۳۰ کشور با بالاترین تعداد پناهجویان نسبت به سرانه جمعیت + جایگاه ایران

نکات کلیدی:

• لبنان با ۱۳۰.۷ پناهجو به ازای هر هزار نفر جمعیت، بالاترین تراکم پناهجویان جهان را دارد.
• بیشتر کشورهای صدر این فهرست در همسایگی مناطق درگیر جنگ قرار دارند که نشان می‌دهد جغرافیا نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر جابه‌جایی پناهجویان دارد.
• آمریکا با وجود اینکه از نظر تعداد مطلق پناهجویان در میان بزرگ‌ترین کشورهای میزبان قرار دارد، از نظر سرانه در رتبه ۸۲ جهان ایستاده است.

کشورهایی که بیشترین بار میزبانی از پناهجویان را بر دوش می‌کشند، اغلب همان کشورهایی نیستند که عموم مردم انتظار دارند.

این اینفوگرافی با استفاده از داده‌های کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) که توسط Our World in Data منتشر شده، کشورها را بر اساس تعداد پناهجویان به ازای هر هزار نفر جمعیت در سال ۲۰۲۴ رتبه‌بندی می‌کند.

نتایج نشان می‌دهد نزدیکی به مناطق جنگی معمولاً اهمیت بیشتری از اندازه اقتصاد کشورها دارد. بسیاری از کشورهای صدرنشین در همسایگی جنگ‌ها و بحران‌های فعال قرار دارند و نسبت به جمعیت خود، تعداد زیادی پناهجو را پذیرفته‌اند.

کدام کشورها بیشترین بار پناهجویان را بر دوش دارند؟

حدود دو سوم پناهجویان جهان در کشورهای همسایه محل بحران باقی می‌مانند. همین موضوع توضیح می‌دهد چرا برخی کشورهای نسبتاً کوچک در این رتبه‌بندی بالاتر از اقتصادهای بزرگ جهان قرار گرفته‌اند.

پناهجویان معمولاً به جای توزیع شدن میان ثروتمندترین کشورهای جهان، در کشورهایی متمرکز می‌شوند که مرز مشترک با مناطق درگیر جنگ دارند.

رتبه‌بندی کشورها بر اساس تعداد پناهجویان به ازای هر هزار نفر جمعیت در سال ۲۰۲۴:

چرا لبنان در صدر قرار دارد؟

لبنان با فاصله زیاد در رتبه نخست قرار گرفته و به ازای هر هزار نفر جمعیت، میزبان ۱۳۰.۷ پناهجو است. به بیان دیگر، تقریباً از هر هشت نفر ساکن این کشور، یک نفر پناهجو است که بالاترین نسبت در جهان به شمار می‌آید.

این جایگاه تا حد زیادی به همسایگی لبنان با سوریه بازمی‌گردد؛ کشوری که از زمان آغاز جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱ یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های پناهجویی جهان را تجربه کرده است. طی بیش از یک دهه گذشته، میلیون‌ها سوری به کشورهای همسایه پناه برده‌اند و لبنان نسبت به جمعیت خود یکی از بزرگ‌ترین سهم‌ها را پذیرفته است.

لبنان در سال‌های اخیر با مشکلات اقتصادی و سیاسی فزاینده‌ای نیز روبه‌رو بوده است. علاوه بر این، درگیری‌های میان اسرائیل و حزب‌الله باعث آوارگی بیش از یک میلیون نفر در داخل لبنان شده و فشار بیشتری بر خدمات عمومی و زیرساخت‌های این کشور وارد کرده است.

مجموع این عوامل توضیح می‌دهد که چرا لبنان همچنان یکی از کشورهایی است که بیشترین تأثیر را از بحران جابه‌جایی جمعیت در جهان پذیرفته است.

جغرافیا مهم‌تر از ثروت است

بسیاری از کشورهایی که بیشترین جمعیت پناهجو را میزبانی می‌کنند، در نزدیکی مناطق درگیر جنگ یا مناطق دارای بی‌ثباتی طولانی‌مدت قرار دارند.

• اردن و لبنان همسایه سوریه هستند.
• مولداوی با اوکراین مرز مشترک دارد.
• چاد میزبان پناهجویان سودانی است.
• اوگاندا سال‌هاست پناهجویان فراری از خشونت در سودان جنوبی و جمهوری دموکراتیک کنگو را می‌پذیرد.

این الگو توضیح می‌دهد چرا بسیاری از کشورهای کوچک‌تر، با وجود منابع اقتصادی کمتر نسبت به کشورهای توسعه‌یافته بزرگ، در رتبه‌های بالای این فهرست قرار گرفته‌اند.

برای بسیاری از پناهجویان، عبور از نزدیک‌ترین مرز امن، سریع‌ترین و امن‌ترین گزینه ممکن است. در نتیجه، کشورهای همسایه معمولاً پیش از هرگونه اسکان مجدد در سایر نقاط جهان، بیشترین موج ورود پناهجویان را تجربه می‌کنند.

چرا آمریکا در رتبه ۸۲ قرار دارد؟

در نگاه اول، رتبه آمریکا ممکن است پایین و غیرمنتظره به نظر برسد.

ایالات متحده میزبان صدها هزار پناهجو است و از نظر تعداد مطلق، هجدهمین کشور بزرگ میزبان پناهجویان در جهان محسوب می‌شود. اما جمعیت بیش از ۳۴۰ میلیون نفری این کشور تصویر متفاوتی ایجاد می‌کند.

پس از تعدیل اعداد بر اساس جمعیت، آمریکا تنها حدود ۱.۳ پناهجو به ازای هر هزار نفر جمعیت دارد و در رتبه ۸۲ جهان قرار می‌گیرد.

این اختلاف نشان می‌دهد که شاخص‌های سرانه می‌توانند واقعیتی متفاوت از آمارهای مطلق را آشکار کنند. در حالی که کشورهای بزرگ معمولاً تعداد بیشتری پناهجو را می‌پذیرند، کشورهای کوچک‌تر ممکن است فشار بسیار بیشتری را نسبت به اندازه جمعیت خود تحمل کنند.

فشار ناشی از پناهجویان به بالاترین سطوح تاریخی رسیده است

تعداد افراد آواره اجباری در سراسر جهان از ۱۲۰ میلیون نفر فراتر رفته که تقریباً دو برابر میزان ثبت‌شده یک دهه پیش است. جنگ‌ها و بحران‌های جاری در اوکراین، سودان، سوریه و سایر مناطق همچنان باعث افزایش موج جابه‌جایی جمعیت در سراسر جهان می‌شوند.

برای کشورهای میزبان، پیامدها تنها به کمک‌های بشردوستانه محدود نمی‌شود. جمعیت‌های بزرگ پناهجو می‌توانند تقاضا برای مسکن، خدمات درمانی، آموزش، زیرساخت‌ها و سایر خدمات عمومی را افزایش دهند؛ به‌ویژه در کشورهای کوچک‌تر که منابع محدودی در اختیار دارند.

این رتبه‌بندی واقعیتی را نشان می‌دهد که اغلب در بحث‌های جهانی درباره مهاجرت نادیده گرفته می‌شود: کشورهایی که بیشترین بار پناهجویان را بر دوش می‌کشند، معمولاً کشورهایی هستند که به مناطق درگیر جنگ نزدیک‌ترند، نه الزاماً کشورهایی که بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان را دارند.