نکات کلیدی:
- بیشتر اقتصادهای بزرگ جهان در تجارت با آمریکا مازاد تجاری دارند، اما همزمان واردات بیشتری از چین انجام میدهند؛ موضوعی که نقش آمریکا بهعنوان بازار مصرف و جایگاه چین بهعنوان قدرت تولیدی جهان را نشان میدهد.
- تایوان و ایرلند از معدود کشورهایی هستند که هم با آمریکا و هم با چین مازاد تجاری دارند؛ موضوعی که بهترتیب ناشی از صادرات نیمههادیها و محصولات دارویی است.
- ویتنام بیشترین مازاد تجاری با آمریکا را نسبت به تولید ناخالص داخلی خود ثبت کرده که نشاندهنده نقش روبهرشد این کشور در زنجیرههای تأمین جهانی است.
جریانهای تجاری اغلب روابطی را آشکار میکنند که تنها با بررسی تولید ناخالص داخلی (GDP) قابل مشاهده نیستند.
این نمودار تراز تجاری ۴۰ اقتصاد بزرگ جهان با آمریکا و چین را مقایسه میکند و نشان میدهد کدام کشورها به مصرفکنندگان آمریکایی، تولید چین یا هر دو وابسته هستند.

این نمودار با استفاده از دادههای تجارت دوجانبه Trade Map تهیه شده و الگوهای متفاوتی را از مراکز صادراتی مانند ویتنام و تایوان گرفته تا تأمینکنندگان مواد خام مانند استرالیا و برزیل به تصویر میکشد. این دادهها نشان میدهند که هر کشور جایگاه متفاوتی در نظام تجارت جهانی امروز دارد.
تراز تجاری میان اقتصادهای بزرگ
در ادامه، تراز تجاری بزرگترین اقتصادهای جهان با آمریکا و چین را مشاهده میکنید:
| کشور | تولید ناخالص داخلی اسمی (میلیارد دلار) | تراز تجاری با آمریکا (درصدی از تولید ناخالص داخلی) | تراز تجاری با چین (درصدی از تولید ناخالص داخلی) |
|---|---|---|---|
| 🇦🇷 آرژانتین | ۶۳۷.۲ | ۰.۰۴ درصد | منفی ۰.۸۹ درصد |
| 🇦🇺 استرالیا | ۱,۸۰۰ | منفی ۱.۰۱ درصد | ۱.۷۸ درصد |
| 🇦🇹 اتریش | ۵۳۴.۶ | ۲.۳۱ درصد | منفی ۰.۱۸ درصد |
| 🇧🇩 بنگلادش | ۴۵۰.۵ | ۱.۳۵ درصد | منفی ۴.۸۲ درصد |
| 🇧🇪 بلژیک | ۶۷۱.۷ | ۰.۳۷ درصد | منفی ۳.۹۶ درصد |
| 🇧🇷 برزیل | ۲,۱۹۰ | منفی ۰.۰۳ درصد | ۱.۴۰ درصد |
| 🇨🇦 کانادا | ۲,۲۷۰ | ۷.۰۸ درصد | منفی ۱.۸۶ درصد |
| 🇨🇴 کلمبیا | ۴۲۰.۵ | منفی ۰.۴۰ درصد | منفی ۳.۲۲ درصد |
| 🇨🇿 جمهوری چک | ۳۴۷.۱ | ۰.۱۳ درصد | منفی ۱۰.۳۵ درصد |
| 🇩🇰 دانمارک | ۴۲۴.۵ | ۰.۰۸ درصد | منفی ۱.۳۸ درصد |
| 🇫🇷 فرانسه | ۳,۱۶۰ | منفی ۰.۱۸ درصد | منفی ۱.۵۹ درصد |
| 🇩🇪 آلمان | ۴,۶۸۰ | ۱.۶۷ درصد | منفی ۱.۵۵ درصد |
| 🇮🇳 هند | ۳,۷۶۰ | ۰.۹۴ درصد | منفی ۲.۵۱ درصد |
| 🇮🇩 اندونزی | ۱,۴۰۰ | ۱.۰۳ درصد | منفی ۰.۷۴ درصد |
| 🇮🇪 ایرلند | ۶۰۹.۰ | ۹.۱۰ درصد | ۰.۰۱ درصد |
بهجای آنکه اقتصاد جهان به دو بلوک رقیب تقسیم شود، بسیاری از کشورها در موقعیتی میانی قرار دارند. الگوی رایج این است که کشورها با آمریکا مازاد تجاری دارند، اما همزمان واردات بیشتری از چین انجام میدهند؛ موضوعی که بازتابدهنده نقش آمریکا بهعنوان مقصد کالاهای نهایی و نقش چین بهعنوان تأمینکننده نهادههای تولیدی است.
