جنگی‌ترین اقتصادهای جهان در سال ۲۰۲۵ + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• اوکراین با اختصاص ۳۹.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی خود به بخش دفاعی، نظامی‌ترین اقتصاد جهان در سال ۲۰۲۵ بود.
• ثروت نفتی، تنش‌های منطقه‌ای و نزدیکی به روسیه از مهم‌ترین عوامل افزایش هزینه‌های نظامی در بسیاری از کشورها هستند.
• لهستان با اختصاص ۴.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خود به ارتش، یکی از بالاترین سطوح هزینه دفاعی در میان اعضای ناتو را ثبت کرد.

معمولاً بودجه‌های نظامی بر اساس ارزش دلاری مقایسه می‌شوند، اما بررسی هزینه‌های نظامی به‌عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی نشان می‌دهد کدام کشورها بیشترین فشار دفاعی را بر اقتصاد خود تحمیل می‌کنند.

داده‌های این گزارش از پایگاه داده هزینه‌های نظامی مؤسسه SIPRI استخراج شده است.

اوکراین در جایگاهی کاملاً متفاوت

هزینه‌های نظامی اوکراین در سال ۲۰۲۵ به ۳۹.۶ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور رسید؛ رقمی که با اختلاف بسیار زیاد بالاتر از همه کشورهای دیگر قرار دارد. این وضعیت نشان‌دهنده فشار مالی سنگین ناشی از ادامه جنگ تمام‌عیار با روسیه است.

اگرچه هزینه نظامی اوکراین با ۸۴ میلیارد دلار از نظر ارزش مطلق کمتر از بودجه ۱۹۰ میلیارد دلاری روسیه است، اما نسبت به اندازه اقتصاد این کشور بسیار بزرگ‌تر محسوب می‌شود.

این آمار همچنین نشان می‌دهد که اوکراین تا چه اندازه به کمک‌های مالی و نظامی غرب وابسته است. بدون حمایت خارجی، حفظ چنین سطحی از هزینه‌های نظامی برای اقتصاد داخلی این کشور بسیار دشوار خواهد بود.

ثروت نفتی و تنش‌های منطقه‌ای

بسیاری از نظامی‌ترین اقتصادهای جهان در خاورمیانه و شمال آفریقا قرار دارند. الجزایر، اسرائیل، عربستان سعودی، عمان، کویت، اردن و بحرین همگی بیش از ۳ درصد تولید ناخالص داخلی خود را صرف امور نظامی می‌کنند.

در برخی کشورها، درآمدهای نفتی امکان تأمین چنین بودجه‌های سنگینی را فراهم کرده است. عربستان سعودی در سال ۲۰۲۵ حدود ۸۳ میلیارد دلار برای بخش دفاعی هزینه کرد که معادل ۶.۵ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور بود. کویت و عمان نیز در میان ۱۰ کشور نخست این فهرست قرار گرفتند.

ریسک‌های امنیتی منطقه‌ای نیز نقش مهمی در این روند دارند. سهم ۷.۸ درصدی اسرائیل از تولید ناخالص داخلی بازتاب‌دهنده درگیری‌های مستمر و نیازهای دفاعی بلندمدت تل‌آویو است، در حالی که عدد ۸.۸ درصد برای الجزایر، اهمیت قدرت نظامی در شمال آفریقا را نشان می‌دهد.

افزایش بار دفاعی در اروپای شرقی

تهاجم روسیه به اوکراین اولویت‌های دفاعی اروپا را به‌طور قابل توجهی تغییر داده است. لهستان در سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به ارتش اختصاص داد که یکی از بالاترین نرخ‌ها در میان کشورهای عضو ناتو محسوب می‌شود.

کشورهای حوزه بالتیک نیز در رتبه‌های بالای این فهرست دیده می‌شوند. لتونی ۳.۶ درصد و استونی ۳.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف امور دفاعی کرده‌اند؛ موضوعی که به نگرانی‌های امنیتی ناشی از همسایگی با روسیه مربوط می‌شود.

کشورهای شمال اروپا نیز در همین مسیر حرکت می‌کنند. نروژ و دانمارک هر دو ۳.۳ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به هزینه‌های نظامی اختصاص داده‌اند که نشان‌دهنده تغییر رویکرد دفاعی اروپا از سال ۲۰۲۲ به این سو است.