند ناشی از استفاده آموزشی و حرفهای باشد، مانند برنامهنویسی و تولید محتوا، که در شرایط اقتصادی سخت، به عنوان ابزاری برای درآمدزایی دیده میشود.
چالشهای اقتصادی و سرمایهگذاری نیز ۴۰ درصد از مجموع جستجوی ایرانیان را به خود اختصاص داده است؛ رشد جستجوی عناوین اصلی شامل املاک و اسکان ۷۰۰ درصد، ملی گلد ۵۰۰ درصد، ثبت نام ایران خودرو ۲۵۰ درصد و قیمت نقره ۱۴۰ درصد نسبت به سال گذشته است. این عبارات نشاندهنده نگرانیهای معیشتی هستند. نوسانات ارزی و تورم در سال ۱۴۰۴، به ویژه پس از جنگ ۱۲ روزه ایران-اسرائیل در خرداد، باعث افزایش جستوجوهای مرتبط با سرمایهگذاری امن مانند طلا و نقره شد. ملی گلد به طرحهای سرمایهگذاری طلا اشاره دارد، که در دوران بیثباتی محبوب شد. املاک و اسکان با عبارت مشابهی همچون سامانه املاک و اسکان جستوجو و به سامانه این با این نام اشاره دارد که ایرانیان در سال جاری ملزم به ثبت اطلاعات سکونت خود در آن شده بودند. افزایش جستوجوها میتواند ناشی از تورم اقتصادی، مهاجرت داخلی یا سیاستهای دولتی در زمینه مسکن نیز باشد.
این دسته با روندهای جهانی همخوانی دارد، جایی که «Iran» دومین عبارت پرجستجوی خبری جهان بود، و این تنشها بر بازارهای محلی تأثیر گذاشت.
نیازهای روزمره و فرهنگی ۲۰ درصد مجموع جستجوها را دارد: شامل تقویم ۱۴۰۴، ۲۲۰۰ درصد و واتساپ وب ۸۰۰ درصد. تقویم ۱۴۰۴ رشد انفجاری داشت، زیرا مردم برای برنامهریزی سال جدید شمسی شامل تعطیلات و رویدادها جستوجو میکردند، که همیشه در پایان سال شمسی افزایش میابد. واتساپ وب نیز به دلیل کار از خانه و آموزش آنلاین، به ویژه در دوران پس از فیلترینگ برخی اپها، افزایش یافت. این نشاندهنده وابستگی دیجیتال جامعه ایرانی است، جایی که ابزارهای ارتباطی مانند واتساپ جایگزین اصلی برای شبکههای اجتماعی فیلترشده شدند.
رفتار ایرانیان در گوگل ناشی از چیست؟
نخستین عامل تعیینکننده در جلب توجه مردم به یک موضع، تأثیر رویدادهای جهانی و محلی است. در ایران، سال ۱۴۰۴ با تنشهای ژئوپلیتیکی همراه بود، مانند جنگ ایران-اسرائیل که باعث افزایش جستوجوهای اقتصادی شد. این رویدادها نوسان قیمت فلزات گرانبها طلا و نقره را تشدید کرد و مردم را به سمت سرمایهگذاریهای امن سوق داد. همچنین، پیشرفتهای AI جهانی مانند بهروزرسانیهای DeepSeek و Gemini با نیازهای محلی ایران مانند دور زدن تحریمها همسو شد.
از سوی دیگر، در سالهای پیشین مانند ۱۴۰۲، جستوجوها بیشتر روی سلبریتیها، قیمت ارز و VPN تمرکز داشت. اما در ۱۴۰۴، شیفت به AI نشاندهنده جریان جهانی به سمت این فناوری است که گریبان ایران را هم گرفته است؛ در حالی که اقتصادیها پایدار ماندند. برای مثال، سامانههای خودرو مانند ایران خودرو همیشه پرجستجو بودهاند، اما رشد ۲۵۰ درصدی نشاندهنده تقاضای بیشتر در بحران است.
از سوی دیگر، عولمل فرهنگی و اجتماعی نیز بر رفتار ایرانیان در اینترنت اثر گذاشته است. در آذر ۱۴۰۴، جستوجوها ترکیبی از اقتصاد، آلودگی، و سرگرمی مانند فوتبال بود، که با این فهرست همخوانی دارد، جایی که ابزارهای دیجیتال مانند واتساپ وب برای ارتباط در شرایط سخت ضروری شدند.
سالی که گذشت در یک خط: ایرانیان درگیر هوش مصنوعی و قیمت دلار
تحلیل نهایی این گزارش نشان میدهد که جامعه ایرانی در سال ۲۰۲۵ در نقطهای بحرانی از همگرایی فناوریهای نوظهور و چالشهای اقتصادی قرار داشته است. رشد چشمگیر جستوجوهای مرتبط با هوش مصنوعی، از جمله DeepSeek، Grok و Gemini، نشاندهنده عطش عمومی برای بهرهگیری از ابزارهای دیجیتال در مسیر آموزش، تولید محتوا و کسب درآمد است. این روند، بهویژه در شرایط اقتصادی دشوار، گویای آن است که فناوری نهتنها بهعنوان ابزاری برای نوآوری، بلکه بهعنوان راهکاری برای بقا و تطبیق با تحولات جهانی دیده میشود.
از سوی دیگر، افزایش جستوجوهای اقتصادی مانند «ملی گلد»، «املاک و اسکان» و «قیمت نقره» بازتابی از اضطرابهای معیشتی و تلاش برای یافتن پناهگاههای امن مالی است. این جستوجوها در بستر نوسانات ارزی، تورم و تنشهای ژئوپلیتیکی مانند جنگ ایران-اسرائیل معنا پیدا میکنند و نشان میدهند که مردم بهدنبال راههایی برای حفظ دارایی و امنیت اقتصادی خود هستند.
نیازهای روزمره نیز در این میان جایگاه مهمی دارند. رشد جستجوی «تقویم ۱۴۰۴» و «واتساپ وب» نشان میدهد که برنامهریزی شخصی و ارتباطات دیجیتال همچنان از اولویتهای جامعهاند. وابستگی به ابزارهای ارتباطی در شرایط فیلترینگ و دورکاری، گویای تغییرات فرهنگی و اجتماعی در سبک زندگی ایرانیان است.
در مجموع، این دادهها تصویری از جامعهای را ترسیم میکنند که در حال گذار از وابستگی سنتی به منابع اقتصادی به سوی پذیرش فناوریهای نوین است؛ جامعهای که همزمان با امید به آینده دیجیتال، با واقعیتهای سخت اقتصادی و اجتماعی دستوپنجه نرم میکند. این روندها میتوانند راهنمایی مؤثر برای سیاستگذاران، فعالان فناوری و اقتصاد باشند تا برنامهریزیهای آیندهنگرانهتری انجام دهند.
بدون نظر