این واقعیت که ارتش های جهان به طراحی و ساخت هواپیماهای بزرگ تر و بهتر علاقه دارند جای تعجب ندارد و این کار تنها برای شوآف کردن و پُز دادن نیست. در واقع داشتن یک هواپیمای بزرگ به جای دو هواپیمای کوچکتر بسیار اقتصادی تر است. هواپیماهای بزرگ تر نفرات بیشتری را در یک پرواز در خود جای دادده بدون اینکه نیازی به استخدام پرسنلی هوایی یا زمینی بیشتری باشد و بدین ترتیب پرواز با هواپیماهای بزرگ تر از جهات بسیاری مقرون به صرفه تر است. به جای دو هواپیما که هر کدام 200 مسافر نداشته باشند، داشتن یک هواپیمای نظامی که بتواند 500 نفر را در خود جای دهد بسیار منطقی تر به نظر می رسد.
این موضوع به طور ویژه در مورد هواپیماهای نظامی صدق می کند زیرا علاوه بر حمل نیروهای چترباز و دیگر پرسنل نظامی، می توانند تجهیزات و ادوات بسیار سنگین تر و بزرگ تری نیز حمل کنند. چه برای حمل بارهای نظامی و چه پرسنل باشد، استفاده ارتش های جهان از هواپیماهای بزرگ اهمیت زیادی دارد. خوشبختانه در طول تاریخ مدرن، انواع مختلفی از هواپیماهای نظامی غول پیکر ساخته شده اند که بسیار موثر، قابل اعتماد و مقرون به صرفه هستند. بسیاری از این هواپیماها صرفاً برای اهداف نظامی ساخته شده و برخی دیگر خیر اما در تمامی موارد، این هواپیماها در کاری که انجام می دهند بسیار بی نقص بوده و آنقدر بزرگ هستند که بتوانند تانک، توپخانه و بسیاری از دیگر تجهیزات و ادوات نظامی را در خود جای دهند. در ادامه این مطلب قصد داریم شما را با بزرگ ترین و غول پیکرترین هواپیماهای نظامی در جهان آشنا کنیم.
1- Boeing C-17 Globemaster III
هواپیمای Boeing C-17 Globemaster III که توسط کمپانی McDonnell Douglas طراحی شده است (کمپانی مشهور عرصه تولید تسلیحات نظامی که بعدها در بوئینگ ادغام شد)، به عنوان جایگزینی برای C-141 Starlifter تولید شده و بزرگ ترین هواپیمای نظامی در خدمت نیروی هوایی ایالات متحده است. Globemaster که در اواسط دهه 1990 وارد سرویس شد توسط ایالات متحده و کشورهای ناتو شامل کانادا، استرالیا و بریتانیا و همچنین هند مورد استفاده قرار می گیرد. در ابتدا، حدود 250 فروند از این هواپیما ساخته شد و به دلیل اینکه می توانند در باندهای نه چندان بزرگ و هموار نیز فرود آمده و بلند شوند، بسیار کارآمد و قابل توجه هستند. بدین ترتیب C-17 هواپیمایی بسیار مفید و کارآمد بوده و می تواند یک تانک آبرامز، سه هلیکوپتر آپاچی یا سه خودرو زرهی Stryker را در خود جای دهد. این هواپیمای ترابری دارای چهار موتور توربوفن Pratt & Whitney F117-PW-100 و کابینی بسیار پیشرفته است و سرعت آن حداکثر به 507 مایل بر ساعت می رسد.
2- Ilyushin IL-76
با ظرفیت حمل بار 50 تن، Ilyushin IL-76 عمدتاً برای تحویل ماشین آلات و خودروهای سنگین طراحی و ساخته شد. این هواپیمای ترابری بزرگ حتی در باندهای ناهموار و ناآماده نیز به خوبی کار خود را انجام داده و در شرایط جوی نامساعد نیز به راحتی فرود می آید که باعث شده هواپیمای بسیار قابل اعتمادی باشد. ناتو از نام Candid برای این هواپیما استفاده می کند. Ilyushin IL-76 اولین هواپیمای ترابری سنگین چهار موتور جتی اتجاد جماهیر شوروی است که تاکنون بیش از 800 فروند از آن ساخته شده است.
