ایلهان عمر کیست و چرا پرونده مهاجرت او از سومالی به آمریکا خبرساز شده است؟

ماموران فدرال آمریکا صبح دوشنبه خانه ایلهان عمر، نماینده دموکرات ایالت مینه‌سوتا در مجلس نمایندگان، را در واشنگتن بازرسی کردند؛ اقدامی که وزارت دادگستری آمریکا آن را بخشی از یک تحقیق فدرال جاری دانسته است.

به گزارش رویترز به نقل از یک فرد آگاه از تحقیقات، این پرونده به اتهام تقلب مهاجرتی مربوط است و بخشی از آن به مدارکی بازمی‌گردد که پدر عمر هنگام مهاجرت خانواده به آمریکا در دوران کودکی او ارائه کرده بود.

عمر و دیگر چهره‌های ارشد حزب دموکرات این اقدام را سیاسی خوانده‌اند، در حالی که دونالد ترامپ گفته تصمیم‌گیری درباره این پرونده با وزارت دادگستری است.

ایلهان عمر از چهره‌های شناخته‌شده جناح مترقی حزب دموکرات و از منتقدان جدی ترامپ است. او در سومالی متولد شده، در کودکی به آمریکا مهاجرت کرده و در سال ۲۰۰۰ تابعیت این کشور را دریافت کرده است. عمر ۴۴ ساله اکنون برای پنجمین دوره دو ساله حضور در مجلس نمایندگان در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر رقابت می‌کند.

وزارت دادگستری آمریکا تایید کرده است که ماموران اداره تحقیقات امنیت داخلی، با حکم صادرشده از سوی دادگاه، محل اقامت عمر را بازرسی کرده‌اند. سخنگوی این وزارتخانه اعلام کرده این اقدام در چارچوب یک تحقیق فدرال در حال انجام صورت گرفته است.

به گزارش رویترز به نقل از یک فرد آگاه از تحقیقات، پرونده به اتهام تقلب مهاجرتی مربوط می‌شود و بررسی‌ها بخشی از اسناد مهاجرتی خانواده عمر را نیز در بر می‌گیرد؛ مدارکی که گفته می‌شود پدر او هنگام مهاجرت خانواده به آمریکا تکمیل کرده بود. تا این مرحله، جزئیات بیشتری از ماهیت اتهام یا شواهد موجود به‌طور عمومی منتشر نشده است.

تام هومن، از مقام‌های ارشد دولت ترامپ در حوزه مرزبانی، نیز گفته است وزارت دادگستری و وزارت امنیت داخلی به‌طور مشترک تحقیقات مربوط به پرونده عمر را پیش می‌برند، اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرده است.

مارکوین مولین، وزیر امنیت میهن آمریکا، ماه گذشته گفته بود در پرونده مهاجرت خانواده عمر «تحولاتی» در راه است و تاکید کرده بود اگر ثابت شود فردی از ابتدا شرایط قانونی حضور در آمریکا را نداشته، امکان اخراج او وجود خواهد داشت.

واکنش ایلهان عمر و دموکرات‌ها

دفتر ایلهان عمر با انتشار بیانیه‌ای، بازرسی خانه او را سوءاستفاده از قدرت دولت ترامپ خواند و آن را نشانه‌ای از استفاده ابزاری از نهادهای فدرال برای هدف گرفتن مخالفان سیاسی توصیف کرد.

خود عمر نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که حالش خوب است و مدعی شد اقدام اخیر بخشی از تلاش برای هدف قرار دادن مخالفان سیاسی و ارعاب اوست. او تاکید کرد که در برابر این فشارها سکوت نخواهد کرد.

حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌های مجلس نمایندگان، همراه با کاترین کلارک و پیت اگیلار نیز در بیانیه‌ای مشترک این اقدام را «عمیقاً نگران‌کننده» خواندند و گفتند چنین اقدامی این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا دولت فدرال برای مقابله با دشمنان سیاسی ترامپ به کار گرفته شده است؟ آنها وعده داده‌اند دولت را درباره آنچه سوءاستفاده از قدرت می‌دانند، پاسخگو کنند.

