بیوگرافی بیژن عبدالکریمی؛ از اخراج از دانشگاه تا اظهارنظر درباره لیونل مسی و اعتراضات دی

بیوگرافی بیژن عبدالکریمی؛ از اخراج از دانشگاه تا اظهارنظر درباره لیونل مسی و اعتراضات دی

بیژن عبدالکریمی از چهره‌های شناخته‌شده فلسفه و اندیشه در ایران است که علاوه بر فعالیت‌های دانشگاهی و انتشار آثار متعدد، به دلیل اظهارنظرهایش درباره مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نیز بارها مورد توجه قرار گرفته است.

بیوگرافی بیژن عبدالکریمی

بیژن عبدالکریمی، متولد سال ۱۳۴۲، فیلسوف، پژوهشگر و دانشیار گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال است. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فلسفه دنبال کرد و در سال ۱۳۶۷ مدرک کارشناسی و در سال ۱۳۷۳ مدرک کارشناسی ارشدش را از دانشگاه تهران گرفت. عبدالکریمی سپس برای ادامه تحصیل به هند رفت و در سال ۱۳۸۰ موفق به دریافت مدرک دکتری فلسفه از دانشگاه مسلمان علیگر شد.

بیژن عبدالکریمی

دیدگاه‌های بیژن عبدالکریمی

بیژن عبدالکریمی از منتقدان رویکردهای سیاسی و ایدئولوژیک در حوزه فرهنگ، علوم انسانی اسلامی و اسلامی‌سازی دانشگاه‌ها محسوب می‌شود. او معتقد است به‌جای بررسی این مسائل از زاویه الهیاتی و ایدئولوژیک، باید نگاهی هستی‌شناسانه به آن‌ها داشت. عبدالکریمی همچنین بر ضرورت بازخوانی اندیشه‌های متفکرانی مانند علی شریعتی و احمد فردید تأکید دارد و دیدگاه‌های عبدالکریم سروش، مصطفی ملکیان و محمد مجتهد شبستری درباره متون مقدس را نقد کرده. به باور او، تفکر تئولوژیک یا الهیاتی بر نوعی استدلال جدلی و چارچوب فکری نظام‌مند و مشخص استوار است.

اظهارنظرهای بیژن عبدالکریمی

برخی مناظره‌ها و اظهارنظرهای عبدالکریمی طی سال‌های اخیر مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.

مناظره با موسی غنی‌نژاد درباره علی شریعتی

بیژن عبدالکریمی در مناظره‌ای با موسی غنی‌نژاد که به بررسی اندیشه‌های علی شریعتی اختصاص داشت، از این متفکر دفاع کرد. غنی‌نژاد در این گفت‌وگو شریعتی را به سیاسی‌کردن دین و تبدیل آن به ابزاری ایدئولوژیک متهم کرد، اما عبدالکریمی با رد این دیدگاه، شریعتی را بخشی از میراث فکری جامعه ایران دانست.

بیژن عبدالکریمی

اظهارات جنجالی درباره روشنفکران

عبدالکریمی در یکی از برنامه‌های تلویزیونی، سخنان تندی علیه برخی روشنفکران مطرح کرد. او با انتقاد از کسانی که به باورش خطرات ژئوپلیتیکی خاورمیانه را درک نمی‌کنند، گفت:

روشنفکری که خطرات امنیت ژئوپلیتیک خاورمیانه را درک نمی‌کند، به نظر من حکمش اعدام است؛ آن هم نه با گلوله، بلکه اول باید کله‌اش را با آرپی‌جی متلاشی کرد سپس آن را زیر گیوتین گذاشت.

انتقاد از لیونل مسی به دلیل حضور در کنار دونالد ترامپ

بیژن عبدالکریمی در یکی دیگر از اظهارنظرهای خود، حضور لیونل مسی در کنار دونالد ترامپ را مورد انتقاد قرار داد. او این فوتبالیست آرژانتینی را به دلیل حضور در کنار رئیس‌جمهور آمریکا به یک فرد احمق تشبیه کرد.

