ماه ها دیپلماسی برای حل تنش رو به افزایش بی نتیجه بوده و اکنون بیش از هر زمان دیگری خطر حمله قریب الوقوع روسیه به اوکراین احساس می شود، حمله ای که گفته می شود طی هفته جاری انجام خواهد شد. روز گذشته جو بایدن و ولادیمیر پوتین روسای جمهوری ایالات متحده و روسیه با هم تماس ویدیویی داشته و در آن بایدن به همتای روسی خود هشدار داد که حمله به اوکراین باعث «رنج گسترده انسانی» خواهد شد. وی در ادامه تصریح کرد که غرب به حل این بحران از طریق دیپلماسی متعهد بوده اما «به همان اندازه برای دیگر سناریوها آماده است».
پوتین نیز از اینکه ایالات متحده و ناتو به خواست های و نگرانی های روسیه توجه کافی و رضایت بخشی نداشته اند گفته و بار دیگر خواسته که اطمینان حاصل شود اوکراین به ناتو نپیوسته و اتحاد نظامی غربی ها، نیروهای خود را از اروپای شرقی عقب بکشد. هواپیماهای جاسوسی ایالات متحده و بریتانیا در حال گشت زنی در مرز اوکراین و دریای سیاه هستند و ایالات متحده نیز 5000 نیرو را در لهستان مستقر کرده است. حدود 900 نیروی بریتانیایی در استونی مستقر شده و تعداد آن ها به زودی دو برابر خواهد شد. 1000 نیرو نیز در بریتانیا در حالت آماده باش بوده و انتظار اعزام به اروپای شرقی را می کشند و پیش تر نیز 350 نیروی ویژه سلطنتی برای تقویت 150 نیروی سواره نظام سبک به لهستان فرستاده شده اند. دیگر کشورهای عضو ناتو نیز کشتی های جنگی خود را به دریای سیاه فرستاده اند.
در حالی که نیروها و ادوات سنگین جنگی روسیه از سه طرف اوکراین را محاصره کرده اند، ده ها هزار نیروی اوکراینی متشکل از زن و مرد نیز در مرزهای شمالی و غربی این کشور با روسیه مستقر شده و در صورت حمله روسیه نیروهای پشتیبانی نیز به مرز اعزام خواهند شد. بیش از 230,000 نیروی روسی، از جمله 30,000 جدایی طلب و 40,000 نیروی بلاروسی نیز در میان نیروهایی هستند که روسیه در شمال و غرب مرز اوکراین مستقر کرده و بقیه نیروها نیز نیروهای معمول ارتش و نیروی دریایی هستند هر چند روسیه توان اعزام سریع تا 50,000 نیروی دیگر را به خط مقدم جبهه اوکراین دارد. اوکراین در این جبهه 220,000 نیروی نظامی آماده نبرد دارد و می تواند تا 10,000 نیروی ذخیره را نیز بسیج کند. در جبهه شرقی نیز روسیه بیش از 120,000 نیرو در نزدیکی مرز مستقر کرده است در حالی که تانک های این کشور تنها 9 کیلومتر با مرز اوکراین فاصله دارند و تجهیزات سنگین توپخانه ای، موشک های بالستیک و جنگنده های روسی نیز در نزدیکی مرز اوکراین آماده عملیات هستند.
نیروی هوایی اوکراین متشکل از بیش از 100 هواپیما از جمله جت های سریع سوخوی SU-25 و MiG-29 و حدود 40,000 نیروی نظامی است اما در مقایسه با توان نظامی روسیه در سه رده زمینی، دریایی و هوایی برتری خاصی ندارد. بسیاری از کارشناسان شرایط کنونی را مشابه روزهای آغازین جنگ جهانی دوم و تحرکات آدولف هیتلر می دانند که با ساده انگاری و ضعف کشورهای متفقین همراه بود. پوتین ظاهراً به این نتیجه رسیده که هیچ رهبری در غرب نمی تواند مانع او شود و وابستگی اروپا به انرژی روسیه در فصل زمستان و تجربیات غربی پوتین در ماجرای شبه جزیره کریمه و آبخازیا نشان می دهد که کشورهای غربی انسجام و گزینه های چندانی برای مقابله با روسیه که اکنون قوی تر از هر زمان دیگری پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی است ندارند.
ایالات متحده به عنوان دارنده قوی ترین ارتش و اقتصاد جهان نیز از ماه ها قبل اعلام کرده که حتی در صورت حمله روسیه با اوکراین نیز رویارویی نظامی با این کشور نخواهد داشت و به تحریم های شدید روی خواهد آورد، تحریم هایی که تجارب پیشین نشان از کم اثر بودن آن ها دارد. مقامات ارشد آمریکایی نیز از قریب الوقوع بودن حمله روسیه به اوکراین خبر می دهند و روسیه نیز اگر چه تاکنون به صورت علنی و شفاف از قصد خود برای حمله به اوکراین نگفته اما تصریح کرده است در صورتی که نگرانی هایش در مورد پیوستن احتمالی اوکراین به ناتو و نزدیک شدن نیروهای این اتحاد به مرزهای روسیه حل نشود، برای تامین امنیت خود دست به هر کاری خواهد زد. اوکراین تاکنون درخواستی برای عضویت در ناتو ارائه نکرده اما روسیه خواستار این است که کشورهای غربی و اوکراین تضمین دهند که این کشور هیچگاه به این اتحاد نظامی نپیوسته و ناتو نیز از کشورهای اروپای شرقی عقب بنشیند.
بدون نظر