چین نخستین پرواز آزمایشی هواپیمای تمامبرقی CE-25A را با حضور خلبان با موفقیت انجام داد. این هواپیمای ۱۹ نفره برای جابهجایی مسافران در مسیرهای کوتاه میان شهرها طراحی شده و شرکت هواپیماسازی تجاری چین (COMAC) با همکاری چند مجموعه داخلی آن را توسعه داده است. این پرواز روز ۱۴ نوامبر در شهر بینژو، واقع در استان شاندونگ چین، با حضور دو خلبان و یک مهندس آزمایش پرواز انجام شد. این موفقیت، پروژه را از مرحله آزمایشهای پروازی خودکار فراتر برده است، اما آغاز فعالیت تجاری هواپیما همچنان به دریافت گواهینامههای لازم از سازمان هواپیمایی کشوری چین بستگی دارد.
هواپیمای CE-25A برای پیمودن مسافت حداکثر ۴۰۰ کیلومتر، با سرعت پروازی ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت و حداکثر وزن برخاست ۱۰ تن طراحی شده است. برخلاف هواپیماهای توربوپراپ متداول، سامانه پیشرانش برقی آن از چندین فن کانالدار استفاده میکند که در امتداد بالها قرار گرفتهاند. به ادعای COMAC، عملکرد هواپیما در نخستین پرواز سرنشیندار طبیعی بوده است؛ بااینحال، این آزمایش هنوز ثابت نمیکند که CE-25A میتواند در شرایط واقعی فعالیت شرکتهای هواپیمایی، مسافران را با دریافت هزینه و در تمام برد اعلامشده جابهجا کند.

۱۰ فن برقی نیروی پیشران CE-25A را تأمین میکنند
هواپیمای CE-25A به سامانه پیشرانش برقی توزیعشده مجهز است که از ۱۰ فن کانالدار در بالای بالها استفاده میکند؛ پنج فن در هر طرف هواپیما قرار گرفتهاند. این فنها با موتورهای برقی کار میکنند و جایگزین موتورهای توربوپراپی شدهاند که معمولاً در هواپیماهای مسافربری منطقهای مشابه به کار میروند. هدف از این طراحی، تأمین نیروی پیشران هواپیما و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است. بااینحال، COMAC هنوز اطلاعاتی درباره ظرفیت باتریها، میزان مصرف انرژی یا الزامات شارژ این هواپیما منتشر نکرده است.
توسعه CE-25A حاصل همکاری COMAC، شرکت تولیدکننده باتری Contemporary Amperex Technology Co. Limited یا CATL، دانشگاه شانگهای جیائوتونگ و چند سازمان داخلی دیگر است. حضور CATL در این پروژه اهمیت ویژهای دارد، زیرا چگالی انرژی باتریها همچنان یکی از مهمترین محدودیتهای صنعت هوانوردی برقی محسوب میشود. باتریها در مقایسه با سوخت هواپیما، بهازای هر واحد وزن انرژی بسیار کمتری ذخیره میکنند. همین مسئله باعث میشود هواپیماهای تمامبرقی برای دستیابی به برد پروازی و ظرفیت حمل بار مشابه نمونههای متداول با چالشهای جدی روبهرو باشند.
حداکثر وزن برخاست ۱۰ تنی CE-25A نیز نشاندهنده دشواری ایجاد تعادل میان ظرفیت باتری و فضای موردنیاز برای مسافران و تجهیزات دیگر است. هواپیما باید باتری کافی برای تأمین انرژی پرواز حمل کند و درعینحال ظرفیت مناسبی برای جابهجایی مسافر داشته باشد. COMAC تاکنون جزئیات دقیقی از چیدمان کابین منتشر نکرده و مشخص نیست این هواپیما هنگام پرواز در برد اعلامشده، چه میزان بار مفید میتواند حمل کند. انتشار این اطلاعات برای ارزیابی کاربرد تجاری CE-25A ضروری خواهد بود.
دریافت گواهینامه پرواز همچنان مانع مهمی برای آغاز جابهجایی مسافران است
به گزارش AeroTime، پرواز ۱۴ نوامبر پس از مجموعهای از آزمایشهای خودکار انجام شد که از ۲ فوریه آغاز شده بودند. COMAC اعلام کرده است که CE-25A تاکنون ۱۹ مرحله آزمایش و تأیید پرواز بدون سرنشین را پشت سر گذاشته است. این آزمایشها به مهندسان امکان دادهاند پیش از حضور خلبانان، سامانهها و عملکرد هواپیما را بررسی کنند. نخستین پرواز سرنشیندار مرحله مهم دیگری در روند توسعه این محصول به شمار میرود، اما به معنای آمادگی آن برای ورود به ناوگان شرکتهای هواپیمایی نیست.