IL-76 در ابتدا قرار بود نقش یک هواپیمای باربری را بر عهده گرفته و جایگزین Antonov An-12 شود. این هواپیمای غول پیکر نظامی را در کشورهای زیادی پیدا کرد زیرا هنوز هم در سرویس بوده و در عملیات های اضطراری تخلیه غیرنظامیان و فعالیت های بشردوستانه در سراسر جهان مورد استفاده قرار می گیرد. Ilyushin IL-76 یک هواپیمای با کاربردهای متعدد و چند منظوره است که هم برای اهداف نظامی و هم غیرنظامی کاربرد دارد. وزن این هواپیما در حالت خالی 72 تن بوده و می تواند با حداکثر وزن 190 تن از زمین بلند شود.
3- Xian Y-20
از زمان شروع تولیدش در دهه 1990، هواپیمای Xian Y-20 یک هواپیمای نسبتاً جدید به شمار می آید که در سال 2016 توسط نیروی هوایی چین به کار گرفته شد. این جت باری نظامی 200 تنی می تواند تا 60 تن بار حمل کرده و توانایی حمل تانک و خودروهای زرهی بزرگ را دارد. با مشارکت روسیه و اوکراین در تولید، هواپیمای Xian Y-20 برای پرواز به کشورهای اروپایی و همچنین استرالیا، آلاسکا و آفریقا طراحی شده است. در کنار توانایی های بسیارش، هواپیمای باربری چینی Xian Y-20 دارای چهار موتور توربوفن روسی از نوع D-30KP2 است که سرعت و کارآیی بیشتری به آن بخشیده اند. توانایی حمل بار این هواپیمای نظامی چینی بین oeing C-17 Globemaster III با 77 تن و هواپیمای روسی Ilyushin IL-76 با ظرفیت 50 تن قرار می گیرد. این هواپیمای ترابری چینی که توان حمل تانک های بزرگی مانند Type 99 را دارد، دارای حداکثر سرعت 470 تا 500 مایل بر ساعت است.
4- Antonov AN-22
حتی امروز، هواپیمای Antonov AN-22 بزرگ ترین هواپیمای با موتور توربوپراپ جهان است که از سال 1965 در سرویس قرار داشته است. با قدرت حمل بار 80 تن، Antonov AN-22 که با نام Antei نیز شناخته می شود، توانسته در زمین قدرت حمل بار حتی هواپیمای آمریکایی Boeing C-17 Globemaster III را نیز شکست دهد. این هواپیمای نظامی که در میان کشورهای ناتو با لقب Cock شناخته می شود، در دوران اتحاد جماهیر شوروی برای فعالیت های بشردوستانه و لیفت های نظامی متعددی به کار گرفته شد. این هواپیما که توانایی فعالیت روی زمین های نرم و ناآماده را دارد، یک هواپیمای ترابری نظامی بی نقص برای فعالیت های متعددی است که به لطف چهار موتور توربوپراپ و هشت ملخ با قابلیت چرخش روی هم توانسته هواپیمای بسیار کارآمدی باشد. وقتی پای بزرگ ترین هواپیماهای نظامی جهان به میان می آید، هیچ هواپیمایی نمی تواند Antonov AN-22 روسی را شکست دهد. 4 موتور این هواپیما توان تولید 15,000 اسب بخار نیرو را دارند و با سرعت حداکثر 460 مایل بر ساعت پرواز می کند.
