حداقل دستمزد، یکی از پرچالش‌ترین اما در عین حال پراستفاده‌ترین ابزارهایی است که دولت‌ها برای مقابله با نابرابری درآمدی به کار می‌برند.
در حال حاضر، تقریباً نیمی از کشورهای جهان نوعی از نظام حداقل دستمزد را اجرا می‌کنند. البته این نرخ‌ها لزوماً در سطح ملی تعیین نمی‌شوند، بلکه ممکن است دولت‌های محلی یا منطقه‌ای نیز بر اساس شرایط اقتصادی خاص خود استانداردهای جداگانه‌ای داشته باشند.
دلیل این تفاوت در سیاست‌گذاری آن است که نرخی که برای یک منطقه مناسب به نظر می‌رسد، می‌تواند در منطقه‌ای دیگر بیش از حد پایین یا بالا باشد و همین مسئله منجر به اختلال در بازار کار شود.
در این گزارش، به بررسی حداقل دستمزد ماهانه ملی در کشورهای اروپایی تا ژانویه سال ۲۰۲۵ می‌پردازیم. داده‌ها از منبع معتبر یورواستات استخراج شده‌اند و به دو صورت ارائه شده‌اند: واحد یورو و واحد PPS.
PPS چیست و چه کاربردی دارد؟
واحد PPS یا «استاندارد قدرت خرید»، یک واحد پولی بوده که توسط اتحادیه اروپا تعریف شده است. هدف آن، ایجاد امکان مقایسه اقتصادی بین کشورها با در نظر گرفتن تفاوت در هزینه‌های زندگی است. به طور نظری، یک واحد PPS در هر نقطه‌ای از اروپا باید بتواند کالاها و خدمات مشابهی را خریداری کند.
کشورهای بدون حداقل دستمزد ملی
لازم به ذکر است که برخی از کشورهای اروپایی مانند دانمارک، ایتالیا، اتریش، فنلاند و سوئد حداقل دستمزد ملی تعیین‌شده ندارند و بنابراین در نقشه‌ها و جدول‌های تحلیلی لحاظ نمی‌شوند.
کشورهای با بالاترین و پایین‌ترین حداقل دستمزد
بر اساس اطلاعات به‌روز، کشور لوکزامبورگ با ۲٬۶۳۸ یورو در ماه، بالاترین حداقل دستمزد ملی را دارد. در مقابل، اوکراین با تنها ۱۸۲ یورو کمترین مقدار را ثبت کرده است.
البته اگر این ارقام را با هزینه‌های زندگی هر کشور تطبیق دهیم و به جای یورو از PPS استفاده کنیم، تصویر نهایی متفاوت خواهد بود. به‌عنوان نمونه، آلمان با ۱٬۹۹۲ واحد PPS در صدر قرار می‌گیرد، در حالی‌که آلبانی با ۵۶۴ واحد پایین‌ترین جایگاه را دارد.
جدول حداقل دستمزد ماهانه ملی در کشورهای اروپایی (ژانویه ۲۰۲۵)
رتبه
کشور
حداقل دستمزد (یورو)
حداقل دستمزد (PPS)
1
لوکزامبورگ
2,638
1,969
2
ایرلند
2,282
1,664
3
هلند
2,193
1,875
4
آلمان
2,161
1,992
5
بلژیک
2,070
1,764
6
فرانسه
1,802
1,606
7
اسپانیا
1,381
1,517
8
اسلوونی
1,278
1,427
9
لهستان
1,091
1,523
10
لیتوانی
1,038
1,264
11
پرتغال
1,015
1,170
12
قبرس
1,000
1,076
13
کرواسی
970
1,298
14
یونان
968
1,129
15
مالت
961
1,056
16
استونی
886
878
17
چک
826
935
18
اسلواکی
816
973
19
رومانی
814
1,340
20
لتونی
740
902
21
ترکیه
708
داده موجود نیست
22
مجارستان
707
1,030
23
مونته‌نگرو
670
1,079
24
صربستان
619
946
25
بلغارستان
551
931
26
آلبانی
408
564
27
مولداوی
285
داده موجود نیست
28
اوکراین
182
داده موجود نیست
نکاتی درباره داده‌ها و مقایسه‌ها
یورواستات دیگر داده‌های مقایسه‌ای مربوط به بریتانیا را منتشر نمی‌کند. همچنین، اطلاعات PPS برای کشورهای ترکیه، مولداوی و اوکراین در دسترس نیست. در نتیجه این کشورها تنها با داده یورویی سنجیده شده‌اند.
یکی از یافته‌های جالب این جدول آن است که فاصله اسمی بین کشورها، الزاماً به معنای فاصله واقعی در قدرت خرید نیست. برای نمونه، اگرچه حداقل دستمزد ایرلند از نظر یورویی ۴۸۰ یورو بیشتر از فرانسه است، اما وقتی آن را با هزینه زندگی تنظیم کنیم، تقریباً معادل فرانسه می‌شود.
جمع‌بندی
حداقل دستمزد، تنها یک عدد ثابت در قانون نیست، بلکه بازتابی از سیاست‌های اقتصادی، هزینه‌های زندگی، بهره‌وری و قدرت خرید واقعی در هر کشور است. بررسی آن بر اساس یورو می‌تواند تصویر کلی ارائه دهد، اما تنها با در نظر گرفتن شاخص‌هایی مثل PPS می‌توان دریافت که شهروندان هر کشور واقعاً تا چه اندازه از دستمزد خود بهره‌مند می‌شوند.
برای سیاست‌گذاران، تحلیل این داده‌ها می‌تواند در طراحی سیاست‌های عادلانه‌تر و مؤثرتر در حوزه اشتغال و رفاه نقش کلیدی ایفا کند.
یه توریست المانی با دوچرخه سال پیش اومده بود و باهاش حرف زدیم. یه شام هم دعوتش کردیم. اول از همه تعجب کرد غذا پخت مون چقدر پیچیده هست. بعد میگفت این شام رو تو المان درست کنن با دستمزدش شاید فقط ۵ وعده بشه خرید کرد بعد پولش نمیرسه.
اما وقتی گفتیم پدر و مادرمون سرجمع ۳۰ میلیون درامدشه و این شام ۲ میلیون هزینه داشته، تعجب کرد که چقدر دستمزدا کمه. خودشم میگفت تو المانم همینه. درسته ۲۱۰۰ یورو میانگین درامده، ولی هزینه هاشم همینقدره.
یه توریست المانی با دوچرخه سال پیش اومده بود و باهاش حرف زدیم. یه شام هم دعوتش کردیم. اول از همه تعجب کرد غذا پخت مون چقدر پیچیده هست. بعد میگفت این شام رو تو المان درست کنن با دستمزدش شاید فقط ۵ وعده بشه خرید کرد بعد پولش نمیرسه.
اما وقتی گفتیم پدر و مادرمون سرجمع ۳۰ میلیون درامدشه و این شام ۲ میلیون هزینه داشته، تعجب کرد که چقدر دستمزدا کمه. خودشم میگفت تو المانم همینه. درسته ۲۱۰۰ یورو میانگین درامده، ولی هزینه هاشم همینقدره.