بیژن عبدالکریمی

دیدگاه درباره اعتراضات دی ۱۴۰۴ و آینده ایران

عبدالکریمی در گفت‌وگویی درباره اعتراضات دی ۱۴۰۴، از خشونت‌های رخ‌داده انتقاد کرد و نقش رسانه‌های خارجی و برخی گروه‌های سازمان‌یافته را در تشدید ناآرامی‌ها مؤثر دانست. او در عین حال، عملکرد مسئولان، نخبگان و روشنفکران را نیز نقد کرد و هشدار داد که ادامه سیاست‌های اقتصادی موجود می‌تواند به بحران‌های اجتماعی شدیدتر و افزایش خطر درگیری‌های داخلی و خارجی منجر شود.

انتقاد از سیاست‌های اقتصادی و وضعیت معیشت مردم

عبدالکریمی در آذر ۱۴۰۴ با انتشار یادداشتی در شبکه اجتماعی ایکس، سیاست‌های اقتصادی چند دهه گذشته را عامل افزایش تورم، کاهش ارزش پول ملی و فشار بر اقشار کم‌درآمد و طبقه متوسط معرفی کرد. او با انتقاد از سیاست‌های اقتصادی متأثر از نهادهای بین‌المللی، خواستار مداخله حاکمیت برای تغییر این روند شد و نسبت به پیامدهای اجتماعی ادامه وضعیت موجود هشدار داد.

توییت بیژن عبدالکریمی

اظهارات بحث‌برانگیز درباره رفاه مردم ایران

بیژن عبدالکریمی در شهریور ۱۴۰۴، طی مناظره‌ای با احمد زیدآبادی، با اشاره به خریدهای مردم و رواج کباب‌زنی در پارک‌ها، تصویری از وضعیت زندگی در ایران ارائه کرد که بحث‌برانگیز شد. او در عین حال تأکید داشت که منکر مشکلات اقتصادی و فشار معیشتی بر اقشار ضعیف نیست و قصد دارد با این تصور مخالفت کند که مشکلات ایران در مقایسه با سایر کشورها کاملاً استثنایی است.

واکنش به حواشی اظهارات درباره آبادان

یکی دیگر از جنجال‌های عبدالکریمی به سخنان او درباره وضعیت آبادان در دوران محمدرضاشاه پهلوی مربوط می‌شود. او در یک میزگرد این شهر را به محلی برای ارائه خدمات جنسی به سربازان آمریکایی تشبیه کرد. پس از انتشار گسترده این سخنان، عبدالکریمی در ویدیویی به انتقادها پاسخ داد و اعلام کرد که منظور اصلی او به‌درستی برداشت نشده است.

ماجرای اخراج بیژن عبدالکریمی از دانشگاه آزاد

در شهریور ۱۴۰۰، خبر صدور حکم اخراج بیژن عبدالکریمی از دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل اظهاراتش در یک سخنرانی منتشر شد. پس از رسانه‌ای شدن موضوع، رئیس وقت دانشگاه آزاد دستور بررسی مجدد پرونده او را صادر کرد. عبدالکریمی در توضیح این اتفاق گفت که در یک نشست به دعوت وزارت کشور، درباره ضرورت مشارکت مردم در مقابله با فشارهای خارجی صحبت کرده و نسبت به تکرار درگیری‌های داخلی مشابه حوادث سال ۱۳۸۸ هشدار داده بود.

