نکات کلیدی:
- تعداد فزایندهای از دولتها در حال تعیین حداقل سن برای استفاده از شبکههای اجتماعی هستند که معمولاً زیر ۱۵ سال یا زیر ۱۶ سال تعیین میشود.
- استرالیا در سال ۲۰۲۵ به نخستین کشوری تبدیل شد که ممنوعیت سراسری استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال را اجرا کرد.
- بیشتر پیشنهادهای جدید برای قوانین مشابه مربوط به کشورهای اروپایی هستند، در حالیکه برخی ایالتهای آمریکا نیز قوانین خود را تصویب کردهاند.
دولت در سراسر جهان در حال تعیین محدودیت سنی برای استفاده از شبکههای اجتماعی هستند و نگرانیهایی درباره امنیت آنلاین و سلامت روان نوجوانان را دلیل این تصمیم عنوان میکنند.
اگرچه رویکردها متفاوت است، بیشتر سیاستها بر جلوگیری از ایجاد حساب کاربری توسط کودکان زیر یک سن مشخص، معمولاً ۱۵ یا ۱۶ سال، یا الزام به دریافت رضایت والدین و تأیید سن پیش از دسترسی تمرکز دارند.

این نقشه ۱۵ کشور و دو ایالت آمریکا را نشان میدهد که محدودیتهای سنی قانونی برای شبکههای اجتماعی را تصویب کردهاند یا بهطور رسمی در حال بررسی آن هستند. دادهها از BBC، Reuters و Euro Weekly جمعآوری شدهاند.
کشورهایی که استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی را محدود کردهاند
استرالیا زمانی تاریخساز شد که قانون ممنوعیت استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی، بهعنوان نخستین قانون در جهان در این زمینه، در دسامبر ۲۰۲۵ اجرایی شد. پس از آن، کشورهای دیگر نیز اقدامهای مشابهی را آغاز کردند.
جدول زیر کشورها و ایالتهای آمریکا را که این محدودیتها را تصویب کردهاند یا در حال بررسی آن هستند، همراه با سن مشمول قانون نشان میدهد:
| کشور | وضعیت قانونگذاری | حداقل سن |
|---|---|---|
| استرالیا | تصویب شده | زیر ۱۶ سال |
| یونان | در حال بررسی | زیر ۱۵ سال |
| فرانسه | تصویب شده | زیر ۱۵ سال |
| اسپانیا | در حال بررسی | زیر ۱۶ سال |
| پرتغال | تصویب شده | زیر ۱۶ سال |
| نروژ | در حال بررسی | زیر ۱۵ سال |
| مالزی | تصویب شده | زیر ۱۶ سال |
| بریتانیا | در حال بررسی | زیر ۱۶ سال |
| دانمارک | در حال بررسی | زیر ۱۵ سال |
| چک | در حال بررسی | زیر ۱۵ سال |
| اسلوونی | در حال بررسی | زیر ۱۵ سال |
| آلمان | در حال بررسی | زیر ۱۶ سال |
| ایتالیا | در حال بررسی | زیر ۱۵ سال |
| اندونزی | در حال بررسی | زیر ۱۶ سال |
| نیوزیلند | در حال بررسی | زیر ۱۶ سال |
| ایالت نبراسکا (آمریکا) | تصویب شده | زیر ۱۸ سال |
| ایالت ویرجینیا (آمریکا) | تصویب شده | زیر ۱۶ سال |
بر اساس قوانین جدید استرالیا، دسترسی افراد زیر ۱۶ سال به شبکههای اجتماعی، از جمله پلتفرمهای بزرگی مانند اینستاگرام، تیکتاک و یوتیوب ممنوع است. افرادی که پیش از اجرای قانون حساب کاربری داشتهاند، از حساب خود خارج شده و دسترسی آنها مسدود شد. شرکتهای شبکه اجتماعی در صورت عدم انجام «اقدامات معقول» برای تأیید سن کاربران، ممکن است تا ۳۴٫۹ میلیون دلار استرالیا جریمه شوند.
