پس از بیش از ۱۵ سال قطع ارتباط سوریه با شبکههای مالی جهانی، نخستین تراکنش آزمایشی با کارتهای ویزا و مسترکارت در این کشور انجام شد؛ اتفاقی که بسیاری آن را یکی از مهمترین تحولات اقتصادی سوریه پس از جنگ داخلی و رفع بخشی از تحریمهای آمریکا میدانند. بازگشت این دو غول پرداخت الکترونیکی به سوریه، علاوه بر تسهیل خریدهای بینالمللی و انتقال پول، میتواند نشانهای از تلاش دمشق برای بازگشت تدریجی به اقتصاد جهانی باشد.
ویزا و مسترکارت از گستردهترین شبکههای پرداخت بینالمللی هستند و در بیش از ۲۰۰ کشور و منطقه فعالیت دارند.
با بازگشت این شبکهها به سوریه، کاربران در این کشور میتوانند از کارتهای بینالمللی برای خرید از وبسایتهای خارجی، پرداختهای برونمرزی و انتقال پول به بانکهای خارجی استفاده کنند. در مقابل، اتباع خارجی نیز هنگام حضور در سوریه قادر خواهند بود با کارتهای ویزا و مسترکارت خود خرید و پرداخت انجام دهند.
این تحول برای شهروندان سوریه نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در سفرهای خارجی دیگر ناچار نیستند مبالغ زیادی پول نقد همراه داشته باشند و میتوانند بخشی از پرداختهای خود را از طریق کارتهای بینالمللی انجام دهند. پیش از این نیز پس از سالها محدودیت، دسترسی بانکهای سوریه به سوئیفت، شبکه انتقال پیامهای مالی میان بانکهای جهان، دوباره برقرار شده بود.
شرکت سوری «بیمیرا» که در حوزه پرداخت الکترونیکی فعالیت میکند، اعلام کرده نخستین عملیات آزمایشی پرداخت از طریق شبکههای جهانی ویزا و مسترکارت را با موفقیت در سوریه انجام داده است. این اتفاق پس از بیش از ۱۵ سال غیبت این شبکهها از سوریه به دلیل تحریمهای بانکی رخ داده است.
بیمیرا در صفحه فیسبوک خود تأیید کرد که نخستین تراکنش موفق با استفاده از کارتهای بینالمللی در داخل سوریه انجام شده است. این شرکت این اقدام را گامی مهم در مسیر تحول دیجیتال بخش مالی سوریه دانست و اعلام کرد مرحله فعلی بخشی از مجموعه آزمایشهای فنی برای ایجاد زیرساختی کارآمدتر و پیشرفتهتر در نظام پرداخت این کشور است.
مسترکارت نیز پنجشنبه گذشته اعلام کرد آمادگی فنی خود را برای پردازش تراکنشهای کارتهای بینالمللی در داخل سوریه نهایی کرده است. این اقدام در چارچوب تفاهمنامهای انجام میشود که در سپتامبر ۲۰۲۵ میان این شرکت و بانک مرکزی سوریه برای توسعه زیرساختهای پرداخت دیجیتال امضا شده بود.
سوریه پس از آغاز بحران و جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱ با موج تازهای از تحریمهای آمریکا روبهرو شد؛ هرچند این کشور پیش از آن نیز با محدودیتهای گستردهای مواجه بود. پس از سقوط حکومت بشار اسد در آذر ۱۴۰۳، دولت جدید تلاشهایی را برای رفع تحریمها و بازگشت تدریجی سوریه به شبکه مالی جهانی آغاز کرد.
چراغ سبز بانک مرکزی سوریه به شبکههای جهانی
به گزارش عصر ایران، در همین راستا، بانک مرکزی سوریه با صدور بخشنامه شماره ۲۵۹، به موسسات بانکی و شرکتهای پرداخت دارای مجوز، اجازه داد با شبکههای پرداخت جهانی مانند ویزا و مسترکارت تعامل داشته باشند. این تصمیم زمینهساز مرحله جدیدی از گشایش در سیستمهای مالی بینالمللی برای سوریه است.