واکنش دونالد ترامپ

دونالد ترامپ شامگاه دوشنبه در یک سخنرانی انتخاباتی در اوهایو به موضوع عمر واکنش نشان داد و بار دیگر حملات لفظی خود علیه او و جامعه سومالیایی‌تبار آمریکا را تکرار کرد. هواداران حاضر در این تجمع نیز شعارهایی در حمایت از اخراج عمر سر دادند.

ترامپ پیش از این سخنرانی در پاسخ به پرسشی درباره تحقیقات گفته بود عمر با دقت تحت بررسی قرار دارد و شخصاً همیشه او را «کاملاً فاسد» دانسته است. او در عین حال تاکید کرد که تصمیم‌گیری درباره پرونده با وزارت دادگستری است و این موضوع به او ارتباطی ندارد.

رئیس‌جمهوری آمریکا طی سال‌های گذشته بارها ایلهان عمر را هدف حملات لفظی قرار داده است. عمر نیز در مقابل، تمرکز مداوم ترامپ بر خودش را سیاسی و خطرناک توصیف کرده و گفته این نوع ادبیات باعث افزایش تهدیدهای جانی علیه او و خانواده‌اش شده است.

یورش به خانه عمر کمی بیش از سه هفته مانده به انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره انجام شده است. سیاست وزارت دادگستری آمریکا ماموران و دادستان‌ها را از زمان‌بندی اقدامات قضایی با هدف تاثیرگذاری بر انتخابات منع می‌کند و این وزارتخانه در گذشته معمولا از اقدامات تحقیقاتی علیه نامزدهای سیاسی در هفته‌های نزدیک به انتخابات خودداری کرده است.

ایلهان عمر کیست؟

ایلهان عبداللهی عمر (Ilhan Omar) در ۴ اکتبر ۱۹۸۲ در موگادیشو، پایتخت سومالی، متولد شد. او کوچک‌ترین فرزند از هفت فرزند خانواده بود و مادرش هنگامی که او دو ساله بود از دنیا رفت. پدر و پدربزرگش که از فعالان سیاسی محلی بودند، مسئولیت تربیت او را بر عهده گرفتند.

آغاز جنگ داخلی سومالی در ۱۹۹۱ خانواده عمر را ناچار کرد به اردوگاه پناهندگان در کنیا بگریزند و چهار سال در آن‌جا زندگی کنند. سرانجام ایالات متحده در سال ۱۹۹۵ به خانواده او پناهندگی اعطا کرد و آن‌ها ابتدا در آرلینگتون ویرجینیا و سپس در سال ۱۹۹۷ در محله سیدار ریورساید مینیاپولیس ساکن شدند. او در دوران نوجوانی برای کمک به پدربزرگش به عنوان مترجم در نشست‌های حزبی شرکت می‌کرد و به این ترتیب با سیاست آشنا شد.

تحصیلات

عمر در سال ۲۰۰۱ از دبیرستان توماس ادیسون فارغ‌التحصیل شد. او ابتدا در رشته حسابداری درس خواند اما پس از تولد فرزندش، تحصیل را رها کرد و بعدها به مدیریت کسب‌وکار رو آورد و مدرک کارشناسی خود را در سال ۲۰۰۵ دریافت کرد. وی سپس به دانشگاه ایالتی داکوتای شمالی رفت و در سال ۲۰۱۱ در رشته علوم سیاسی و مطالعات بین‌الملل فارغ‌التحصیل شد.

زندگی شخصی ایلهان عمر

عمر سه بار ازدواج کرده است. او در سال ۲۰۰۲ در یک مراسم مذهبی با احمد عبدالسلام حِرْسی ازدواج کرد و حاصل این پیوند دخترش اسرا و پسرش عدنان بود. با این حال این زوج در سال ۲۰۰۸ طبق آیین اسلامی از هم جدا شدند.

