چطور سیاست‌های ایالات متحده در حوزه هوش مصنوعی باعث عقب افتادن از چین شد؟

چین در رقابت هوش مصنوعی با آمریکا به سرعت در حال پیشرفت است و در زمینه امنیت سایبری توانسته به سطح شرکت‌های آمریکایی نزدیک شود. شرکت‌های فناوری مستقر در پکن، یعنی 360 Security Technology و Z.ai که با نام Zhipu AI هم شناخته می‌شود، فاصله خود را با شرکت‌های آمریکایی در زمینه پیدا کردن باگ‌های نرم‌افزاری کمتر کرده‌اند.

ژو هونگ‌یی، مدیرعامل شرکت 360 Security Technology، در یک کنفرانس امنیت سایبری در پایتخت چین اعلام کرد که ابزار این شرکت برای پیدا کردن باگ‌ها با نام Tulongfeng اکنون در سطح ابزار Mythos متعلق به شرکت آمریکایی Anthropic بوده و عملکردی مشابه آن دارد. او می‌گوید:

چنین سلاح قدرتمندی که می‌تواند معادلات جنگ سایبری را تغییر دهد، نباید فقط در دست آمریکا باقی بماند.

استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی باگ‌های نرم‌افزاری به هکرها این امکان را می‌دهد که سریع‌تر از قبل از این ضعف‌ها سوءاستفاده کنند، موضوعی که می‌تواند در سناریویی ترسناک به نام موج انفجاری کشف باگ‌ها (bugmageddon) باعث حملات گسترده و مخرب سایبری در سراسر جهان شود. با وجود اینکه گفته می‌شود فناوری چین در این حوزه پیشرفت کرده، اما هنوز در برخی زمینه‌های دیگر مثل محصولات شرکت OpenAI (از جمله ChatGPT) عقب‌تر است.

با وجود اینکه ترامپ و شی جین‌پینگ گفته‌اند که رابطه‌شان «خوب» است، اما در واقع بین آمریکا و چین هنوز تنش و رقابت شدید وجود دارد. در میان همین نگرانی‌های امنیتی، دولت ترامپ محدودیت‌هایی برای دسترسی عمومی به سیستم‌های جدید شرکت Anthropic اعمال کرده است، اقدامی که برخی منتقدان می‌گویند در عمل به نفع پکن تمام می‌شود، چون باعث کند شدن رشد مدل‌های آمریکایی می‌گردد.

تصمیم برای اینکه بگذارند پردازنده‌های هوش مصنوعی به چین صادر شوند، در حالی که مدل شرکت Anthropic به نام Fable 5 از دسترس خارج شده، با انتقادهایی روبه‌رو شده است. برخی کارشناسان این تصمیم را یک «هدیه» به شی جین‌پینگ دانسته‌اند.

یک پژوهشگر امنیت سایبری که قبلاً در گوگل و Stripe تیم‌های امنیتی را هدایت کرده بود، گفته این کار باعث می‌شود شرکت‌های سراسر جهان به سمت مدل‌های ارزان‌تر اما قدرتمند چینی بروند، و در عین حال صنعت هوش مصنوعی آمریکا تضعیف شود. او می‌گوید:

این را درک نمی‌کنم.

مدیرعامل شرکت امنیت سایبری 7AI هم گفته چین در تلاش است تا فاصله‌ خود با آمریکا را هر سال کمتر کند. در همین حال، گزارش‌ها می‌گویند مایکروسافت و برخی شرکت‌های آمریکایی در حال بررسی این هستند که آیا می‌توانند مدل‌های هوش مصنوعی چینی را روی پلتفرم‌های خود ارائه کنند یا نه.

