نگاهی به سقوط نرخ باروری در کشورهای اروپایی + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• هیچ کشوری در اروپا به نرخ باروری ۲.۱ که برای حفظ سطح جمعیت لازم است، نمی‌رسد.
• اوکراین (۰.۹۹)، اسپانیا (۱.۱) و لهستان (۱.۱۴) در میان بدترین کشورهای اروپایی از نظر نرخ باروری قرار دارند.
• حتی بالاترین نرخ‌های باروری مانند فرانسه (۱.۶۱) نیز فاصله زیادی با سطح جایگزینی دارند.

جمعیت اروپا دیگر دیگر توان جایگزینی خود را ندارد.

در سراسر این قاره، نرخ باروری به زیر ۲.۱ تولد به‌ازای هر زن، سطح لازم برای ثبات جمعیت، کاهش یافته و تا سال ۲۰۲۴ هیچ کشوری به این آستانه نرسیده است.

این داده‌ها تعداد تولد زنده به‌ازای هر زن در اروپا را بر اساس جدیدترین آمار Eurostat، FRED و اداره آمار ملی بریتانیا نشان می‌دهد.

از اوکراین با ۰.۹۹ تا اسپانیا با ۱.۱، برخی از بزرگ‌ترین کشورهای اروپا اکنون در میان کم‌بارورترین‌ها قرار دارند؛ موضوعی که نشان‌دهنده گستردگی این روند کاهشی است.

بحران باروری در جنوب و شرق اروپا

پایین‌ترین نرخ‌های تولد در شرق و جنوب اروپا متمرکز است؛ جایی که فشارهای اقتصادی و بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی این روند را تشدید کرده.

اوکراین بیشترین افت در نرخ باروری را تجربه کرده است. نرخ باروری این کشور که آخرین‌بار در سال ۱۹۸۶ بالاتر از سطح جایگزینی بود، در سال ۲۰۲۲ به ۰.۹ رسید و در ۲۰۲۴ کمی به ۰.۹۹ افزایش یافت.

در میان کشورهای بدون جنگ، مالت با ۱.۰۱ یکی از پایین‌ترین‌هاست، پس از آن اسپانیا (۱.۱) و لهستان (۱.۱۴) قرار دارند.

این جدول کشورهای اروپایی را همراه با نرخ باروری آن‌ها در سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد:

نرخ باروری پایین در کشورهایی مانند اسپانیا و لهستان ناشی از ترکیبی از فشارهای اقتصادی، از جمله دستمزد پایین‌تر و افزایش هزینه‌های فرزندآوری، و روندهای رایج در اقتصادهای توسعه‌یافته است.

جمعیت‌های سالمند در حال تغییر اولویت‌های ملی هستند. برای مثال، در حالی که لهستان به‌دنبال تقویت توان نظامی خود است، کاهش جمعیت می‌تواند به یک ضعف راهبردی تبدیل شود.

مشکلات باروری اروپا

روند کاهش نرخ باروری در سراسر قاره دیده می‌شود. اقتصادهای بزرگ مانند آلمان (۱.۳۶)، بریتانیا (۱.۴۱)، فرانسه (۱.۶۱) و ایتالیا (۱.۱۸) همگی نرخ باروری پایین‌تر از سطح جایگزینی دارند.

حتی کشورهایی با نرخ‌های نسبتاً بالاتر مانند بلغارستان (۱.۷۲) و مونته‌نگرو (۱.۷۵) نیز به اندازه کافی تولد ندارند تا جمعیت خود را تثبیت کنند.

یکی از پاسخ‌ها به ایران بحران، افزایش مهاجرت بوده است. در آلمان، سیاست‌های مهاجرتی در دهه ۲۰۱۰ تا حدی برای حمایت از بازار کار شکل گرفت، اما این موضوع باعث واکنش سیاسی و رشد احزاب ضد مهاجرت نیز شده است.

مشوق‌های خانوادگی به‌عنوان راه‌حل؟

برخی کشورها تلاش کرده‌اند با مشوق‌های مالی نرخ تولد را افزایش دهند. فرانسه، مجارستان و لهستان برنامه‌هایی مانند معافیت مالیاتی و یارانه برای تشویق فرزندآوری اجرا کرده‌اند.

برای مثال، مجارستان بیش از یک دهه است که مزایای گسترده‌ای برای زوج‌های جوان ارائه داده تا نرخ باروری را تا ۲۰۳۰ به ۲.۱ برساند.

با این حال، نتایج محدود بوده است. نرخ زادوولد ۱.۴۱ در مجارستان مشابه کشورهایی مانند بریتانیا و پرتغال است و نشان می‌دهد که مشوق‌های مالی به‌تنهایی برای معکوس کردن این روند کافی نیستند.