پژوهشی تازه نشان میدهد که مصرف گوشت سگ در اروپا، بهویژه در دوران عصر آهن، نه از سر ناچاری بلکه بهعنوان بخشی از یک آیین و در ضیافتهای گروهی انجام میشده است. یافتههایی که بر اساس بررسی استخوانهای ۲,۵۰۰ ساله بهجامانده از چندین محوطه باستانی بهدست آمدهاند، تصویری متفاوت از جایگاه سگ در جوامع باستانی جنوبشرقی اروپا ارائه میکنند.
بر اساس نتایج این مطالعه، عادت مصرف گوشت سگ در فاصله قرن پنجم تا اول پیش از میلاد در بخشهایی از اروپا رواج داشته است. این موضوع در تضاد کامل با نگاه امروزی در اروپا قرار دارد؛ جایی که سگها عموماً بهعنوان حیوانات خانگی شناخته میشوند و مصرف گوشت آنها بسیار بحثبرانگیز تلقی میشود. با این حال، شواهد باستانشناسی نشان میدهد که اقوام باستانی تراکیه، ساکن سرزمینهایی که امروزه بلغارستان نامیده میشوند، نگرشی کاملاً متفاوت به سگ داشتهاند.
مطالعهای جدید که توسط استلا نیکولووا، باستانشناس، انجام شده است، نشان میدهد که شواهد مصرف گوشت سگ بهطور «کاملاً واضح» در چندین سکونتگاه تراکیهای در بلغارستان شناسایی شدهاند. نیکولووا میگوید دادهها نشان میدهند که این عمل محدود به یک دولت یا قبیله خاص نبوده است. او تأکید میکند که بررسی گسترده منابع علمی نشان میدهد مصرف گوشت سگ در بخشهای وسیعتری از حوزه مدیترانه نیز رواج داشته است.
تراکیها در منابع یونانی و رومی مردمانی خشن و جنگجو توصیف شدهاند. آنها در نواحی مختلف بلغارستان امروزی سکونت داشتند و در نهایت بخشی از امپراتوری روم شدند. یکی از مراکز مهم تجاری آنها محوطهای باستانی به نام امپوریون پیستیروس بوده است؛ جایی که باستانشناسان حدود ۸۰ هزار قطعه استخوان در آن کشف کردهاند که صدها نمونه از آنها متعلق به سگها بوده است.
یافتههای این پژوهش نشان میدهند که مواد استخوانی بهدستآمده از پنج محوطه مختلف بررسی شدهاند و سگها حدود ۲ تا ۱۰ درصد از کل نمونههای شناساییشده را تشکیل میدادهاند. نکته مهم آنکه روی بسیاری از استخوانها، آثار واضح سلاخی دیده شده است که نشان میدهد گوشت سگ بهطور هدفمند برای مصرف غذایی جدا میشده است.
پژوهشگران تأکید میکنند که این اقدام ناشی از قحطی یا کمبود غذا نبوده است. نیکولووا در گفتوگو با LiveScience میگوید استخوانهای سگ دارای آثار برش، در کنار انواع پسماندهای غذایی یافت شدهاند؛ موضوعی که فرضیه استفاده از آنها در شرایط قحطی را رد میکند. همچنین شواهدی از سوختگی برخی بقایا وجود دارد که نشاندهنده فرایند پخت غذا است و از طرفی این محوطهها سرشار از دام بودهاند و دامها منبع اصلی پروتئین محسوب میشدهاند.
او توضیح میدهد که بهاحتمال زیاد سگها بهعنوان سگهای نگهبان نگهداری میشدهاند، زیرا شواهد فراوانی از دامداری در این مناطق وجود دارد. نیکولووا میگوید باور ندارد که سگها در آن دوره بهمعنای امروزی حیوان خانگی محسوب میشدهاند.
بیشترین تمرکز بقایای سگ در امپوریون پیستیروس مشاهده شده است. این محوطه بهعنوان بندری تجاری میان بازرگانان یونانی و تراکیهای محلی عمل میکرده است. نیکولووا در متن پژوهش میگوید الگوی نسبتاً تکرارشوندهای از سلاخی استخوانها در این محوطهها دیده میشود. او توضیح میدهد که در پیستیروس، میزان تقسیمبندی استخوانهای سگ بیشتر از سایر محوطهها بوده است.
اندازه سگهای مصرفشده تقریباً مشابه سگ ژرمن شپرد امروزی برآورد شده است و بر اساس این پژوهش، بیشتر سگهای مصرفشده بالغ بودهاند، در حالی که دامها اغلب در سنین متفاوتی ذبح میشدهاند.
نیکولووا بر این باور است که مصرف گوشت سگ به سنتی مرتبط با ضیافتهای گروهی وابسته بوده است. او احتمال میدهد که این رسم در نواحی گستردهتری از یونان و رومانی نیز وجود داشته باشد.
این پژوهش در قالب پروژه Corpus Animalium Thracicorum و با حمایت صندوق ملی علوم بلغارستان انجام شده و نتایج آن در نشریه بینالمللی استخوانشناسی منتشر شده است.
بدون نظر