او در سال ۲۰۰۹ با احمد نور سعید علمی، شهروند بریتانیایی، ازدواج کرد؛ این ازدواج در سال ۲۰۱۱ با طلاق پایان یافت. او سپس به حِرْسی بازگشت و در سال ۲۰۱۲ سومین فرزندش، ایلْواد، را به دنیا آورد و پس از اینکه طلاق خود از علمی را قانونی کرد، در ژانویه ۲۰۱۸ با حِرْسی به طور رسمی ازدواج کرد، ولی این ازدواج نیز در نوامبر ۲۰۱۹ پایان یافت.

عمر در مارس ۲۰۲۰ برای بار سوم ازدواج کرد و با تیم مِینِت، مشاور سیاسی کمپین خود ازدواج نمود.

ورود به عرصه سیاست

پس از بازگشت به مینیاپولیس، عمر به‌عنوان متخصص تغذیه برای اداره بهداشت ایالت کار کرد و همزمان در کمپین‌های محلی داوطلب بود. او در انتخابات داخلی حزب دموکرات-کشاورز-کارگر در سال ۲۰۱۶ رقیب ۴۴ ساله خود را شکست داد و به‌عنوان نخستین زن سومالیایی‌تبار به مجلس نمایندگان ایالت مینه‌سوتا راه یافت.

دو سال بعد، زمانی که کیث الیسون برای پست دادستان کل نامزد شد، عمر نامزد کرسی خالی او در مجلس نمایندگان شد و در سال ۲۰۱۸ به‌عنوان نماینده حوزه پنجم مینه‌سوتا به کنگره راه یافت. به‌دنبال پیروزی او و سه نماینده زن دیگر – الکساندریا اوکاسیو-کورتز، آیانا پرسلی و رشیده طلیب – رسانه‌ها این گروه را «اسکواد» نامیدند.

مواضع سیاسی ایلهان عمر

مواضع سیاسی ایلهان عمر او را به چهره‌ای تأثیرگذار در میان ترقی‌خواهان و همزمان هدفی برای منتقدان تبدیل کرده است. این نماینده سومالیایی‌تبارِ کنگره آمریکا از سیاست‌های داخلی مانند افزایش حداقل دستمزد به ۱۵ دلار در ساعت، خدمات درمانی همگانی و بخشودگی وام‌های دانشجویی دفاع می‌کند.

با این حال، بخش بزرگی از بحث‌های پیرامون ایلهان عمر به خاطر مواضع او در قبال اسرائیل و فلسطین شکل گرفته است. دیدگاه‌های او، که بر حقوق بشر و پایان دادن به اشغال فلسطین تأکید دارد، هم از جانب بعضی هم‌حزبی‌هایش و هم از سوی جمهوری‌خواهان به‌عنوان مواضع ضد اسرائیلی یا حتی یهودستیزی هدف انتقاد قرار گرفته است.

انتقاد از لابی اسرائیل و عذرخواهی

در فوریه ۲۰۱۹ عمر در توییتی پرسید که چرا برخی از سیاستمداران آمریکایی از اسرائیل حمایت می‌کنند و اشاره کرد که این حمایت «همه‌اش به خاطر پول» و مشخصاً پول‌هایی است که کمیته امور عمومی اسرائیل ـ آمریکا (AIPAC) هزینه می‌کند. این توییت‌ها باعث شد بسیاری از دموکرات‌ها از جمله نانسی پلوسی او را سرزنش کنند. عمر بعداً عذرخواهی کرد و گفت قصد نداشت کسی را بیازارد اما تأکید کرد مشکل اصلی همچنان نفوذ پول در سیاست آمریکاست.

حمایت از جنبش بایکوت و آزادی بیان

عمر از جنبش بایکوت، عدم سرمایه‌گذاری و تحریم (BDS) که با هدف پایان دادن به اشغال سرزمین‌های فلسطینی تشکیل شده حمایت می‌کند. در پی تلاش‌های دولت ترامپ و برخی نمایندگان برای تصویب لوایح ضد بایکوت، عمر در ژوئیه ۲۰۱۹ طرح H.R. 496 را ارائه داد که به حق شرکت در بایکوت به‌عنوان نوعی بیان آزاد می‌پرداخت. این طرح، که با حمایت جان لوئیس، رشیده طلیب و الکساندریا اوکاسیو-کورتز ارائه شد، تأکید می‌کرد که بایکوت اقتصادی می‌تواند ابزاری مشروع برای دفاع از حقوق مدنی و انسانی باشد.

