پل ملک فهد که طولانیترین پل دریایی خاورمیانه برای اتصال عربستان سعودی به بحرین از طریق خلیج فارس است در پی افزایش تنشها در خاورمیانه از سوی عربستان بسته شد. طول این گذرگاه دریایی حیاتی حدود ۲۵ کیلومتر است و از منطقه عزیزیه در جنوب الخبر تا الجسره در غرب منامه، پایتخت بحرین، امتداد دارد و به شبکه راههای داخلی هر دو کشور متصل میشود.
این پل در سال ۱۹۸۶ توسط ملک فهد بن عبدالعزیز آل سعود و شیخ عیسی بن سلمان آل خلیفه افتتاح شد و برای شهروندان دو کشور، عبور از پل معمولاً با کارت ملی امکانپذیر بوده است.
مشخصات فنی پل ملک فهد
پل ملک فهد دارای دو مسیر رفتوبرگشت با عرض کلی ۲۳.۲ متر (هر مسیر ۱۱.۶ متر) و دارای حاشیهای برای توقف اضطراری است.
این سازه روی ۵۳۶ پایه بتنی قرار گرفته است. در ساخت آن ۴۷ هزار تُن فولاد تقویتشده، ۱۶۰ هزار تُن سیمان، ۳۵۰ هزار مترمکعب بتن و حدود ۱۱ میلیون مترمکعب شن و سنگ بهکار رفته است.
ایده ساخت پل از کجا آمد؟
ایده ساخت این پل به سال ۱۹۵۴ بازمیگردد، زمانی که ملک سعود بن عبدالعزیز آل سعود پس از سفر به بحرین و به دعوت شیخ سلمان بن حمد بن عیسی آل خلیفه، تمایل خود را برای ساخت پلی میان دو کشور مطرح کرد.
در سال ۱۹۶۵، ملک فیصل دستور بررسی اجرای پروژه را داد و در نهایت توافق ساخت در سال ۱۹۸۱ در منامه و با حضور رهبران شورای همکاری خلیج فارس امضا شد.
آغاز ساخت و هزینه پروژه
سنگ بنای پروژه در ۱۱ نوامبر ۱۹۸۲ گذاشته شد و کار ساخت بهطور رسمی شروع شد. در سال ۱۹۸۵ ابعاد و مختصات محدوده پل تعیین و «سازمان پل ملک فهد» برای مدیریت امور امنیتی، ایمنی، بهرهبرداری، مسائل تجاری و مطالعات مهندسی تشکیل شد.
در سال ۱۹۸۶ پل بهطور رسمی افتتاح و به نام «ملک فهد» نامگذاری شد. هزینه کل ساخت پروژه ۳ میلیارد و ۱۳ میلیون ریال سعودی اعلام شده است که شامل نظارت فنی و اداری، خاکریزها، پایانهها، ساختمانهای مرزی و تأسیسات میشود.
«جزیره گذرنامه» در میانه مسیر
در میانه این پل، جزیرهای به نام «جزیره گذرنامه» با مساحت حدود ۶۶۰ هزار متر مربع قرار دارد که از دو بخش بههمپیوسته تشکیل شده است؛ بخش غربی متعلق به عربستان و بخش شرقی متعلق به بحرین است.
سازمان پل ملک فهد بخش غربی را مدیریت میکند و در آن، ساختمانها و ادارههای دولتی مرتبط، دفاتر گذرنامه، گمرک، پلیس، دفاع مدنی و خدمات مختلف مستقر هستند. این جزیره همچنین مسجد، سرویسهای بهداشتی، رستوران، فروشگاه، فضای سبز، محلهای امن برای توقف خودرو و کامیون و بانکها را در خود جای داده است.
خدمات و توسعههای جدید
در سال ۲۰۲۲، امکان پرداخت با کارت بانکی و پرداخت موبایلی در دروازههای ورودی پل راهاندازی شد و زمان عبور خودروها را تا حدود پنج ثانیه برای هر خودرو کاهش داد. همچنین در بخش بحرینی جزیره گذرنامه، مسیرهای ورود و خروج از دو خط به سه خط افزایش یافت تا زمان انتظار کمتر شود.
یک برنامه توسعه کوتاهمدت از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ با هدف افزایش ظرفیت عبور تا ۵۰ هزار خودرو در روز اجرا شده است. علاوه بر این، یک برنامه میانمدت تا سال ۲۰۳۰ در نظر گرفته شده است تا مناطق عبوری توسعه پیدا کند، روند تشریفات مسافران سریعتر شود، جزیره بازطراحی شود و مساحت آن با توجه به افزایش تعداد سفرها گسترش یابد.
طبق آمار ارائهشده، از زمان افتتاح در سال ۱۹۸۶ تا ۲۰۱۸، حدود ۳۸۲ میلیون نفر از این پل عبور کردهاند. رکورد بیشترین تردد روزانه نیز در ۴ مارس ۲۰۲۳ با حدود ۱۳۶,۴۹۸ مسافر ثبت شده است؛ رکورد قبلی مربوط به ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰ با حدود ۱۳۱,۱۷۷ نفر بود.
از زمان افتتاح پل، شهروندان عربستان و بحرین معمولاً با کارت ملی میتوانستند عبور کنند. با این حال، در دوره همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۰، مسافران موظف شدند گذرنامه و گواهی واکسن کرونا همراه داشته باشند.
بدون نظر