«عبدالقادر حصریه» رئیس کل بانک مرکزی سوریه در این باره تصریح کرد: «این تصمیم نشاندهنده تغییری مهم در توسعه سیستمهای پرداخت و ادغام بازار سوریه در منظومه مالی جهانی است. این اقدام به بانکها و شرکتهای پرداخت اجازه میدهد خدمات خود را گسترش داده و راهکارهای پیشرفتهتر و ایمنتری را به افراد و شرکتها ارائه دهند.»
ویزا و مسترکارت
ویزا (Visa) و مسترکارت (Mastercard) نامهایی هستند که تقریباً بر روی کارت بانکی هر مسافری در گوشه و کنار جهان دیده میشوند.
این دو برند، ستونهای اصلی نظام پرداخت جهانی هستند، اما یک باور اشتباه رایج درباره آنها وجود دارد: بسیاری تصور میکنند ویزا و مسترکارت خودشان بانک هستند.
در واقعیت، این دو شرکت غولهای تکنولوژی پرداخت هستند که نقش «واسطه» یا «پل ارتباطی» را میان بانکها، فروشندگان و مشتریان ایفا میکنند.
ویزا در اواخر دهه ۱۹۵۰ توسط بانک آمریکا (Bank of America) با نام «بانکآمریکاکارت» آغاز به کار کرد و بعدها به یک شبکه مستقل تبدیل شد.
مسترکارت نیز در اواسط دهه ۱۹۶۰ توسط ائتلافی از چندین بانک برای رقابت با ویزا شکل گرفت. امروزه هیچکدام از این دو شرکت مستقیماً به مشتریان کارت نمیدهند یا وام صادر نمیکنند؛ بلکه آنها زیرساخت و شبکه لازم را فراهم میآورند تا یک بانک در آلمان بتواند با یک فروشگاه در برزیل در کمتر از چند ثانیه تسویهحساب کند.
نحوه عملکرد این شبکه بر اساس یک مدل چهارجانبه است:
۱. دارنده کارت (مشتری): فردی که از کارت استفاده میکند.
۲. پذیرنده (فروشنده): فروشگاهی که کارت را قبول میکند.
۳. بانک پذیرنده: بانکی که حساب فروشنده نزد آن است.
۴. بانک صادرکننده: بانکی که کارت را برای مشتری صادر کرده است.
در این میان، ویزا یا مسترکارت نقش «ریلهای قطار» را دارند که اطلاعات تراکنش را با سرعت و امنیت بالا جابهجا کرده و تأییدیه پرداخت را از بانک صادرکننده به بانک پذیرنده میرسانند.
برای یک کاربر معمولی، تفاوت میان ویزا و مسترکارت بسیار ناچیز است. هر دو در بیش از ۲۰۰ کشور و سرزمین جهان پذیرفته میشوند و میلیونها پایانه فروش (POS) و خودپرداز از آنها پشتیبانی میکنند. هر دو شرکت سطوح مختلفی از خدمات (مانند کلاسیک، طلایی، پلاتینیوم و اینفینیت) را ارائه میدهند که شامل مزایایی مثل بیمه سفر، دسترسی به سالنهای تشریفات فرودگاهی و تخفیفهای فروشگاهی است.
تنها تفاوتهای جزئی در نرخ تبدیل ارز (اگر از ارزی متفاوت با ارز پایه کارت استفاده کنید) و برخی برنامههای تشویقی خاص وجود دارد که معمولاً توسط بانک صادرکننده تعیین میشود، نه خودِ شبکه.
بازگشت شبکههای پرداخت جهانی به سوریه
بازگشت شبکههای پرداخت جهانی مانند ویزاکارت (Visa) و مسترکارت (Mastercard) به اقتصاد سوریه، یکی از مهمترین تحولات مالی این کشور در دهههای اخیر محسوب میشود.
سوریه که به دلیل بحرانهای سیاسی و تحریمهای گسترده بینالمللی، بیش از ۱۵ سال از سیستم بانکی جهانی جدا مانده بود، اکنون در آستانه یک تحول دیجیتال بزرگ قرار دارد. این بازگشت تنها یک اتفاق فنی نیست، بلکه پیامی اقتصادی و سیاسی درباره تغییر وضعیت این کشور در منطقه است.
