سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در گفتگوی ویژه خبری شب گذشته ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ جزئیات تازهای از روند مذاکرات میان تهران و واشنگتن و متن تفاهم احتمالی میان دو کشور ارائه کرد. او اعلام کرد یادداشت تفاهم ۱۴ بندی هنوز به امضا نرسیده اما در صورت نهایی شدن، امضای آن به صورت دیجیتالی و از راه دور انجام خواهد شد.
عراقچی گفت این تفاهم ممکن است ظرف «یکی دو روز آینده» یا «چند روز آینده» نهایی شود. به گفته او، متن یادداشت تفاهم همچنان در مرحله نهاییسازی قرار دارد و به همین دلیل جزئیات کامل آن تا زمان امضا منتشر نخواهد شد، زیرا احتمال تغییر برخی بندها تا آخرین لحظات وجود دارد.
مذاکرات در دو مرحله پیش میرود
وزیر امور خارجه توضیح داد که روند فعلی مذاکرات در دو مرحله تعریف شده است. در مرحله نخست، یادداشت تفاهم میان دو طرف امضا میشود و سپس در مرحله دوم، مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی آغاز خواهد شد.
عراقچی تأکید کرد که مرحله دوم ۶۰ روز به طول خواهد انجامید و ورود به آن تنها در صورتی ممکن است که تعهدات مرحله نخست عملی شود. او افزود در صورت اجرا نشدن توافقات اولیه، ایران وارد مرحله دوم نخواهد شد.
به گفته عراقچی، اگر پس از پایان دوره ۶۰ روزه امکان دستیابی به توافق نهایی وجود نداشته باشد، هر یک از طرفین میتوانند به وضعیت پیش از امضای یادداشت تفاهم بازگردند. البته در صورت رضایت دو طرف از روند مذاکرات، این دوره قابل تمدید خواهد بود.
سرنوشت پرونده هستهای به مرحله دوم موکول شد
عباس عراقچی اعلام کرد موضوعات اصلی هستهای از جمله غنیسازی، ذخایر اورانیوم غنیشده و نحوه تعیین تکلیف آنها به مذاکرات مرحله دوم منتقل شده است.
او گفت هنوز تصمیم نهایی درباره ذخایر اورانیوم غنیشده اتخاذ نشده و تعیین تکلیف این موضوع در توافق نهایی انجام خواهد شد. به گفته وزیر خارجه ایران، موضع تهران درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا، به ویژه اورانیوم ۶۰ درصد، این است که تنها راهحل قابل قبول، «رقیقسازی آنها در داخل ایران» خواهد بود.
عراقچی همچنین تصریح کرد موضوع رفع تحریمها نیز در توافق نهایی تعیین تکلیف خواهد شد، هرچند ایران در متن مذاکرات مشخص کرده است که کدام دسته از تحریمها باید لغو شوند.
رفع محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای بلوکهشده
وزیر خارجه ایران گفت نخستین بند یادداشت تفاهم، رفع کامل محاصره دریایی آمریکا علیه ایران است.
او افزود در این متن موضوعاتی از جمله تنگه هرمز، رفع محاصره دریایی، چارچوب مذاکرات بعدی، پرونده هستهای، رفع تحریمها، داراییهای مسدودشده ایران و برنامه بازسازی و توسعه اقتصادی گنجانده شده است.
عراقچی درباره داراییهای بلوکهشده ایران نیز گفت پس از امضای تفاهم، این منابع آزاد خواهند شد و تاکید کرد «هیچیک از داراییهای ما نمیتواند مجدداً مسدود بماند.»
به گفته او، در متن توافق همچنین برنامهای برای بازسازی خسارتهای ناشی از جنگ پیشبینی شده که میتواند منابع مالی قابل توجهی را وارد اقتصاد ایران کند.
