۲۵ کشور با بیشترین سرانه مصرف آب شیرین در جهان + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• ترکمنستان و مونته‌نگرو بیش از هر کشور دیگری در جهان به ازای هر نفر آب شیرین برداشت می‌کنند.
• کشاورزی حدود ۷۰ درصد برداشت آب شیرین در جهان را به خود اختصاص می‌دهد.
• ایالات متحده در رتبه پنجم جهان از نظر مصرف آب قرار دارد که بخشی از آن به دلیل فعالیت‌های صنعتی و تولید برق است.

بیشتر آب شیرین جهان در خانه‌ها استفاده نمی‌شود. این آب برای کشت محصولات، خنک‌سازی نیروگاه‌ها و پشتیبانی از صنعت مصرف می‌شود.

این نمودار کشورها را بر اساس برداشت سالانه آب شیرین به ازای هر نفر رتبه‌بندی می‌کند و از داده‌های FAO AQUASTAT و سازمان ملل همراه با آمار جمعیتی بانک جهانی استفاده شده است. این ارقام شامل آب مورد استفاده در کشاورزی، صنعت و سیستم‌های شهری است.

برخی از نتایج این رتبه‌بندی شگفت‌آور هستند. ترکمنستان با اختلاف زیاد در رتبه نخست مصرف آب شیرین جهان قرار دارد که به دلیل سیستم‌های عظیم آبیاری مرتبط با کشت پنبه است، در حالی که مونته‌نگرو به دلیل استفاده زیاد از آب نسبت به جمعیتش در رتبه دوم قرار گرفته است. ایالات متحده نیز در میان پنج کشور با بیشترین سرانه مصرف آب شیرین جهان قرار دارد.

ترکمنستان با اختلاف زیادی پیشتاز مصرف آب شیرین در جهان است. این کشور با حدود ۳,۶۳۰ متر مکعب آب برداشت‌شده به ازای هر نفر در سال در رتبه اول قرار دارد. شبکه عظیم آبیاری این کشور برای پشتیبانی از کشت پنبه در یکی از خشک‌ترین مناطق آسیای مرکزی ساخته شده است.

کانال‌های ساخته‌شده در دوران شوروی، آب را از رودخانه آمودریا به زمین‌های کشاورزی خشک منحرف کردند. همین انحراف‌ها به کوچک شدن شدید دریای آرال منتهی شد.

کشاورزی حدود ۷۰ درصد برداشت آب شیرین در سراسر جهان را به خود اختصاص می‌دهد. این موضوع توضیح می‌دهد که چرا بسیاری از کشورهای دارای رتبه بالا در مناطق خشک یا نیمه‌خشک با نیاز گسترده به آبیاری قرار دارند. آذربایجان، قزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ایران همگی در میان ۱۵ کشور با بیشترین سرانه مصرف آب شیرین دیده می‌شوند.

در این رتبه‌بندی ایران با ۱۰۳۸ متر مکعب مصرف آب شیرین به ازای هر نفر، در رتبه سیزدهم جهان از این نظر قرار دارد. بیشترین مصرف آب شیرین در ایران مربوط به کشاورزی و نه مصارف خانگی است.

رتبه‌بندی کشورها بر اساس برداشت سالانه آب شیرین سرانه به متر مکعب

در این کشورها، تقاضای آب اغلب تحت تأثیر تولید محصولات کشاورزی و سیستم‌های انحراف آب رودخانه‌ها قرار دارد. زمانی که شبکه‌های بزرگ آبیاری بر جمعیت نسبتاً کوچک تقسیم شوند، ارقام سرانه مصرف آب می‌توانند به طور چشمگیری افزایش یابند.

مصرف صنعتی آب شیرین نیز اهمیت دارد. همه کشورهایی که در این فهرست قرار دارند به خاطر مصرف آب در کشاورزی چنین رتبه‌های بالایی ندارند. ایالات متحده در رتبه پنجم قرار دارد و کانادا و استونی نیز در میان ۲۰ کشور برتر دیده می‌شوند. در این کشورها برداشت بالای آب بازتابی از فعالیت صنعتی و خنک‌سازی نیروگاه‌ها است تا مصرف بی‌رویه در زمینه کشاورزی.

این نوع استفاده از آب با مصرف خانگی متفاوت است. بخش زیادی از آبی که برای خنک‌سازی برداشت می‌شود ممکن است بعداً به رودخانه‌ها یا دریاچه‌ها بازگردد، اما همچنان بر سیستم‌های محلی آب فشار وارد می‌کند.

رتبه‌بندی سرانه مصرف آب می‌تواند در کشورهای کوچک به سرعت افزایش یابد، به ویژه زمانی که سیستم‌های بزرگ آبیاری یا صنعتی بر تعداد نسبتاً کمی از مردم تقسیم می‌شود. برای مثال مونته‌نگرو با جمعیت ۶۲۷,۷۰۲ نفر با حدود ۳,۵۴۵ متر مکعب مصرف آب به ازای هر نفر، در رتبه دوم قرار دارد. نیوزیلند با حدود ۱,۹۴۴ متر مکعب در رتبه سوم است و پس از آن گویان با حدود ۱,۷۵۳ متر مکعب قرار می‌گیرد.