GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast؛ «مادر همه بمب‌ها» چه ویژگی‌هایی دارد؟

سی‌ان‌ان به نقل از چند مقام آمریکایی ادعا کرده که ارتش ایالات متحده طرح‌های تازه‌ای برای حمله به ایران آماده کرده است. این طرح‌ها، در صورت صدور دستور از سوی دونالد ترامپ برای ازسرگیری عملیات نظامی، حمله به زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات هسته‌ای ایران را در بر می‌گیرند. استفاده احتمالی از بمب غیرهسته‌ای موسوم به مادر همه بمب‌ها (GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast) نیز یکی از گزینه‌های مطرح‌شده است. به ادعای سی‌ان‌ان، اجرای این حملات احتمال دارد پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا یا پس از آن در دستور کار قرار بگیرد. بمب GBU-43/B که با عنوان مهمات عظیم انفجار هوایی یا مادر همه بمب‌ها (MOAB) شناخته می‌شود، بزرگ‌ترین بمب غیرهسته‌ای موجود در زرادخانه آمریکا است. استفاده از این سلاح در جنگ با ایران می‌تواند سطح درگیری‌ها را به شکل قابل‌توجهی افزایش دهد.

بمب MOAB یا مادر همه بمب‌ها چیست؟

بمب GBU-43/B MOAB که به مادر همه بمب‌ها معروف است، یک سلاح انفجاری بزرگ و قدرتمند با قابلیت هدایت دقیق محسوب می‌شود. این بمب بزرگ‌ترین سلاح هدایت‌شونده با ماهواره است که تاکنون از هوا آن را پرتاب کرده‌اند. وزن MOAB حدود ۹ هزار و ۷۹۸ کیلوگرم است. این سلاح نسخه‌ای پیشرفته‌تر از بمب غیرهدایت‌شونده BLU-82 Daisy Cutter محسوب می‌شود.

مادر همه بمب‌ها با کلاهک BLU-120/B، حدود ۸ هزار و ۴۸۲ کیلوگرم مواد منفجره از نوع H6 حمل می‌کند. سامانه هدایت آن از فناوری GPS و سامانه ناوبری اینرسی (INS) بهره می‌برد. همچنین، مجموعه‌ای از باله‌های ثابت و باله‌های شبکه‌ای در ساختار آن به کار رفته‌اند که به پایداری و بهبود ویژگی‌های آیرودینامیکی بمب کمک می‌کنند.

نحوه پرتاب بمب MOAB

این بمب برای پرتاب از هواپیماهای C-130 طراحی شده است. هنگام حمل، بمب روی محفظه‌ای مخصوص نصب می‌شود. پس از خروج از هواپیما، محفظه از آن جدا شده و بمب به سمت هدف حرکت می‌کند. توسعه، آزمایش و آماده‌سازی این سلاح برای استفاده عملیاتی با همکاری چند نهاد و پیمانکار انجام شد. از جمله مجموعه‌های مشارکت‌کننده می‌توان به بخش مهمات آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی آمریکا، مرکز تسلیحات هوایی و یگان یک از گروه عملیاتی چهل‌وششم در پایگاه نیروی هوایی اگلین در ایالت فلوریدا اشاره کرد.

مراحل ساخت و استفاده از مادر همه بمب‌ها

مراحل ساخت و استفاده از مادر همه بمب‌ها به شرح زیر است:

• ۲۶ فوریه ۲۰۰۳: نخستین پرواز آزمایشی نمونه غیرانفجاری بمب انجام شد.
• ۷ مارس ۲۰۰۳: در آزمایش پرواز هدایت‌شونده نمونه غیرانفجاری، قابلیت‌های این بمب هوشمند به نمایش درآمد.
• ۱۱ مارس ۲۰۰۳: آزمایش پروازی نمونه انفجاری MOAB انجام شد.
• ۱۱ آوریل ۲۰۰۳: نخستین بمب MOAB را به منطقه عملیاتی تحویل دادند.
• ۱۳ آوریل ۲۰۱۷: این بمب برای نخستین بار در یک عملیات نظامی در افغانستان استفاده شد.

ارتش ایالات متحده در جریان عملیات خود علیه نیروهای داعش در افغانستان از این بمب برای انهدام یک شبکه غاری که گفته می‌شد محل تجمع شبه نظامیان این گروه است استفاده کرد که بازتاب زیادی در رسانه‌های سراسر جهان داشت. در آن زمان این عملیات «موفقیت آمیز» خوانده شد اما جیمز متیس، وزیر دفاع وقت، از دادن اطلاعات بیشتر در مورد تلفات این بمباران خودداری کرد.

مشخصات فنی مادر همه بمب‌ها

ازجمله مشخصات فنی مادر همه بمب‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:

• سازنده: آزمایشگاه تحقیقات نیروی هوایی آمریکا و شرکت Dynetics
• طول: حدود ۹٫۱۴ متر
• عرض با باله‌های جمع‌شده: حدود ۱٫۵۲ متر
• عرض با باله‌های بازشده: حدود ۳٫۰۵ متر
• قطر: حدود ۱۰۳ سانتی‌متر
• وزن: حدود ۹ هزار و ۷۹۸ کیلوگرم
• برد هدایت‌شونده: حدود ۵٫۵۶ کیلومتر با استفاده از سامانه GPS
• هواپیمای حامل: MC-130 Talon II یا هواپیمای C-130 از نوع Slick
• مقدار مواد منفجره: حدود ۸ هزار و ۴۸۲ کیلوگرم از ترکیب H6

هدف اولیه از ساخت این بمب قدرتمند تحت فشار قرار دادن بیش از پیش صدام حسین و استفاده از آن برای نابودی استحکامات ارتش بعث بود. این بمب در سال 2003 به خاورمیانه فرستاده شده اما تا آوریل 2017 مورد استفاده قرار نگرفت تا این که بمب افکن MC-130 Hercules ساخت کمپانی لاکهید مارتین یک فروند از آن را بر روی یک منطقه کوهستانی در منطقه آچین در استان جنوبی ننگرهار افغانستان رها کرد. چند سال پیش گزارش شد که هزینه ساخت هر فروند از این بمب بیش از 16 میلیون دلار است.