سازمان هواپیمایی کشوری چین درخواست COMAC برای دریافت گواهینامه نوع هواپیما را پذیرفته است. با این اقدام، فرایند رسمی بررسی انطباق CE-25A با الزامات صلاحیت پروازی آغاز میشود. در این مرحله، نهادهای نظارتی باید طراحی، سامانهها، عملکرد و ایمنی عملیاتی هواپیما را بررسی کنند. همچنین آزمایشهای بیشتری لازم است تا مشخص شود این هواپیما میتواند در شرایط پیشبینیشده برای فعالیت تجاری، عملکردی ایمن و قابلاعتماد داشته باشد.
نام CE-25A نیز به رده مقرراتی موردنظر برای دریافت گواهینامه اشاره دارد. عدد ۲۵ به استانداردهای صلاحیت پروازی CCAR-25 چین مربوط میشود که برای هواپیماهای تجاری بزرگتر کاربرد دارند. رعایت این استانداردها برای یک هواپیمای برقی جدید کار سادهای نیست، زیرا سامانههای الکتریکی ولتاژبالا، مدیریت حرارتی باتریها و پیشرانش توزیعشده، ملاحظات ایمنی متفاوتی نسبت به هواپیماهای متداول دارند.

COMAC هنوز زمان مشخصی برای تکمیل فرایند صدور گواهینامه، معرفی نخستین مشتری، قیمت هواپیما یا آغاز فعالیت تجاری آن اعلام نکرده است. این شرکت علاوه بر اثبات توانایی پرواز CE-25A، باید نشان دهد که هواپیما میتواند مطابق برنامههای زمانی فشرده شرکتهای هواپیمایی، بهصورت مستمر و ایمن فعالیت کند.
برد پروازی ۴۰۰ کیلومتری بازار اولیه CE-25A را محدود میکند
برد اعلامشده ۴۰۰ کیلومتری CE-25A نشان میدهد که این هواپیما بیشتر برای مسیرهای کوتاه منطقهای طراحی شده است و نمیتواند تمام مسیرهایی را پوشش دهد که هواپیماهای توربوپراپ متداول در آنها فعالیت میکنند. هدف اصلی، برقراری ارتباط هوایی میان شهرهایی با فاصله نسبتاً کم است؛ بهویژه مسیرهایی که سفر جادهای یا ریلی در آنها چندان راحت نیست. البته سرعت پروازی CE-25A نیز از چند هواپیمای موجود در رده ۱۹ نفره کمتر است.
برای مقایسه، هواپیماهای Dornier 228، De Havilland Canada Twin Otter و Cessna SkyCourier میتوانند در بازارهای مسافربری مشابه فعالیت کنند و براساس مشخصات عملکردی اعلامشده، برد پروازی بسیار بیشتری دارند. البته مقایسه مستقیم این ارقام کاملاً دقیق نیست، زیرا شرکتهای سازنده برای محاسبه برد از فرضیات متفاوتی درباره وزن محموله، میزان سوخت و ذخایر موردنیاز استفاده میکنند. بااینحال، این تفاوتها نشان میدهند هواپیماهای برقی برای رقابت در شبکه گستردهتری از مسیرهای هوایی باید بر چه محدودیتهایی غلبه کنند.

همچنین نباید برد ۴۰۰ کیلومتری CE-25A را به این معنا دانست که هواپیما در هر پرواز و با تمام صندلیهای پر میتواند چنین مسافتی را طی کند. شرکتهای هواپیمایی باید هنگام برنامهریزی پرواز، ذخیره انرژی، شرایط آبوهوایی، احتمال تغییر مسیر و حاشیههای ایمنی عملیاتی را نیز در نظر بگیرند. از طرف دیگر، وجود زیرساخت شارژ در فرودگاهها و مدتزمان لازم برای آمادهسازی هواپیما بین دو پرواز، بر تعداد پروازهای روزانه آن تأثیر خواهد گذاشت.
در شرایط فعلی، واقعبینانهترین کاربرد CE-25A احتمالاً فعالیت در مسیرهای کوتاه داخلی چین است؛ مسیرهایی که برد هواپیما برای پوشش آنها کافی باشد و امکان ایجاد زیرساخت شارژ در هر دو فرودگاه مبدأ و مقصد وجود داشته باشد. نخستین پرواز سرنشیندار نشان میدهد این پروژه یک گام دیگر به چنین هدفی نزدیک شده است، اما دریافت گواهینامههای لازم، ظرفیت واقعی حمل مسافر و بار و هزینههای عملیاتی در نهایت مشخص خواهند کرد که آیا CE-25A میتواند به یک هواپیمای تجاری موفق تبدیل شود یا خیر.





بدون نظر