5- Antonov AN-225 Mriya
Antonov AN-225 Mriya که درست همانند AN-22 توسط دفتر طراحی آنتونوف طراحی شده است، بزرگ ترین و بلندترین هواپیمایی است که تاکنون ساخته شده است. این هواپیمای ترابری که با نام Mriya به معنای «رویا» در اوکراین شناخته می شود، در ابتدا برای حمل شاتل فضای Buran در دوران اتحاد جماهیر شوروی ساخته شده بود. برای اینکه درکی از بزرگی این هواپیما داشته باشید، باید بدانید که طول آن از مسافتی که برادران رایت در اولین پرواز تاریخ بشر پیمودند نیز بلندتر است. در کمال ناباوری، تنها یک فروند از AN-225 در سال 1988 ساخته شده است.
این روزها، AN-225 دیگر یک هواپیمای نظامی نیست و در بخش تجاری برای انتقال انواع محموله های غول پیکر به کار برده می شود هر چند در جریان جنگ اخیر روسیه و اوکراین در اثر بمباران نیروهای روسی به شدت آسیب دید و شاید دیگر هرگز به پرواز درنیاید. در واقع، این هواپیما چند رکورد در زمینه باربری را در اختیار داشته و برخی از بزرگ ترین و سنگین ترین محموله های تاریخ را از زمین بلند کرده و به مقصد رسانده است. امروزه، وزن این هواپیما در حال بلند شدن 640 تن است و در صورتی که آسیب دیدگی هایش مرمت شود می تواند سال های سال به فعالیت ادامه دهد.
6- Tupolev TU-160
در حال حاضر 16 فروند از هواپیمای Tupolev TU-160 هنوز در سرویس است و یک بمب افکن سوپرسونیک سنگین به شمار می آید که می تواند با سرعتی دو برابر سرعت صوت پرواز کند. این بمب افکن در روسیه با نام White Swan یا قوی سفید شناخته می شود. این هواپیما از سال 1987 در سرویس بوده و قرار بود تا چند دهه در اختیار اتحاد جماهیر شوروی باشد. TU-160 امروزه بزرگ ترین و سنگین ترین بمب افکن جهان است که هنوز در سرویس می باشد. ناتو از اسم رمز Blackjack برای آن استفاده می کند. زمانی که توسعه و طراحی این هواپیما آغاز شد، هدف واکنش به تلاش های ایالات متحده برای ساخت بمب افکن سوپرسونیک B-1 Lancer بود و بدین ترتیب نوعی رقابت بین دو بمب افکن وجود دارد.
7- Lockheed C-5 Galaxy
Lockheed C-5 Galaxy که توسط نیروی هوایی ایالات متحده برای انواع مختلفی از ماموریت های ترابری سنگین بین قاره ای استراتژیک استفاده می شود، از بسیاری جهات نیای هواپیمای ترابری Boeing C-17 Globemaster III است. علاوه بر این، نیروی هوایی ایالات متحده از سال 1969 از این هواپیمای نظامی در نبردهای مهمی مانند جنگ عراق، ویتنام، افغانستان، یوگسلاوی و جنگ دوم خلیج فارس استفاده کرده است. C-5 Galaxy هواپیمایی بسیار توانمند با ظرفیت حمل بار 130 تن است و توانایی جای دادن دو تانک M1A2 Abrams یا هفت خودرو زرهی را در محفظه بار خود دارد. همچنین این هواپیما در زمینه کمک های بشردوستانه و ماموریت های اضطراری در هنگام فجایع طبیعی نیز کارآمد بوده و نسخه مدرن تر آن با نام C-5M Super Galaxy دارای موتورهای جدیدی است و انتظار می رود تا سال های بعد از 2040 نیز همچنان در سرویس باقی بماند. برد این هواپیمای ترابری با 54.4 تن بار، بیش از 6,000 مایل بوده و با حداکثر بار، برد آن به 3,730 مایل می رسد.