مجلس ملی فرانسه، که مجلس سفلی این کشور است، به تعیین حداقل سن قانونی ۱۵ سال برای شبکههای اجتماعی رأی مثبت داد. این قانون برای اجرایی شدن باید در مجلس سنای فرانسه نیز تصویب شود. پرتغال نیز در قانون جدید خود، استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی را مشروط به «رضایت صریح و تأییدشده والدین» کرده و استفاده افراد زیر ۱۳ سال را بهطور کامل ممنوع کرده است.
در اروپا، پیشنهادهای مشابهی در کشورهای یونان، اسپانیا، دانمارک، نروژ، آلمان، ایتالیا، اسلوونی و چک در حال بررسی است.
خارج از اروپا، مالزی محدودیتهای سنی برای استفاده از شبکههای اجتماعی را تصویب کرده، در حالیکه اندونزی و نیوزیلند در حال بررسی اقدامات مشابه هستند. بریتانیا نیز در حال بررسی اجرای سیاستهای محدودکننده سنی برای شبکههای اجتماعی است.
رویکردهای متفاوت ایالتهای آمریکا
در ایالات متحده، ایالتها رویکردهای متفاوتی نسبت به این موضوع اتخاذ کردهاند.
ویرجینیا قانونی تصویب کرده که استفاده از شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال را بهطور پیشفرض به یک ساعت در روز محدود میکند، مگر اینکه والدین اجازه بیشتری بدهند.
نبراسکا نیز قانونی تصویب کرده که برخی ویژگیهای پلتفرمها برای افراد زیر سن قانونی را محدود میکند، از جمله قابلیتهایی مانند اسکرول بینهایت و پخش خودکار که برای افزایش تعامل کاربران طراحی شدهاند.
ایالت یوتا در سال ۲۰۲۳ نخستین ایالتی بود که تأیید سن برای افراد زیر ۱۸ سال را الزامی کرد، اما این قانون بعداً لغو و با نسخهای با محدودیتهای کمتر جایگزین شد.
تأثیر شبکههای اجتماعی بر جوانان
بسیاری از این پیشنهادهای جدید در اروپا مطرح شدهاند، جاییکه قانونگذاران بهطور سنتی نقش فعالتری در تنظیم فناوری و حریم خصوصی دارند. بااینحال، این سیاستها همیشه به ممنوعیت کامل منجر نمیشوند.
این اقدامات در شرایطی انجام میشود که نگرانیها درباره تأثیر شبکههای اجتماعی بر نوجوانان افزایش یافته است. طبق گزارش آکادمی روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا، نوجوانان بهطور متوسط روزانه ۷٫۵ ساعت را در فضای آنلاین سپری میکنند.
شواهد مستقل نشان میدهد استفاده بیشازحد از شبکههای اجتماعی میتواند آسیبزا باشد. همچنین تحقیقات داخلی شرکت فیسبوک، که اکنون با نام متا شناخته میشود، نشان داده اینستاگرام باعث شده برخی دختران نوجوان احساس منفیتری نسبت به بدن خود داشته باشند. در عین حال، پژوهشگران مستقل خواستار انجام مطالعات دقیقتر شدهاند که عوامل اجتماعی، تفاوتهای سنی و نوع پلتفرم مورد استفاده را نیز در نظر بگیرد.
شبکههای اجتماعی که در ابتدا برای ارتباط میان دوستان طراحی شده بودند، اکنون بهدلیل مدلهای تجاری مبتنی بر تبلیغات و افزایش تعامل کاربران، مورد انتقاد قرار گرفتهاند. موج اخیر قوانین محدودکننده سنی نشاندهنده حرکت گستردهتر دولتها بهسمت نظارت بیشتر بر این صنعت است.





بدون نظر