جنگلی‌ترین کشورهای قاره اروپا کدامند؟ + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• فنلاند با پوشش جنگلی ۷۴ درصدی، جنگلی‌ترین کشور اروپا است.
• سوئد با ۶۹ درصد در رتبه دوم قرار دارد.
• سهم جنگل‌ها در کشورهای اروپایی از ۱ درصد تا ۷۴ درصد متغیر است که نشان‌دهنده تفاوت‌های گسترده جغرافیایی و الگوهای استفاده از زمین در این قاره است.

با وجود تهدیدهای فزاینده‌ای مانند تغییرات اقلیمی، آفات و آتش‌سوزی‌های جنگلی، مساحت جنگل‌های اروپا از دهه ۱۹۹۰ تاکنون به رشد خود ادامه داده است.

فنلاند با پوشش جنگلی نزدیک به سه‌چهارم مساحت کشور، عنوان جنگلی‌ترین کشور اروپا را در اختیار دارد؛ در مقابل، کشورهایی مانند ایسلند، ایرلند و بریتانیا از کمترین سهم جنگل در قاره برخوردارند.

این داده‌ها که بر اساس آمار بانک جهانی گردآوری شده‌اند، نشان می‌دهند جغرافیا، اقلیم و قرن‌ها بهره‌برداری از زمین، چشم‌اندازهای جنگلی بسیار متفاوتی را در سراسر اروپا شکل داده‌اند.

کشورهای اروپایی با بیشترین پوشش جنگلی

فنلاند و سوئد با اختلافی قابل‌توجه در صدر قرار دارند؛ به‌طوری که حدود ۷ هکتار از هر ۱۰ هکتار زمین در این کشورها پوشیده از جنگل است. مونته‌نگرو و اسلوونی نیز از دیگر کشورهای دارای پوشش جنگلی گسترده هستند، در حالی که برخی کشورهای بسیار شهری یا متکی به کشاورزی سهم جنگلی به‌مراتب کمتری دارند.

چرا پوشش جنگلی در اروپا متفاوت است؟

پوشش جنگلی حاصل ترکیبی از عوامل جغرافیایی، اقلیمی، کاربری زمین و سیاست‌گذاری‌های دولتی است.

برتری کشورهای شمال اروپا به کمربند جنگل‌های بوریال (سوزنی‌برگ) مرتبط است که در فنلاند، سوئد و روسیه امتداد دارد. آب‌وهوای سردتر و تراکم جمعیتی پایین‌تر در این مناطق، گسترش کشاورزی را محدود کرده و به حفظ جنگل‌های وسیع کمک کرده است.

در مقابل، دشت‌های حاصلخیز کشورهایی مانند دانمارک و هلند طی قرن‌ها به کشاورزی و سکونتگاه‌های انسانی اختصاص یافته‌اند. مناطق کوهستانی نیز معمولاً شرایط متفاوتی دارند؛ زیرا شیب‌های تند برای کشاورزی گسترده مناسب نیستند. همین مسئله سهم بالای جنگل‌ها در کشورهایی مانند اسلوونی، اتریش و بخش‌هایی از بالکان را توضیح می‌دهد.

نقش سیاست‌ها در حفظ جنگل‌ها

پوشش جنگلی تنها به جغرافیا وابسته نیست؛ سیاست‌های دولتی نیز نقش مهمی ایفا می‌کنند.

اجرای برنامه‌های جنگلداری پایدار، حفاظت از منابع طبیعی و طرح‌های جنگل‌کاری مجدد باعث شده در بسیاری از کشورهای اروپایی پوشش جنگلی حفظ یا حتی افزایش پیدا کند.

در برخی مناطق، زمین‌های کشاورزی کم‌بازده رها شده‌اند و به‌مرور دوباره به جنگل تبدیل شده‌اند. به همین دلیل، حتی کشورهایی با شرایط اقلیمی مشابه نیز ممکن است میزان پوشش جنگلی متفاوتی داشته باشند.

آیا اروپا در حال از دست دادن جنگل‌های خود است؟

برخلاف بسیاری از مناطق جهان، اروپا طی سه دهه گذشته در مجموع شاهد افزایش مساحت جنگل‌ها بوده است.

جنگل‌کاری مجدد، بازسازی طبیعی جنگل‌ها و سیاست‌های مدیریت پایدار جنگل‌ها باعث رشد مساحت جنگلی شده‌اند؛ هرچند تهدیدهایی مانند آتش‌سوزی، خشکسالی، طوفان و شیوع آفات نیز بیشتر شده‌اند.

بر اساس گزارش State of Europe’s Forests 2025، مساحت جنگل‌های اروپا همچنان روندی افزایشی دارد و شاخص‌های مرتبط با تنوع زیستی نیز عموماً رو به بهبود هستند؛ هرچند سرعت این رشد در برخی مناطق کاهش یافته است.

البته افزایش مساحت جنگل‌ها لزوماً به معنای نبود تهدید نیست. پژوهش‌های مؤسسه World Resources Institute نشان می‌دهد عواملی مانند بهره‌برداری چوب، بلایای طبیعی و پیامدهای تغییرات اقلیمی بیش از گذشته بر جنگل‌های اروپا اثر می‌گذارند.

همچنین آژانس محیط زیست اروپا هشدار داده است که با افزایش دما و وقوع بیشتر پدیده‌های حدی آب‌وهوایی، حفظ تاب‌آوری جنگل‌ها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاست‌گذاری زیست‌محیطی اروپا تبدیل شده است.

در نتیجه، اروپا همچنان از نظر مساحت جنگلی در حال رشد است، اما حفظ سلامت و پایداری این اکوسیستم‌ها هر روز پیچیده‌تر و دشوارتر می‌شود.