8- Boeing 747 Dreamlifter
Boeing 747 Dreamlifter از سال 2007 در سرویس است و یک هواپیمای باربری پهن پیکر است که نسخه ای بسیار پیشرفته تر از Boeing 747-400 به شمار می آید. این هواپیما به عنوان یک هواپیمای ترابری مخصوص محموله های بزرگ و سنگین شناخته شده و در ابتدا برای اطمینان از رسیدن قطعات ساخت بویینگ به کارخانه های این کمپانی در نقاط مختلف جهان ساخته شد. Dreamlifter توانایی حمل باری به اندازه سه برابر هواپیمای ترابری Boeing 747-400F را داشته و 70 فوت ارتفاع و 235 فوت طول دارد. حداکثر وزن این هواپیما در هنگام بلند شدن 800,000 پوند معادل حدود 35 تن است که آن را به یک هواپیمای باربری نظامی بی نقص تبدیل می کند. این هواپیما برای حمل بارهای سنگین از چهار موتور غول پیکر Pratt & Whitney 4062 استفاده می کند.
9- Antonov AN-124 Ruslan
Antonov AN-124 Ruslan از سال 1986 در سرویس نیروی هوایی روسیه بوده و هنوز هم 55 فروند از آن ها همچنان فعال هستند. ناتو از نام Condor برای این هواپیمای ترابری نظامی استفاده کرده و هنوز بزرگ ترین هواپیمای ترابری نظامی جهان است. حداکثر قدرت حمل بار این هواپیما 150 تن بوده و می تواند بارهای زیادی را در وزن ها و سایزهای مختلف در خود جای دهد، از حمله خودروهای نظامی، هلیکوپتر، تانک های روسی و بسیاری دیگر. سرعت کروز هواپیمای AN-124 Ruslan بیش از 530 مایل بر ساعت و حداکثر وزن آن در هنگام تیک آف 880,000 پوند است. این هواپیما دارای چهار موتور توربوفن Progress D-18T بوده و طول بال های آن به 240 فوت می رسد. تعداد خدمه AN-124 Ruslan شش نفر است.
توسعه این هواپیما در سال 1971 آغاز شده و اکنون دستکم 40 فروند از آن در نیروی هوایی روسیه فعالیت دارند. در مقایسه با C-5M Super Galaxy که بزرگ ترین هواپیمای ترابری نظامی ارتش ایالات متحده است، Ruslan دارای 25 درصد ظرفیت بیشتر است. طول این هواپیما 226.7 فوت، طول بال های آن 240 فوت و ارتفاع آن 69 فوت است. در حالت خالی، وزن An-124 نزدیک به 175 تن است. حداکثر برد کروز این هواپیما 537 مایل بر ساعت بوده و حداکثر برد آن در جریان پرواز با حداکثر بار، 2,800 مایل اعلام شده است. در هنگام حمل 40 تن بار، برد An-124 به 7,456 مایل می رسد که به کمک چهار موتور توربوفن ZMKB Progress D-18T میسر می شود.
10- Kawasaki C-2
هواپیمای نظامی Kawasaki C-2 توسط ژاپن ساخته شده و در سال 2016 عملیاتی شد. این هواپیمای ترابری نظامی برد متوسط، طراحی و ظاهر بسیار منحصربفردی دارد. ظرفیت بار حداکثری آن 37 تن بوده و می تواند 120 سرباز، یک هلیکوپتر UH-60J یا هشت پالت باری استاندارد بارهای هوایی را در خود جای دهد. C-2 برای جایگزینی Kawasaki C-1 و Lockheed Martin C-130 Hercules ساخته شد که هر دویشان هواپیماهای ترابری تاکتیکی هستند. در هنگام ساخت Kawasaki C-2، قرار بود در مجموع 30 تا 40 فروند از آن ساخته شود. ارتفاع این هواپیمای ترابری بیش از 46 فوت و طول آن تقریباً 145 فوت بودده و حداکثر وزن آن در هنگام بلند شدن نیز بیش از 133,000 پوند است. تعداد خدمه این هواپیمای ترابری ژاپنی تنها سه نفر است.
جالب بود