بیژن عبدالکریمی

به گفته او، برخی افراد این سخنان را حمایت از اعتراضات آن سال تعبیر کردند و همین موضوع به صدور حکم شش ماه اخراج منجر شد. البته برخی منابع نیز دلیل برخورد با او را اظهاراتی در حمایت از دوران پهلوی عنوان کرده‌اند. با این حال خود بیژن عبدالکریمی در صحبت‌هایی در مورد علت اخراج شدنش از دانشگاه آزاد اسلامی چنین گفته است:

ابتدا می خواهم تصریح کنم که به دلایل صرفا فردی در اینجا حضور پیدا نکردم بلکه نگرانم، نگرانم و نگرانم. بیشتر از آنچه که فکر کنید نگرانم. اصل ماجرا این بود که من توسط یکی از دانشجویانم در مقطع دکترا معاونت سیاسی فرمانداری شمیرانات و لواسانات دعوت شدم که در روز نهم اردیبهشت سال1398، به مناسبت سالگرد صدور فرمان آقای (امام) خمینی(ره) برای تأسیس شوراهای شهری و روستایی سخنرانی کنم. من نسبت به این سخنرانی امتناع داشتم. دلیلش هم این بود که من یک معلم فلسفه و مرد سخن برای دانشجوها هستم؛ اما برای محافل عمومی فرد شایسته‌ای نیستم اگرچه در کلاس می‌درخشم.

این استاد دانشگاه در ادامه صحبت‌های خود گفته:

استدلال من برای دانشجوی عزیزم این بود که من زبان بروکراسی را بلد نیستم و ادبیات بروکراتیک ندارم. زبان من، زبان فلسفه است. منتها این دوست من که یکی از بزرگواران و اصحاب جبهه و جنگ و از جانبازان و نیروهای صدیق انقلاب است، در مقام دانشجو بر من واجب کرد حرف‌های تو را باید مسئولان کشور بشنوند. بنابراین من به دعوت معاونت سیاسی فرمانداری که یکی از مهم‌ترین و کلیدی‌ترین معاونت‌ها است، در حضور بخشدارها، شهردارها، کارمندان وزارت کشور و چند نفر از نمایندگان مجلس سخنرانی کردم. پیش از ادامه سخنانم تاکید می کنم که «دور از اخلاق است که مهمان دعوت کنند و برایش پاپوش بدوزند.

عبدالکریمی به خطرات این رویه نیز اشاره کرده است:

این به آن معنا است که دیگر هیچ صاحب اندیشه‌ای جرأت نکند به مراکز نظامی، سیاسی، لشکری، کشوری و امنیتی کشور برود و این به معنای تهی شدن مراکز و نهادهای کشور است. از نظر اخلاقی هم خیلی زشت است که شما مهمان دعوت کنید و چتر امنیتی برای او ایجاد نکنید. در آن سخنرانی تمام حرف من این بود که مشارکت نباید مشارکت صوری باشد بلکه این مشارکت باید مشارکت حقیقی باشد و گفتم درست است بچه‌های جبهه و جنگ در ایام جنگ 8 ساله و دفاع مقدس خیلی فداکاری‌ها کردند و من همه اینها را به رسمیت می‌شناسم اما اگر مشارکت مردم نبود، امکان مقاومت ما در برابر نظام سلطه جهانی نبود. تمام جهان در برابر ما ایستادند و فقط با مشارکت مردم بود که ما توانستیم؛از آن روستایی که برای رزمندگان تخم‌مرغ می‌آورد تا آن خانواده‌هایی که چند فرزندشان را در جنگ از دست دادند.مشارکت مردم یک امر صوری نبود.

عبدالکریمی در مورد صحبت‌های خود در آن سخنرانی نیز گفته:

و گفتم امروز دوباره آن جنگ ادامه دارد چراکه ما در برابر شدیدترین فشارهای نظام سلطه جهانی هستیم. این تحریم‌ها بسیار سنگین هستند و کشور ما از همه جهت تحت فشار است. امروز نیز اگر قرار است ما در برابر نظام سلطه سر تعظیم فرود نیاوریم و تحریم‌ها روی ما اثر نداشته باشد، اگر قرار است از بحرانهایمان بگذریم، گریزی نداریم جز آنکه مشارکت مردم را به رسمیت بشناسیم. اما وقتی مردم می‌آیند با آرا و سلیقه‌های خودشان می‌آیند. مردم یک ماشین نیستند، یک دکمه روشن و خاموش داشته باشند که به بتوانیم به آنها بگوییم بیا،نیا.بیا،برو و…و در مقام یک استاد فلسفه یک تحلیل تاریخی کردم. گفتم از زمانی که ما با مدرنیته و تمدن جدید غربی مواجه شدیم، وجدان اجتماعی و تاریخی‌مان شکاف برداشت و یک ملت دو پارچه و دو تکه شدیم. بخشی از این ملت، در عالم و فضای سنت و با اسطوره‌های دینی و مذهبی زندگی می‌کند؛ در تعطیلات به عتبات عالیات می‌رود و با امام رضا(ع)و کربلا عشق می‌ورزد. اما بخش دیگری از مردم، در زیستِ جهانِ مدرن زندگی می‌کنند و به غرب چشم دوخته‌اند.

