روزنامه نیویورکپست به نقل از منابع آگاه نوشته است یکی از مهمترین موانع باقیمانده در مسیر دستیابی به توافق اولیه میان ایران و آمریکا، نحوه آزادسازی حدود ۶ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران در قطر است؛ پولی که قرار نیست مستقیماً در اختیار دولت ایران قرار بگیرد و بنا بر گزارشها، باید صرف خرید غذا، دارو و اقلام بشردوستانه شود. همزمان، نیویورکتایمز گزارش داده دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از جلسهای نزدیک به دو ساعت در اتاق وضعیت کاخ سفید، هنوز تصمیم نهایی خود را درباره توافق احتمالی با ایران نگرفته است.
ترامپ پیش از این جلسه در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشته بود برای «تصمیم نهایی» درباره ایران راهی «اتاق وضعیت» کاخ سفید میشود. او در همان پیام بار دیگر شروط اصلی خود برای توافق را تکرار کرده بود: ایران نباید هرگز بهدنبال سلاح هستهای برود، تنگه هرمز باید فوراً و بدون عوارض برای کشتیرانی در هر دو مسیر باز شود و مینهای دریایی احتمالی نیز پاکسازی شوند.
نیویورکپست نوشته است واشنگتن و تهران در حال مذاکره برای نهاییسازی تفاهمنامهای هستند که میتواند به بازگشایی تنگه هرمز و کاهش تنشها منجر شود. به نوشته این رسانه، منابع آگاه میگویند دو طرف اکنون «بیش از هر زمان دیگری» به توافق نزدیک شدهاند، اما مسئله داراییهای ایران در قطر همچنان یکی از گرههای اصلی باقی مانده است.
این ۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳ و در چارچوب توافق تبادل زندانیان میان ایران و آمریکا از کره جنوبی به حسابهایی در قطر منتقل شد. با این حال، پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، دسترسی ایران به این منابع بار دیگر محدود شد.
بر اساس روایت نیویورکپست، طرح مورد بحث شامل آزادسازی تدریجی این منابع است؛ به این معنا که پولها مرحلهبهمرحله و در ازای اجرای تعهدات مشخص از سوی ایران آزاد شوند. یکی از این تعهدات، بازگشایی و پاکسازی تنگه هرمز عنوان شده است. در همین چارچوب، ترامپ نیز در پیام خود تأکید کرده بود که «هیچ پولی تا اطلاع ثانوی مبادله نخواهد شد»؛ جملهای که نشان میدهد موضوع داراییهای مسدودشده همچنان از نظر سیاسی برای واشنگتن حساس است.
در کنار پرونده داراییها، موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده ایران نیز یکی دیگر از حساسترین محورهای گفتوگوهاست. نیویورکتایمز نوشته ترامپ مدعی شده ذخایر اورانیوم غنیشده ایران که پس از حمله بمبافکنهای بی-۲ آمریکا در زیر زمین دفن شده، باید با هماهنگی آمریکا، ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی خارج و نابود شود. نیویورکپست نیز گزارش داده مرحله بعدی گفتوگوها احتمالاً بر سر نحوه برخورد با ذخایر اورانیوم غنیشده ایران خواهد بود.
گزارشهای دیگر نیز نشان میدهد اختلاف بر سر داراییهای مسدودشده فقط به عدد ۶ میلیارد دلار محدود نیست. روزنامه فیلادلفیا اینکوایرر در بازنشر گزارشی از نیویورکتایمز نوشته ایران بر دسترسی به داراییهای مسدودشده خود تأکید دارد و رقم داراییهای ایران در خارج از کشور بسیار بالاتر از منابع قطر برآورد میشود. در همین گزارش آمده است نسخه مکتوب پیشنویس توافق احتمالاً به آزادسازی تدریجی بخشی از این منابع اشاره خواهد کرد.
از سوی دیگر، نشنال نوشته ایران در مذاکرات قطر خواستار آزادسازی داراییهای بیشتری شده و برخی گزارشها از مطالبه ۱۲ میلیارد دلار در مرحله نخست و ۱۲ میلیارد دلار دیگر در ادامه سخن گفتهاند. قطر اما گزارشها درباره «پیشنهاد» پول از سوی دوحه برای کمک به توافق را رد کرده و گفته این مبالغ، داراییهای ایران است، نه کمک مالی قطر.
بدون نظر