عراقچی: آمریکا برای نخستین بار به حاکمیت ایران احترام میگذارد
وزیر خارجه ایران مدعی شد یکی از بندهای مهم تفاهم احتمالی، احترام متقابل دو کشور به حاکمیت یکدیگر است.
او گفت این نخستین بار در ۴۷ سال گذشته است که آمریکا به صورت مکتوب متعهد میشود به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران احترام بگذارد.
عراقچی در عین حال تأکید کرد که این توافق مخالفان جدی دارد و در رأس آنها اسرائیل قرار دارد. او گفت به همین دلیل ترجیح میدهد جزئیات متن پیش از نهایی شدن منتشر نشود.
تنگه هرمز؛ سازوکار جدید در راه است
عراقچی بخش مهمی از سخنان خود را به آینده تنگه هرمز اختصاص داد. او گفت اداره تنگه هرمز به شرایط پیش از جنگ بازنخواهد گشت و تأکید کرد این آبراه تحت حاکمیت ایران و عمان قرار دارد.
وزیر خارجه ایران افزود تهران و مسقط در آستانه اعلام سازوکار جدیدی برای مدیریت تنگه هرمز هستند و در این زمینه با کشورهای ذینفع از جمله چین نیز مشورت شده است. به گفته او، حدود ۴۰ درصد تردد کشتیها در این مسیر به چین مرتبط است.
عراقچی همچنین گفت دریافت عوارض از کشتیها مدنظر نیست، اما دریافت هزینه خدماتی که ایران و عمان در زمینه امنیت دریانوردی، امداد و نجات و حفاظت محیط زیست ارائه میکنند، منطقی خواهد بود.
حزبالله لبنان در توافق فراموش نمیشود
وزیر خارجه ایران درباره وضعیت لبنان نیز گفت تهران در هیچ توافقی حزبالله لبنان را فراموش نخواهد کرد.
او افزود یادداشت تفاهم احتمالی شامل اعلام پایان جنگ در همه جبههها از جمله لبنان خواهد بود و پایان جنگ باید با عقبنشینی از مناطق اشغالی لبنان همراه باشد.
«جنگ به دلیل مخالفت ایران با غنیسازی صفر آغاز شد»
عراقچی در بخش دیگری از این گفتوگو درباره ریشههای جنگ اخیر گفت خواسته اصلی طرف مقابل «غنیسازی صفر» بوده است.
او مدعی شد چون ایران این درخواست را در مذاکرات نپذیرفت، طرف مقابل مسیر جنگ را انتخاب کرد.
وزیر خارجه ایران همچنین تأکید کرد که تهران در جنگهای اخیر از نظر راهبردی غافلگیر نشده است، هرچند ممکن است در برخی موارد غافلگیریهای تاکتیکی رخ داده باشد.
او گفت پاسخ ایران در جنگ ۱۲ روزه کمتر از ۲۴ ساعت پس از آغاز درگیریها شروع شد و در جنگ ۴۰ روزه نیز واکنش ایران کمتر از دو ساعت زمان برد.
تأکید بر نقش شورای عالی امنیت ملی
عراقچی گفت متن یادداشت تفاهم بارها در شورای عالی امنیت ملی و سایر نهادهای تصمیمگیر بررسی شده است.
به گفته او، تمامی بندها و حتی واژههای متن مورد بررسی قرار گرفته و کمیتهای از اعضای شورای عالی امنیت ملی بر روند مذاکرات نظارت دارد.
وزیر خارجه همچنین اظهار کرد نیروهای نظامی نیز در موضوعاتی مانند تنگه هرمز، پایان جنگ و مسائل امنیتی مرتبط با توافق نقش نظارتی داشتهاند.
او در پایان تأکید کرد که مذاکره و دیپلماسی بخشی از میدان هستند و وظیفه دستگاه دیپلماسی تثبیت دستاوردهای میدانی است. عراقچی گفت مذاکرات کنونی با هدف تثبیت آنچه «پیروزی ایران در میدان» توصیف کرد، دنبال میشود.
بدون نظر