گروه کوچکتری از کشورها، از جمله تایوان و ایرلند، به لطف صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا، با هر دو اقتصاد مازاد تجاری دارند.
چین در مرکز زنجیرههای تأمین جهانی قرار دارد
چین با بیشتر اقتصادهای بزرگ جهان مازاد تجاری ثبت میکند که جایگاه این کشور را بهعنوان یکی از مهمترین قطبهای تولید جهان نشان میدهد. بر اساس دادههای Observatory of Economic Complexity، صادرات چین به آمریکا طیف گستردهای از کالاها، از تجهیزات الکترونیکی و ماشینآلات گرفته تا کالاهای مصرفی و قطعات صنعتی را در بر میگیرد.
همین موضوع توضیح میدهد که چرا بسیاری از کشورها همزمان صادرات قابلتوجهی به آمریکا دارند، اما بخش بزرگی از واردات خود را از چین تأمین میکنند. این دو اقتصاد بهجای رقابت مستقیم، اغلب در مراحل متفاوتی از زنجیرههای تأمین جهانی فعالیت میکنند.
با وجود اینکه برخی شرکتهای چندملیتی راهبرد «China Plus One» را برای متنوعسازی تولید دنبال میکنند، چین همچنان جایگاهی عمیق و تثبیتشده در شبکه تجارت جهانی دارد.
آمریکا همچنان بزرگترین خریدار جهان است
در سوی دیگر، آمریکا همچنان با بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان با کسری تجاری مواجه است. این کشور حجم عظیمی از کالاهای تولیدی، تجهیزات الکترونیکی مصرفی، خودروها و محصولات صنعتی را از سایر کشورها وارد میکند.
این عدم توازن سالهاست که به یکی از موضوعات تنش سیاسی در واشنگتن تبدیل شده است. بر اساس گزارش Council on Foreign Relations، اختلافها بر سر تعرفهها، یارانههای صنعتی، مالکیت فکری و دسترسی به فناوری، سالها به تنش میان دو ابرقدرت اقتصادی جهان دامن زده است.
تفاوت میان این دو نظام اقتصادی کاملاً مشهود است؛ چین در مقیاس گسترده تولید و صادر میکند، در حالی که آمریکا در مقیاس گسترده مصرف و واردات انجام میدهد. این عدم توازن اکنون به یکی از محورهای اصلی بحثها درباره تابآوری اقتصادی و تقویت تولید داخلی تبدیل شده است.
چرا این الگوهای تجاری اهمیت دارند؟
با تلاش دولتها برای تقویت تولید داخلی و کاهش ریسکهای زنجیره تأمین، ترازهای تجاری اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. تعرفهها، محدودیتهای صادراتی و یارانههای صنعتی در سالهای اخیر سیاستهای تجاری را دگرگون کردهاند، اما این نمودار نشان میدهد که بسیاری از کشورها همچنان پیوندهای عمیقی با هر دو اقتصاد آمریکا و چین دارند.
تجارت جهانی بهجای آنکه به دو بلوک اقتصادی جداگانه تقسیم شود، خود را با شرایط جدید تطبیق داده است. بسیاری از کشورها همچنان به زنجیرههای تأمین چین، مصرفکنندگان آمریکایی یا هر دو وابسته هستند؛ حتی در شرایطی که سیاستگذاران بهدنبال ایجاد روابط تجاری متنوعتر و مقاومتر هستند.
با این حال، با وجود سالها تنش سیاسی، هر دو اقتصاد همچنان به تجارت دوجانبه با یکدیگر وابستگی قابلتوجهی دارند.





بدون نظر