پس از شدت گرفتن تنشها و احتمال بروز جنگ میان ایران و آمریکا، نیروی هوافضای سپاه از یک موشک بالستیک خرمشهر ۴ که با نام «خیبر» نیز شناخته میشود، رونمایی کرد.
پرتاب موشک خرمشهر ۴
به گزارش گجت نیوز، اواسط آبان ماه ۱۴۰۳ بود که زمزمههای رونمایی از یک بالستیک جدید به گوش میرسید؛ حالا در جریان تهدیدهای آمریکا به یک جنگ تمام عیار منطقهای، سپاه پاسداران از این موشک با سرعت ۱۶ ماخ و سرجنگی ۱.۵ تنی رونمایی کرده است.
خرمشهر ۴ یکی از موشکهای عملیاتی سپاه است که با نام «خیبر» نیز شناخته میشود. این سلاح در آستانه یکی از حساسترین دورانها و دقیقاً در میانه یک نبرد احتمالی معرفی شده است.
مشخصات اولیه
خیبر یک بالستیک دوربرد بوده که میتواند به هدفی در فاصله ۲ هزار کیلومتری اصابت کند. اولین بار در خرداد ۱۴۰۲ بود که رونمایی شد و ۱۳ متر طول، ۱.۵ متر قطر و ۳۰ تن وزن داشت. یکی از شاخصههای اصلی این موشک، سرجنگی تخریبگر ۱۵۰۰ کیلوگرمی است که ۴ متر طول داشته و به عنوان یکی از بزرگترین سرجنگیهای موجود در کشور، میتواند بیش از یک تن مواد منفجره را حمل کند.
سازه متفاوت با پیشران مدرن
قلب تپنده این موشک بالستیک، پیشرانه پیشرفته و مدرن اروند است. این موتور با سوخت هایپرگالیک (خودمشتعل) کار میکند و همین باعث میشود تا زمان آمادهسازی عملیاتی آن سریعتر انجام شود. همچنین دیگر نیازی به صرف زمان برای اشتعال پیچیده سوختهای دیگر نیست.
مهمترین نوآوری خرمشهر ۴ در این قسمت، تعبیه موتور در داخل مخزن سوخت است که هم باعث افزایش پایداری سازه میشود و هم طول موشک را کم کرده و موجب بهبود نسبت قطر به طول خواهد شد. مجموع این بهبودها باعث افزایش ضریب دقت و اصابت موشک به هدف میشود.
سرعت مافوق صوت
موشکهای بالستیک فراصوت سرعتهای متفاوتی در داخل و خارج از جو دارند. برای مثال خیبر وقتی از جو زمین خارج میشود، با سرعت ۱۶ ماخ به حرکت در میآید، اما زمانی که به اتمسفر زمین وارد شود تنها ۸ ماخ سرعت خواهد داشت. سرعت خرمشهر ۴ به موشک اجازه میدهد تا مسافت ۲ هزار کیلومتری را ظرف ۱۰ تا ۱۲ دقیقه طی کند. از لحظه پرتاب تا زمانی که موشک به هدف اصابت میکند، سه فاز طراحی شده که عبارتنداز:
فاز اولیه: تنظیم ارتفاع، سرعت اولیه و مسیر کلی پرواز پس از پرتاب
فاز میانی: جداسازی سرجنگی از بوستر و ورود به مسیر بالستیک و اصلاح مسیر پروازی
فاز نهایی: آمادهسازی برای ورود موشک به جو غلیظ زمین، کاهش سرعت از ۱۶ به ۸ ماخ و اصابت به هدف
یک موشک بالستیک بدون سرجنگی قدرتمند، کارایی لازم را ندارد. خیبر یا خرمشهر ۴ مجهز به یکی از پیشرفتهترین سرجنگیهای موجود در زرادخانه موشکی کشور شده که از آن با نام MaRV یاد میشود. برای جداسازی این مخزن مملو از مواد منفجره نیاز به ۸ موتور کمکی است که چهار پیشران موظف به تنظیم نگرش، تثبیت پایداری و ایجاد چرخش اولیه هستند و چهار موتور دیگر مسیر جانبی را اصلاح کرده و دقت در اصابت را افزایش میدهند.
ساختار این سرجنگی باعث افزایش قدرت مانورپذیری موشک شده و مانع انهدام آن توسط سامانههای پدافندی دشمن میشود. به اعتقاد کارشناسان نظامی، نه تنها دقت خرمشهر ۴ در اصابت به هدف افزایش مییابد، بلکه خطر به دام افتادن سرجنگی توسط سامانههای دفاع هوایی را به حداقل میرساند. به زبان ساده، این موشک به آسانی از سد پدافند دشمن عبور میکند و احتمال نابودی آن کم است.
قابلیتی کاربردی به نام هدایت میانی
اشاره کردیم که مراحل پرتاب تا اصابت به هدف این موشک تقسیم به سه فاز اولیه، میانی و نهایی میشود. در فاز میانی پرواز، یکی از مهمترین قابلیتهای خرمشهر ۴، هدایت میانی است. در واقع سرجنگی وقتی وارد جو زمین میشود، سامانههای هدایت الکترونیکی آن خاموش شده و تبدیل به یک سامانه مکانیکی خواهد شد.
خاموشی سامانههای هدایتی یک مزیت کلیدی برای مقابله با جنگ الکترونیک دشمن است. به عبارت سادهتر، جنگال دشمن نمیتواند اثرگذاری موثری داشته باشد و بقا و نفوذپذیری موشک به طرز قابل توجهی افزایش مییابد.
در مجموع، خیبر، یک موشک بالستیک با سطح مقطع راداری پایین است که بالکهای آن با سامانه کنترل بردار رانش جایگزین شده و میتواند مسیر پروازی خود را اصلاح کند. براساس برآوردها، ضریب خطای اصابت آن ۳۰ متر است و سرجنگی ۱.۵ تنی آن قدرت تخریب بسیار بالایی دارد.
بدون نظر