نکات کلیدی:
- ابرشهرهای آسیا صدرنشین پرجمعیتترین شهرهای جهان هستند و جاکارتا، داکا و توکیو پرجمعیتترین شهرهای قاره آسیا بهشمار میروند.
- رشد سریع شهری بیش از پیش در آفریقا و آسیای جنوبی متمرکز شده، درحالیکه برخی شهرهای قدیمی رشدشان آهسته شده یا کاهش یافته است.
جمعیت، مهاجرت و فرصتهای اقتصادی همچنان میلیونها نفر را به کلانشهرهای بزرگ میکشانند، اما همزمان، جمعیت سالخورده و کمبود فضای شهری سرعت رشد تعدادی از کلانشهرهای تثبیتشده را کاهش داده است.

این اینفوگرافی بزرگترین مراکز شهری زمین را رتبهبندی میکند و نشان میدهد جمعیت امروز در کجا متمرکز شده و رشد آینده احتمالاً در کدام مناطق رخ دهد.
دادهها از گزارش چشمانداز شهرنشینی جهان ۲۰۲۵ سازمان ملل استخراج شده است.
ℹ️ تعریف شهر:
مرزهای شهری میتواند متفاوت تعریف شود؛ مثلاً بر اساس مرزهای اداری یا تجمعات شهری. این مطالعه سازمان ملل با استفاده از نقشهبرداری ماهوارهای، شهرها را بهعنوان نواحی پیوسته با حداقل ۵۰ هزار نفر جمعیت و تراکم ۱,۵۰۰ نفر در هر کیلومتر مربع تعریف میکند.
🔷 دادهها و بحث
آسیا همچنان مرکز ثقل جمعیت شهری جهان است. جاکارتا، پایتخت اندونزی، در سال ۲۰۲۵ با حدود ۴۲ میلیون نفر بزرگترین شهر جهان محسوب میشود و پس از آن داکا (بنگلادش) و توکیو قرار دارند.
چین و هند نیز سهم بزرگی از ۳۰ شهر اول پرجمعیت جهان را به خود اختصاص میدهند؛ از جمله شهرهای شانگهای، گوانگژو، دهلی نو و بمبئی. این کلانشهرها به دلیل جمعیت عظیم، تمرکز اقتصادی و نقش دیرینه بهعنوان قطبهای منطقهای رشد یافتهاند.
| ردیف | شهر | کشور | جمعیت در سال ۲۰۲۵ |
|---|---|---|---|
| ۱ | جاکارتا | 🇮🇩 اندونزی | ۴۱.۹ میلیون نفر |
| ۲ | داکا | 🇧🇩 بنگلادش | ۳۶.۶ میلیون نفر |
| ۳ | توکیو | 🇯🇵 ژاپن | ۳۳.۴ میلیون نفر |
| ۴ | دهلی نو | 🇮🇳 هند | ۳۰.۲ میلیون نفر |
| ۵ | شانگهای | 🇨🇳 چین | ۲۹.۶ میلیون نفر |
| ۶ | گوانگژو | 🇨🇳 چین | ۲۷.۶ میلیون نفر |
| ۷ | قاهره | 🇪🇬 مصر | ۲۵.۶ میلیون نفر |
| ۸ | مانیل | 🇵🇭 فیلیپین | ۲۴.۷ میلیون نفر |
| ۹ | کلکته | 🇮🇳 هند | ۲۲.۶ میلیون نفر |
| ۱۰ | سئول | 🇰🇷 کره جنوبی | ۲۲.۵ میلیون نفر |
| ۱۱ | کراچی | 🇵🇰 پاکستان | ۲۱.۴ میلیون نفر |
| ۱۲ | بمبئی | 🇮🇳 هند | ۲۰.۲ میلیون نفر |
| ۱۳ | سائوپائولو | 🇧🇷 برزیل | ۱۸.۹ میلیون نفر |
| ۱۴ | بانکوک | 🇹🇭 تایلند | ۱۸.۲ میلیون نفر |
| ۱۵ | مکزیکوسیتی | 🇲🇽 مکزیک | ۱۷.۷ میلیون نفر |
| ۱۶ | پکن | 🇨🇳 چین | ۱۷.۰ میلیون نفر |
| ۱۷ | لاهور | 🇵🇰 پاکستان | ۱۵.۲ میلیون نفر |
| ۱۸ | استانبول | 🇹🇷 ترکیه | ۱۵.۰ میلیون نفر |
| ۱۹ | مسکو | 🇷🇺 روسیه | ۱۴.۵ میلیون نفر |
| ۲۰ | هوشیمین | 🇻🇳 ویتنام | ۱۴.۱ میلیون نفر |
| ۲۱ | بوئنوس آیرس | 🇦🇷 آرژانتین | ۱۴.۰ میلیون نفر |
| ۲۲ | نیویورک | 🇺🇸 آمریکا | ۱۳.۹ میلیون نفر |
| ۲۳ | شنزن | 🇨🇳 چین | ۱۳.۹ میلیون نفر |
| ۲۴ | بنگالورو | 🇮🇳 هند | ۱۳.۲ میلیون نفر |
| ۲۵ | اوساکا | 🇯🇵 ژاپن | ۱۳.۰ میلیون نفر |
| ۲۶ | لاجوس | 🇳🇬 نیجریه | ۱۲.۸ میلیون نفر |
| ۲۷ | لسآنجلس | 🇺🇸 آمریکا | ۱۲.۷ میلیون نفر |
| ۲۸ | لواندا | 🇦🇴 آنگولا | ۱۱.۴ میلیون نفر |
| ۲۹ | چنای | 🇮🇳 هند | ۱۱.۲ میلیون نفر |
| ۳۰ | کینشاسا | 🇨🇩 جمهوری دموکراتیک کنگو | ۱۰.۹ میلیون نفر |
🔸 رشد سریع در آفریقا و آسیای جنوبی
درحالیکه آسیا از نظر جمعیت پیشتاز است، سریعترین رشد جمعیت شهری در مناطق دیگر رخ میدهد.
لواندا، پایتخت آنگولا، با میانگین رشد سالانه حدود ۱۱ درصد از سال ۲۰۰۰، سریعترین رشد را ثبت کرده است؛ رشدی که ناشی از نرخ بالای زادوولد و مهاجرت روستا به شهر عنوان میشود. شهرهای دیگری در آفریقا مانند لاگوس و کینشاسا نیز در رتبهبندیهای پرجمعیتترین شهرهای جهان در حال صعود هستند که بازتابی از جمعیت جوان قاره آفریقا و شتاب شهرنشینی در آن است.
🔸 کاهش یا کند شدن رشد در کلانشهرهای تثبیتشده
همه کلانشهرهای بزرگ درحال رشد نیستند. برخی شهرهای بزرگ و قدیمی، از جمله اوزاکا و مکزیکوسیتی، رشد بسیار آهسته یا حتی کاهش جمعیت را تجربه میکنند.
جمعیت سالخورده، کاهش نرخ باروری و کمبود عرضه مسکن از عوامل کلیدی در این موضوع هستند. در کشورهای پردرآمد، رشد شهری بیش از گذشته با افزایش بهرهوری پیوند خورده تا افزایش جمعیت؛ که نشانهای از تغییری عمده در مقایسه با دهههای قبل است.





بدون نظر