بیژن عبدالکریمی در مورد دیدگاهش نسبت به تکرار وقایع تاریخی و وضعیت دوران پهلوی نیز چنین گفته:

آنها در تعطیلات به آنتالیا می‌روند و مرجع خبری‌شان را نه صدا و سیمای ما، بلکه بی‌بی‌سی و من و تو می‌داند. اینها یک واقعیت است و اگر از من عبدالکریم بپرسند بزرگترین معضل این کشور چیست؟ می‌گویم غلبه بر این شکاف و دوگانگی. مسأله اصلی ما نه عدالت، نه آزادی و نه امپریالیسم است. و گفتم نهضت مشروطه شکست خورد زیرا ملت ما یک دست نبود و مشروطه‌خواه در برابر مشروعه‌خواه قرار گرفت. شیخ فضل‌الله نوری را به دار کشیدند و بعد از آن نهضت مشروطه هم شکست خورد. نهضت بزرگ ملی ما شکست خورد زیرا کاشانی و مصدق دست در دست هم ندادند و در رو‌به‌روی هم قرار گرفتند و از دل آن کودتا بیرون آمد.

او در ادامه سخنرانی خود به دوگانگی اجتماعی و نظری در جامعه اشاره کرده و گفته بود:

نظام پهلوی هم خواست برنامه توسعه‌اش را پیش ببرد و فقط نوگرایان را به حساب آورد اما بخش سنتی جامعه را خس و خاشاک محسوب کرد. بخش سنتی جامعه با برنامه توسعه نظام پهلوی سازگار نشد، چوب لای چرخش گذاشت و سرنگونش کرد. امروز قدرت سیاسی در کشور من دوباره همان اشتباه را تکرار می‌کند. امروز انگار بخش سنتی جامعه ما شهروند درجه یک هستند و ما به آن دختری که کاکلش را بیرون می‌اندازد، بچه‌های نوگرا و بچه‌هایی که در عالم غرب هستند، آن بچه‌هایی که نه براساس فرهنگ شیعی و فرهنگ سنتی بلکه براساس ارزش‌های جهانی خودشان را تعریف می‌کنند، وقعی نمی‌نهیم درحالیکه همانطور که سردار شهید سلیمانی گفت آن دختری هم که کاکلش را بیرون می‌اندازد، بچه ما است.

عبدالکریمی همچنین گفته که به او تهمت دفاع از فتنه و نظام سلطنت زده شد:

همچنین گفتم امیدوارم حوادثی مثل حوادث سال 1396،1398و 1388در این کشور تکرار نشود و برادر در برابر برادر و بخشی از ملت در برابر بخش دیگری از ملت قرار نگیرد.حالا در این میان یک تجربه‌ای را هم گفتم که من در سال 1388برای آنکه بچه‌هایم را کنترل کنم که کار اشتباهی نکنند، در میان جمعیت و شاهد این دوگانگی بودم. این حرف من تأئیدی شد بر دفاع از فتنه. این چیزی بود که گفتم اما از دل این حرف‌های من دفاع از نظام سلطنت درآمد! که فکر می‌کنم بد فهمی کلمه ضعیفی برای توصیف این ماجرا است بلکه فکر می‌کنم اینجا اتفاق دیگری افتاده که بعدا خواهم گفت. من تاکید کردم ما امروز یک کشتی در گل نشسته داریم؛ این کشتی در گل نشسته را هیچ نیرویی نمی‌تواند از گل بیرون بیاورد جز در پرتو وفاق ملی. هنوز هم که هنوز است بر سر این حرفهایم هستم. اگر قرار است در برابر نظام سلطه مقاومت کنیم، جز وفاق و وحدت راه دیگری نداریم. اگر این جرم است، از دانشگاه بیرون می‌روم.