منع ورود به اسرائیل و فشار سیاسی

در اوت ۲۰۱۹ اسرائیل برنامه سفر عمر و رشیده طلیب به بیت‌المقدس و کرانه باختری را لغو کرد. خبرگزاری رویترز نوشت که نتانیاهو پس از فشار دونالد ترامپ این تصمیم را گرفت. در گزارش آمده است که طلیب و عمر از حامیان جنبش BDS هستند و بر اساس قانون اسرائیل، حامیان این جنبش می‌توانند از ورود به کشور منع شوند. عمر این اقدام را «اهانت به ارزش‌های دموکراتیک» خواند و بسیاری از رهبران دموکرات نیز این تصمیم را محکوم کردند.

سابقه تنش‌های ایلهان عمر و دونالد ترامپ

تنش میان ایلهان عمر و دونالد ترامپ سابقه‌ای چندساله دارد. عمر از منتقدان صریح سیاست‌های ترامپ بوده و در مقابل، رئیس‌جمهور آمریکا نیز بارها او را هدف حملات لفظی قرار داده است. ترامپ پیش‌تر گفته بود عمر و رشیده طلیب، دیگر نماینده مسلمان دموکرات، باید بازداشت و به «همان جایی که از آن آمده‌اند» فرستاده شوند؛ اظهاراتی که با واکنش‌های گسترده همراه شد.

این اختلاف در سال گذشته و پس از سخنان تند عمر درباره چارلی کرک دوباره شدت گرفت. عمر در گفت‌وگو با برنامه یوتیوبی زتیو گفت برخی از حامیان کرک وقتی او را طرفدار «مناظره مدنی» معرفی می‌کنند، «مزخرف می‌گویند».

او ضمن ابراز همدردی با خانواده کرک، تأکید کرد که تمایلی به بزرگ‌نمایی میراث او ندارد و آن را «سرشار از نفرت و تحریک به خشونت» توصیف کرد. عمر همچنین در گفت‌وگویی با CNN گفت نمی‌خواهد میراث کرک تجلیل شود و این میراث باید «به زباله‌دان تاریخ سپرده شود».

این سخنان واکنش جمهوری‌خواهان را به دنبال داشت و نانسی مِیس و شماری دیگر از نمایندگان جمهوری‌خواه تلاش کردند با ارائه قطعنامه‌هایی، عمر را تنبیه و از کمیته‌های مجلس کنار بگذارند؛ تلاشی که در نهایت با مخالفت دموکرات‌ها و چهار نماینده جمهوری‌خواه ناکام ماند.

در ادامه این جنجال، ترامپ حملات خود علیه عمر را تشدید کرد. او در نشست خبری ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۵ با لحنی طعنه‌آمیز گفت با حسن شیخ محمود، رئیس‌جمهور سومالی، صحبت کرده و پیشنهاد داده است که «ایلهان عمر را پس بگیرد»؛ ترامپ مدعی شد رئیس‌جمهور سومالی در پاسخ گفته است: «نمی‌خواهمش.» این اظهارات با خنده برخی مقام‌های حاضر در جلسه همراه شد.

ترامپ همچنین در پست‌هایی در شبکه تروث سوشال، با اشاره به مشکلات سیاسی و اقتصادی سومالی، از عمر انتقاد کرد و نوشت چگونه کسی با چنین پیشینه‌ای می‌تواند درباره اداره آمریکا اظهار نظر کند. عمر نیز در پاسخ، ترامپ را «دلقک دروغگو» خواند و گفت این نوع سخنان با هدف دامن زدن به نفرت قومی مطرح می‌شود.

در ماه‌های گذشته موضوع دارایی ۳۰ میلیون دلاری ایلهان عمر نیز بحث‌برانگیز شده بود. پس از اصلاح یک اظهارنامه مالی که پیش‌تر دارایی‌های عمر را تا ۳۰ میلیون دلار نشان می‌داد، نماینده دموکرات کنگره با موجی از انتقادها روبه‌رو شد.