افراد سالمند مشکلات عدیدهای را در زمینه سلامتشان تجربه میکنند؛ از بیماریهای متعدد قلبی و مغزی و آلزایمر تا درد مفاصل و زمین خوردنهای بدون دلیل. شاید دیده باشید که در حالیکه دست یکی از اعضای پیر خانواده را گرفتهاید، پاهای سالمند ضعیف میشود و ناگهان میافتد. این شرایطی است که خیلی از سالمندان آن را تجربه میکنند و میتوان گفت که امری شایع در بین سالمندان است.
افزایش احتمال زمین خوردن با افزایش سن
از تغییرات مهمی که با بالا رفتن سن در بدن ایجاد میشود، این است که در توانایی تولید نیرو و حجم عضله سالمندان کاهش دیده میشود. این امر موجب میشود که کارایی و توان فرد در انجام فعالیتهای روزانه همچون راه رفتن و تعادل کاهش یابد. در چنین شرایطی است که برای سالمنداناحتمال زمین خوردن مطرح میشود.
همچنین باید توجه داشت که مشکلاتی مانند اختلالهای تعادل مشکلات حرکتی، کم تحرکی سالمندان و ضعف عضلانی آنان به خصوص در اندامهای تحتانی مشکل زمین خوردن در سالمندان بیشتر میشود.
به گفته یک کارشناس سلامت، مطالعات نشان داده است که تقریبا یکسوم از افراد بالای ۶۵ سال، حداقل یک بار زمین خوردن را تجربه میکنند.
البته شاید خود زمین خوردن مشکل جدی برای سالمندان به شمار نیاید، اما وقتی این زمین خودرنها باعث آسیبهای جدی، ناتوانی جسمی و شکستگی استخوانها و کاهش ظرفیت فعالیت فیزیکی میشود، دیگر موضوع به امری جدی تبدیل میشود.
ضمنا باید توجه داشت که مشکلات اجتماعی و اقتصادی ناشی از زمین خوردن سالمندان نیز زیاد است. این امر در کشورهایی که درآمد زیادی دارند، حتی تا یک درصد از هزینههای مراقبتهای بهداشتی مربوط به هزینههای زمین خوردن سالمندان را شامل میشود.
چرا سالمندان، بیشتر زمین میخورند؟
کارشناسان عمدتاً دلایل زمین خودرن سالمندان را در دو دسته طبقه بندی میکنند. این دو دسته شامل عوامل خارجی و داخلی است. عوامل خارجی مانند مصرف داروهای سایکوتروپیک و خوابآور موجب میشود تا هوش و حواس سالمند برای درست راه رفتن و حفظ تعادل بر هم بخورد. از دیگر سو شرایط محیطی شامل ناهمواری سطوح، روشنایی کم و مانند آن نیز در زمین خوردن سالمند موثرند. با اینحال عوامل داخلی نیز هستند که باعث میشوند سالمندان بیش از دیگر مردم در معرض زمین خوردن باشند. عوامل داخلی همچون ضعف عضلات اندام تحتانی، کاهش توانایی ذهنی و کاهش اطلاعات حسی کند شدن پاسخهای حرکتی کاهش تعادل و مانند آن.
البته شما باید مراقب باشید که سالمند کارهای خطرناکی که ممکن است تعادل خود را از دست بدهد انجام ندهد. کارهایی مانند بالا رفتن از نردبان، عجول بودن، ایستادن روی صندلی، بلند شدن ناگهانی از تخت عدم توجه به محیط اطراف، حمل چند وسیله با هم، عدم استفاده از وسایل کمکی مانند عصا، واکر، سمعک. این رفتارها احتمال آسیب پذیری سالمند را افزایش داده و باعث زمین خوردن این سالمندان میشود.
البته دسترسی نداشتند به خدمات سلامت نیز میتواند باعث شود تا ریسک زمین خوردن سالمند افزایش یابد. عدم آموزش کافی کارکنان، کمبود منابع انسانی و کیفیت خدمات مراقبتی نیز در افزایش ریسک زمین خوردن تاثیر داردو نباید آن را نادیده گرفت.
در مواردی ممکن است. چند عامل داخلی و خارجی و ناآگاهی اطرافیان باعث زمین خوردن سالمندان شود که نیاز جدی به آگاهی در این زمینه را پررنگ میکند. این است که حذف خطرهایی که میتواند منجر به زمین خوردن شود، ضروری مینماید.
سالمندی در ایران و جهان
بنا برا آمار و اطلاعات یک سایت رسمی سلامت، سال ۲۰۰۰ تقریباً ۶۰۰ میلیون نفر در جهان در سن ۶۰ سالگی و یا بیشتر قرار داشتند و پیش بینیها نیز نشان میداد که تا سال ۲۰۲۵ این آمار به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون نفر برسد و همچنین تا سال ۲۰۵۰ نزدیک به ۲ میلیارد نفر سالمند در جهان داشته باشیم. این آمار نشان میدهد که بخش بزرگی از جوامع را سالمندان تشکیل خواهند داد که به دلیل پیشرفت روشهای پزشکی و طولانی شدن میانگین عمر سالمندان در جهان این قشر نیاز به توجه، سرمایه گذاری و خدمات بیشتری دارند.
در ایران نیز افزایش امید به زندگی و یا همان میانگین عمر سالمندان در پنج دهه اخیر سبب افزایش مداوم یافته است، به نحوی که در سرشماری سال ۱۳۹۵، درصد سالمندان بالاتر از ۶۰ سال کشور به حدود ۹.۳ درصد کل جمعیت رسید. سالخوردگی تحت تاثیر دو عامل کاهش مستمر باروری و افزایش امید به زندگی رخ داده که محصول گذار جمعیتی است.
به گفته کارشناسان «از این رو غربالگری سالمندان ۶۰ سال و بالاتر که با هدف تشخیص عوامل خطر زمین خوردن انجام میشود در کاهش میزان زمین خوردن و آسیبهای ناشی از آن نقش موثری خواهد داشت. با هدف کاهش میزان زمین خوردن و پیشگیری از عوارض ناخواسته آن در ۹ ماهه امسال، در واحدهای ارائه خدمات سلامت شهری و روستایی دانشگاه جندی شاپور اهواز ۱۷۹ هزار و ۳۶۵ سالمند از نظر زمین خوردن غربالگری شدهاند.»
بدون نظر