یک پژوهشگر اقتصادی معتقد است در وضعیت فعلی، ارزش ذاتی دلار حدود ۱۶۰ هزار تومان برآورد میشود. به گفته او، در صورت دستیابی به توافق، امکان کاهش نرخ ارز به سطوحی پایینتر از این رقم وجود دارد، اما اگر جنگ ادامه پیدا کند، بازار ممکن است با نرخهای بسیار بالاتری روبهرو شود. او همچنین تأکید میکند که میزان آسیب به زیرساختها و اختلال در شبکه تجاری ایران در امارات، از مهمترین عوامل اثرگذار بر روند بازار ارز خواهند بود.
به گزارش اقتصادنیوز، در حالی که بازار ارز ایران همواره تحت تأثیر متغیرهای سیاسی و اقتصادی نوسان داشته، تحولات اخیر از جمله تشدید تحریمها، جنگ و اختلال در زیرساختهای اقتصادی، بر پیچیدگی این بازار افزوده است. کارشناسان معتقدند علاوه بر عواملی مانند تورم و رشد نقدینگی، متغیرهای جدیدی نیز به معادله نرخ ارز اضافه شده که میتواند مسیر قیمتی دلار را در سال ۱۴۰۵ بهطور معناداری تغییر دهد.
در این میان، نقش بازیگران منطقهای و شبکههای غیررسمی تجارت، بهویژه در شرایط محدودیتهای بینالمللی، بیش از گذشته پررنگ شده و هرگونه اختلال در این مسیرها میتواند اثر مستقیمی بر عرضه و تقاضای ارز داشته باشد.
سناریوهای پیش روی بازار ارز
در همین راستا، امیرمحمد گلوانی، پژوهشگر اقتصادی، در گفتوگو با اقتصادنیوز به بررسی سناریوهای پیش روی بازار ارز پرداخته و از دو عامل کلیدی «تخریب زیرساختهای اقتصادی» و «اختلال در شبکه تجارت ایران در امارات» بهعنوان متغیرهای تعیینکننده در نوسانات نرخ دلار یاد کرده است؛ عواملی که در کنار سناریوهای سیاسی، میتوانند آینده این بازار را رقم بزنند.
گلوانی در خصوص روند نرخ ارز اظهار میدارد: «متغیرهایی که در تمام ۱۵ سال اخیر بعد از آغاز تحریمها به اقتصاد و وضعیت سیاسی ما اضافه شده، همچنان پایدار است. علاوه بر این، یک سری متغیر دیگری که شاید صرفاً در سال ۱۴۰۵ اضافه شده و آن هم در واقع تخریب زیرساختهاست که اطلاع دقیقی از میزان آسیبها و هزینهها نداریم، به ویژه در مورد شرکتهای پتروشیمیهای موجود در بندر ماهشهر یا عسلویه و همچنین میزان آسیبی که به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان رسیده است. این مسئله میتواند به شدت تراز تجاری غیرنفتی ما را تحت تأثیر قرار بدهد.»
او تصریح میکند: «مسئله دیگری که به نظر من حتی مهمتر از تخریب زیرساخت است، این است که شبکه تراستیها و شبکه تجارت ایران در امارات دیگر به شکل قبلی فعالیت خودش را ادامه ندهد، چرا که بالاخره امارات یکی از طرفین جنگ بوده و به طور خاص اقداماتی هم علیه شبکه ایرانیان و تراستیهای موجود در امارات انجام داده است.»
گلوانی میگوید: «البته اخبار ضد و نقیضی به گوش میرسد، اما در خصوص اهمیت امارات همین را بگویم که تقریباً یک پایه تمام تجارت ایران، چه واردات و چه صادرات در امارات است؛ به جهت اینکه هاب مالی منطقه است و به جهت اینکه هزاران نفر از ایرانیان آنجا حضور دارند.»
اهمیت درهم امارات در بازار ارز ایران
این پژوهشگر اقتصادی میگوید امارات حداقل ۵۰۰ هزار نفر ایرانی دارد و یک شبکه گسترده و البته بسیار پیچیده و عظیمی در این سالها در آنجا شکل گرفته است.
او خاطرنشان میکند: «مادامی که حتی نرخ برابری درهم در برابر دلار بیرون نیاید -که هر روز ساعت ۱۱ صبح به وقت تهران این اتفاق تقریباً رخ میدهد- ما قیمت دلار در ایران را هم نداریم و این نشاندهنده اهمیت درهم و امارات در بازار ارز ایران است. در شرایطی که هیچ ایرانی نمیتواند به صورت رسمی با حساب ایرانی واردات و صادرات انجام دهد، حتماً نیاز به تراستیهایی هست که بشود از وجود آنها استفاده کرد برای دور زدن تحریم.»
احتمالاً سال بسیار سختی خواهیم داشت
گلوانی میگوید: «این دو مسئله، یعنی تخریب زیرساختها و شبکه تراستیها در امارات، دو موضوع فوقالعاده تعیینکننده در بازار نرخ ارز هستند که به نظر میآید امسال در سال ۱۴۰۵ در صورتی که توافق رخ ندهد و جلوی جنگ مجدد گرفته نشود و رویکرد و بازیگری ایران در نظام بینالملل اندک تغییری هم نکرده باشد، احتمالاً سال بسیار سختی برای بازار ارز خواهیم داشت.»
این پژوهشگر اقتصادی میافزاید: «در صورتی که مذاکرات به نتیجه برسد و بشود امیدوار بود به اینکه جنگ به معنای واقعی پایان یابد، نه اینکه صرفاً آتشبس شده و احتمالاً بخشی از داراییهای بلوکه شده ایران آزاد بشود یا رفتهرفته تحریمها کاسته بشود و امتیازات دیگری که این طرف ایران باید بدهد، در نتیجه آن یک خوشبینی در بازار ارز میتواند با همه این جنگ و تخریب زیرساخت و مسائل دیگری که هست، ایجاد شود. این خوشبینیها باعث میشود که نرخ ارز حتی زیر نرخهای اقتصادی باشد.»
بدون جنگ هم امسال افزایشهای شایان توجهی در نرخ ارز را میداشتیم
او در خصوص نرخ اقتصادی نیز عنوان میکند: «نرخ اقتصادی و به اصطلاح ذاتی دلار در وضعیت فعلی در حدود ۱۶۰ هزار تومان است. در صورت توافق حتماً میشود عددهای زیر نرخ ذاتی را متصور بود و در صورتی که توافق رخ ندهد، متأسفانه اعداد بسیار بالایی را خواهیم داشت.»
گلوانی در پایان در توضیح تکمیلی بیان میکند: «این را هم توضیح بدهم که در هر صورت به خاطر تشدید تورم و رشد نقدینگی که در کشور رخ داده است، حتی بدون جنگ هم ما امسال حتماً افزایشهای شایان توجهی در نرخ ارز را داریم؛ مشابه بسیار سالهای قبل. اما بالاخره مسئله دو سناریویی که خدمتتان عرض کردم میتواند رشد نرخ ارز را تشدید کند، حتی خیلی بیشتر از تورم، و همچنین میتواند جلوی رشد نرخ ارز را بگیرد و حتی باعث شود که اندازه تورم هم رشد نکند، چه بسا در نرخهای فعلی به اعداد پایینتری هم برسد و نرخ ارز اصطلاحاً زیر قیمتهای ذاتی خودش قرار بگیرد.»
بدون نظر