اسپیس‌ایکس برای نخستین بار موفق شد فضاپیمای استارشیپ را با استفاده از برج پرتاب مهار کند. این دستاورد نقطه عطف مهمی در توسعه موشک‌های قابل استفاده مجدد محسوب می‌شود. این موفقیت روز شنبه، ۱۴ نوامبر، پس از آن رقم خورد که این فضاپیما طولانی‌ترین پرواز مداری خود تا آن زمان را به پایان رساند. استارشیپ به پایگاه استاربیس در جنوب تگزاس بازگشت و مستقیماً در میان بازوهای مکانیکی برج پرتاب قرار گرفت.
این عملیات بازیابی پس از پانزدهمین پرواز آزمایشی استارشیپ انجام شد که عصر جمعه آغاز شده بود. اسپیس‌ایکس قصد داشت هر دو مرحله موشک را با استفاده از برج پرتاب عظیم خود بازیابی کند. بااین‌حال، بوستر Super Heavy پس از دریافت هشدار کمبود سوخت، تلاش برای فرود را لغو کرد و در عوض در آب‌های خلیج مکزیک فرود آمد.
Ship 42، مرحله بالایی موشک، با موفقیت به زمین بازگشت. این عملیات نشان داد که اسپیس‌ایکس می‌تواند هر دو نوع وسیله پروازی را به‌صورت مستقل بازیابی کند. همچنین این دستاورد شرکت را یک گام دیگر به هدف ساخت استارشیپی کاملاً قابل استفاده مجدد نزدیک کرد.
استارشیپ بازگشت از مدار را با موفقیت انجام داد
در جریان پرواز پانزدهم، Ship 42 طی حدود ۲۲ ساعت، ۱۴ بار به دور زمین چرخید. این فضاپیما به ارتفاع تقریبی ۲۶۰ کیلومتر رسید و ۲۶ ماهواره نسل جدید Starlink V3 را نیز در مدار پایین زمین مستقر کرد.
ایلان ماسک روز ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
به تیم فوق‌العاده اسپیس‌ایکس تبریک می‌گویم!
پس از پایان مأموریت مداری، استارشیپ یکی از موتورهای خود را روشن کرد تا فرایند کاهش ارتفاع را آغاز کند. این فضاپیما هنگام ورود به جو زمین با دماهای بسیار شدید روبه‌رو شد. سرعت آن پیش از کاهش بر اثر مقاومت جو به حدود ۲۷٬۳۵۹ کیلومتر بر ساعت رسید.
سپس Ship 42 سه موتور خود را دوباره روشن کرد تا مرحله نهایی فرود را کنترل کند. فضاپیما با انجام مانور در وضعیت عمودی قرار گرفت و به برج پرتاب استاربیس نزدیک شد. در نهایت، دو بازوی مکانیکی عظیم برج که به «چاپستیک» معروف هستند، فضاپیما را مهار کردند.
کارکنان اسپیس‌ایکس در محوطه بیرونی گرد هم آمده بودند تا این فرود تاریخی را تماشا کنند. پخش زنده شرکت لحظه قرار گرفتن Ship 42 در میان بازوهای برج را ثبت کرد. دن هوت، گزارشگر اسپیس‌ایکس، این موفقیت را پیشرفتی بزرگ در صنعت پروازهای فضایی توصیف کرد.
هوت هنگام پخش زنده گفت:
این همان حلقه گمشده بود.
او همچنین این عملیات بازیابی را یکی از دستاوردهای تعیین‌کننده مهندسی شرکت دانست.
چرا مهار استارشیپ اهمیت دارد؟
اسپیس‌ایکس پیش‌ازاین توانایی خود را در مهار بوسترهای Super Heavy نشان داده بود. این شرکت در سه پرواز قبلی استارشیپ موفق شده بود چنین عملیاتی را انجام دهد. بااین‌حال، بازیابی مرحله بالایی موشک از نظر مهندسی چالش بسیار بزرگ‌تری محسوب می‌شود.
فضاپیمای استارشیپ در مقایسه با بوستر خود مسافت بیشتری را با سرعت بالاتری طی می‌کند. همچنین باید گرمای شدید ناشی از ورود مجدد به جو زمین با سرعت مداری را تحمل کند. هدایت موفقیت‌آمیز فضاپیما به سمت برج پرتاب نیازمند کنترل بسیار دقیق در تمام مراحل کاهش ارتفاع است.
بازیابی هر دو مرحله می‌تواند فاصله زمانی میان مأموریت‌های استارشیپ را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. اسپیس‌ایکس قصد دارد فرایند بازرسی، آماده‌سازی مجدد و پرتاب دوباره وسایل پروازی خود را بسیار سریع‌تر انجام دهد. چنین رویکردی می‌تواند عملیات موشکی این شرکت را از نظر زمان آماده‌سازی برای پرواز بعدی به هواپیماهای تجاری نزدیک کند.
بااین‌حال، چندین چالش مهندسی همچنان باقی مانده است. سپر حرارتی استارشیپ هنوز به توسعه بیشتری نیاز دارد تا اسپیس‌ایکس بتواند آن را با حداقل عملیات بازسازی دوباره استفاده کند. کاشی‌های شش‌ضلعی مشکی‌رنگ این سپر، فضاپیما را در برابر دماهای بسیار شدید هنگام ورود مجدد به جو محافظت می‌کنند.
برنامه‌های بزرگ‌تر اسپیس‌ایکس برای استارشیپ
این دستاورد در زمینه بازیابی فضاپیما می‌تواند از برنامه‌های رو‌به‌گسترش ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس نیز پشتیبانی کند. استقرار ماهواره‌های Starlink V3 یکی دیگر از بخش‌های مهم پرواز پانزدهم بود. اسپیس‌ایکس در نهایت قصد دارد منظومه‌ای متشکل از ۱۰۰ هزار ماهواره ایجاد کند.
ایلان ماسک همچنین درباره پروژه جداگانه‌ای به نام Starmind صحبت کرده است. این شبکه پیشنهادی شامل یک میلیون ماهواره خواهد بود که از زیرساخت مراکز داده مداری پشتیبانی می‌کنند. اجرای چنین برنامه‌های بلندپروازانه‌ای برای استقرار ماهواره‌ها، به تعداد بسیار زیادی پرتاب در فواصل زمانی کوتاه نیاز خواهد داشت.
استارشیپ در آینده می‌تواند علاوه‌بر پشتیبانی از این عملیات، در تحقق اهداف اسپیس‌ایکس برای سفر به ماه و مریخ نیز نقش داشته باشد. ناسا نیز انتظار دارد این فضاپیما نقشی حیاتی در مأموریت‌های آینده اکتشاف ماه ایفا کند.
اسپیس‌ایکس هنوز موفق نشده است هر دو مرحله استارشیپ را در جریان یک مأموریت واحد بازیابی کند. بااین‌حال، مهار موفقیت‌آمیز Ship 42 نشان می‌دهد که مرحله بالایی موشک می‌تواند مستقیماً به برج پرتاب خود بازگردد. احتمالاً این شرکت در یکی از پروازهای آینده بار دیگر چنین عملیاتی را آزمایش خواهد کرد.
بدون نظر