این استاد دانشگاه همچنین به پرداخت نشدن حقوق 6 ماهه خود نیز اشاره کرده است:

این کل فضای بحث آن روز من است و براساس آنچه که گفتم دیگر حوادث تکرار نشود و اینکه خودم شکاف را لمس کرده ام، حمل بر دفاع از اصحاب فتنه شد. به خاطر این جمله 6 ماه من را اخراج کردند و 6 ماه به من حقوق نداند و تمام شد. من به دادگاه رجوع کردم و دادگاه حق را به من داد و حکمی داد که حکمش همراه من است که براساس آن باید آنها حقوق من را پس می‌دادند، اما گویی حکم دادگاه حرمت نداشت و آنها در برابر حکم دادگاه ایستادند. بعد از 2سال، در 15مرداد ماه سال جاری جلسه تجدید نظری گذاشته شد و برای آن که رویم کم شود،حکم اخراجم صادر شد. جلسه تجدید نظر به درخواست همان شاکی اول برگزار شد و من نمی‌دانم او چه کسی بود.

عبدالکریمی در پایان به این موضوع اشاره کرده که اخراج او از دانشگاه ارتباطی به صحبت‌هایش در سر کلاس درس نداشته است:

اینکه گفته‌اند عبدالکریمی به خاطر زدن حرفهای خارج از حیطه درس در کلاس، از دانشگاه اخراج شد، دروغ محض است. امروز نیروهایی در پشت پشتوانه‌های انقلاب جمع شده‌اند که به راحتی دروغ می‌گویند و این خیلی زشت است.

بیژن عبدالکریمی

کتاب‌ها و آثار بیژن عبدالکریمی

بیژن عبدالکریمی در طول فعالیت علمی خود کتاب‌های متعددی در زمینه فلسفه، اندیشه سیاسی، دین و نقد جریان‌های روشنفکری تألیف کرده است. از شناخته‌شده‌ترین آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • در جستجوی معاصریت (۱۳۹۸)
  • دن‌کیشوت‌های ایرانی (۱۳۹۷)
  • آینده روحانیت و جهان معاصر (۱۳۹۷)
  • پرسش از امکان امر دینی در جهان معاصر (۱۳۹۷)
  • پایان تئولوژی، در دو جلد (۱۳۹۵)
  • شریعتی و تفکر آینده ما (۱۳۹۳)
  • هایدگر در ایران (۱۳۹۲)
  • هایدگر و استعلا (چاپ نخست ۱۳۸۱)
  • ما و جهان نیچه‌ای (۱۳۸۷)
  • ما و پست‌مدرنیسم (۱۳۸۴)
  • هگل یا مارکس (۱۳۸۴)
  • رهایی‌بخشی یا سلطه (۱۳۸۱)
  • شریعتی و سیاست‌زدگی (۱۳۷۷)
  • تفکر و سیاست (۱۳۷۶)

او علاوه بر تألیف، در حوزه ترجمه و ویرایش آثار فلسفی نیز فعالیت داشته است. ترجمه کتاب‌های هایدگر نوشته پاتریشیا آلتنبرند جانسون و بررسی روشنگرانه اندیشه‌های مارتین هایدگر نوشته والتر بیمل از جمله فعالیت‌های او در این زمینه محسوب می‌شود. عبدالکریمی همچنین در تدوین و ویرایش آثاری مانند نوشته‌های اساسی شریعتی و ادبیات و فلسفه در گفتگو مشارکت داشته است.

مطالب مرتبط
مطالب دیگر از همین نویسنده
مشاهده بیشتر
بدون نظر

ورود