از سال ۲۰۱۱ و حتی پیش از آن، به دلیل تحریمهای ایالات متحده و اتحادیه اروپا، تمامی ارتباطات سوئیفت و شبکههای پرداخت بینالمللی با سوریه قطع شده بود.
این موضوع باعث شد اقتصاد سوریه به یک اقتصاد کاملاً «نقد-محور» تبدیل شود. شهروندان، تجار و گردشگران ناچار بودند برای کوچکترین تبادلات مالی از حجم زیادی پول نقد استفاده کنند. عدم دسترسی به ویزاکارت و مسترکارت، نهتنها تجارت خارجی را با دشواریهای لجستیکی روبرو کرد، بلکه صنعت گردشگری سوریه را نیز که روزگاری یکی از ستونهای درآمدی این کشور بود، فلج کرد.
در سپتامبر ۲۰۲۵ با امضای تفاهمنامهای میان بانک مرکزی سوریه و شبکههای پرداخت جهانی، مسیر بازگشت این خدمات هموار شد.
در ماه جاری (می ۲۰۲۶) ، شرکت سوری «بیمیرا» (Bimera) موفق شد اولین تراکنشهای آزمایشی را با موفقیت در دمشق انجام دهد. این موفقیت نشاندهنده آمادهسازی زیرساختهای فنی، نصب سرورهای امن و بهروزرسانی پایانههای فروش (POS) در سطح شهر بود.
رسانههای سوریه نوشته اند تصمیم بانک مرکزی سوریه برای اجازه دادن به بانکهای خصوصی و شرکتهای پرداخت جهت تعامل با این شبکهها، چراغ سبزی بود که نشان داد دولت سوریه به دنبال شفافیت مالی و جذب سرمایهگذاری است.
رسانههای سوریه اضافه کردند: حضور ویزاکارت و مسترکارت در سوریه فراتر از تسهیل یک خرید ساده است؛ این اتفاق به معنای بازگشت تدریجی اعتماد به سیستم بانکی سوریه و تلاش برای خروج از بنبست اقتصادی است. اگرچه این مسیر با پیچیدگیهای سیاسی همراه است، اما ادغام مجدد در نظام مالی جهانی، گامی ضروری برای بازسازی این کشور و بهبود معیشت شهروندانی است که سالها از ابزارهای مدرن مالی محروم بودهاند. سوریه با این حرکت، به دنبال اثبات این مطلب است که آماده است تا دوباره به نقشه تجارت جهانی بازگردد.
ورود مجدد ویزاکارت و مسترکارت به سوریه اثرات مثبتی بر اقتصاد سوریه دارد:
۱. رونق گردشگری: مسافران خارجی و سوریهای مقیم خارج اکنون میتوانند بدون نیاز به حمل مبالغ هنگفت ارز، از کارتهای خود در هتلها و رستورانهای سوریه استفاده کنند.
۲. تسهیل تجارت بینالملل: شرکتهای کوچک و متوسط سوری که پیش از این برای خریدهای آنلاین یا اشتراک خدمات نرمافزاری با بنبست مواجه بودند، اکنون میتوانند مستقیماً با بازارهای جهانی در تعامل باشند.
۳. شفافیت و کنترل تورم: انتقال تراکنشها از بازار سیاه و صرافیهای غیررسمی به شبکه بانکی تحت نظارت، به بانک مرکزی کمک میکند تا نظارت دقیقتری بر گردش نقدینگی و نرخ ارز داشته باشد.
هم اکنون تنها چند کشور از جمله ایران، روسیه، کره شمالی، کوبا و سودان به دلیل تحریم ها، ویزا و مسترکارت فعال نیستند.
خیلی خوبه فقد یک بدی داره با ویزاکارت و مسترکارت نمیتونی اون خاکی اسرائیل هر چند وقت یک بار چند ده متر میاد و تو سوریه تصرف میکنه رو پس بگیری!