یکی از مقامات ارشد وزارت خارجه آمریکا گفته دولت به شدت روی مدل‌های متن‌باز چینی تمرکز کرده و آن‌ها را به‌دقت زیر نظر دارد. شرکت OpenAI هم گفته به درخواست دولت ترامپ، انتشار مدل جدیدش را محدود کرده تا بررسی‌های امنیتی انجام شود. رقیبش Anthropic هم گفته چند مدل جدیدش را موقتاً از دسترس خارج کرده تا هماهنگی‌های لازم با دستور دولت به دست آید. بعد از آن، دولت آمریکا اجازه داده یکی از این مدل‌ها مجدداً و فقط برای گروه کوچکی از متخصصان امنیت سایبری و زیرساخت فعال شود.

کاخ سفید هم گفته با شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی در حال همکاری است تا مشکلات امنیتی این فناوری در حال رشد را مدیریت کند. در نهایت هم گفته شده که از قبل نگرانی‌هایی وجود داشته، چون مدل‌های جدید Anthropic آن‌قدر در پیدا کردن باگ‌های نرم‌افزاری قوی هستند که می‌توانند توسط هکرها هم مورد سوءاستفاده قرار گیرند و به شبکه‌های مهم جهانی آسیب بزنند.

ترامپ در اوایل ماه ژوئن یک دستور اجرایی درباره نظارت بر هوش مصنوعی امضا کرد که بر اساس آن یک چارچوب ایجاد می‌شود تا دولت فدرال بتواند ریسک‌های امنیت ملی پیشرفته‌ترین سیستم‌های هوش مصنوعی را قبل از انتشار عمومی، تا حداکثر ۳۰ روز بررسی و ارزیابی کند. طبق این دستور مشارکت شرکت‌های هوش مصنوعی اختیاری بوده اما این چارچوب هنوز به طور کامل توسعه پیدا نکرده است. برخی از متحدان ترامپ، شرکت هوش مصنوعی Anthropic مستقر در سان‌فرانسیسکو و داریو آمودئی، مدیرعامل آن، را مقصر افزایش سخت‌گیری‌های دولت در این حوزه می‌دانند. دیوید ساکس، سرمایه‌گذار و یکی از مشاوران ارشد ترامپ در حوزه فناوری و علوم، در یک پادکست می‌گوید:

داریو چند ماه پیش، در آوریل، به واشنگتن آمد و عملاً گفت که یک سلاح سایبری به نام Mythos ساخته است. این موضوع باعث شد نگرانی‌ها افزایش یابد و فضا خیلی جدی شود. بخشی از این نگرانی‌ها واقعی بود، چون این مدل توانایی‌های سایبری پیشرفته‌ای داشت.

شرکت OpenAI که آن هم در سان‌فرانسیسکو مستقر است، گفته مدل جدیدش با نام Sol در پیدا کردن و رفع آسیب‌پذیری‌های امنیتی از کمک به حملات سایبری بهتر عمل کرده و از نظر خود شرکت از حد خطر تعیین‌شده عبور نمی‌کند. با این حال، OpenAI تأکید کرده که ممکن است خطرات پیش‌بینی‌نشده‌ای وجود داشته باشد، مخصوصاً اگر این مدل با ابزارهای دیگر ترکیب شود.

این شرکت گفته همین عدم قطعیت و همچنین جهش بزرگ در توانایی‌های مدل، دلیل این است که آن‌ها عرضه را به‌صورت مرحله‌ای و همراه با محافظت‌های امنیتی قوی‌تر انجام می‌دهند. OpenAI هنوز نام هیچ‌کدام از حدود ۲۰ مشتری اولیه‌ای که اجازه استفاده از این مدل را گرفته‌اند اعلام نکرده است. در همین حال، لوری ترام، نماینده دموکرات کنگره آمریکا و یکی از نویسندگان یک طرح دوحزبی برای قانون‌گذاری هوش مصنوعی، در بیانیه‌ای از تصمیم‌گیری موردی دولت ترامپ ابراز نگرانی کرده و گفته که دولت او تصمیم می‌گیرد چه کسی به جدیدترین مدل‌های هوش مصنوعی دسترسی داشته باشد؛ بدون قانون مشخص، بدون روند شفاف و بدون نظارت کافی.