نگاهی به هزینه‌های انسانی و اقتصادی جنگ سوریه در قالب اعداد و آمار + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• جنگ داخلی سوریه رنج عمیقی بر این کشور تحمیل کرده و صدها هزار کشته، میلیون‌ها آواره و عقب‌گردی جدی در شاخص‌های توسعه را در پی داشته است.
• فراتر از تلفات میدان نبرد، این جنگ باعث افزایش مرگ‌ومیر کودکان، رشد شدید فقر مطلق، گسترش سوءتغذیه و سقوط سرانه تولید ناخالص داخلی شده است.
• با وجود کاهش درگیری‌های گسترده، سوریه همچنان با وضعیت اقتصادی شکننده و ناامنی‌های باقی‌مانده روبه‌رو است.

آنچه در مارس ۲۰۱۱ به‌عنوان اعتراضات طرفدار دموکراسی علیه دولت بشار اسد آغاز شده بود، به یکی از خشن‌ترین درگیری‌های قرن بیست‌ویکم تبدیل شد؛ جنگی که پای قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی را به میان کشید و پیامدهای انسانی گسترده‌ای به‌جا گذاشت. در بیش از یک دهه جنگ در سوریه، صدها هزار نفر جان خود را از دست دادند و میلیون‌ها نفر مجبور به ترک خانه‌هایشان شدند.

داده‌های زیر که بر اساس منابع سازمان ملل، یورواستات، صندوق بین‌المللی پول، بانک جهانی و سایر نهادها گردآوری شده‌اند، تصویری از هزینه‌های انسانی و اقتصادی جنگ سوریه ارائه می‌کنند.

شاخص‌های کلیدی پیامدهای جنگ در سوریه

این داده‌ها نشان می‌دهند که پس از سال ۲۰۱۱، مرگ‌های ناشی از جنگ سوریه به‌شدت افزایش یافت و تلفات انسانی سنگینی از جمله در میان کودکان بر جای گذاشت. هم‌زمان، میلیون‌ها نفر نیز در داخل آواره یا پناهنده شدند، سرانه تولید ناخالص داخلی به‌شدت سقوط کرد و فقر و سوءتغذیه به‌طور چشمگیری گسترش یافت.

ریشه‌های جنگ سوریه

در جریان بهار عربی، اعتراضات مسالمت‌آمیز با برخورد نیروهای امنیتی مواجه و به‌تدریج به جنگی چندپاره تبدیل شد که شامل نیروهای دولتی، گروه‌های مخالف، نیروهای کُرد، گروه‌های اسلامگرای افراطی و بازیگران بین‌المللی مانند روسیه، ایران، ایالات متحده و ترکیه بود.

در اوج درگیری‌ها، شهرهایی مانند حلب، حمص و رقه شاهد ویرانی گسترده بودند. صدها هزار نفر از نیروهای نظامی و غیرنظامیان کشته شدند و میلیون‌ها نفر به داخل یا خارج از کشور آواره شدند؛ تغییری که ساختار جمعیتی سوریه و حتی کشورهای همسایه را تحت تأثیر قرار داد.

فراتر از میدان نبرد: پیامدهای اقتصادی و اجتماعی

پیامدهای جنگ سوریه تنها به تلفات مستقیم محدود نشد. سرانه تولید ناخالص داخلی این کشور به بیش از نصف کاهش یافت، زیرساخت‌ها تخریب شدند و بخش بزرگی از نیروی کار جابه‌جا یا بیکار شد.

فقر مطلق که پیش‌تر در سوریه نادر بود، به‌شدت افزایش یافت و سوءتغذیه به پدیده‌ای گسترده تبدیل شد. این روند با یافته‌های جهانی هم‌خوانی دارد که نشان می‌دهد خشونت هزینه‌هایی بسیار فراتر از میدان جنگ بر جوامع تحمیل می‌کند؛ از کاهش بهره‌وری گرفته تا بحران‌های بهداشتی و فقر بلندمدت.

آینده سوریه چه خواهد شد؟

اگرچه شدت درگیری‌های گسترده کاهش یافته، سوریه در مرحله گذار شکننده‌ای قرار دارد. توافق‌های اخیر میان دولت مرکزی و نیروهای کُرد در برخی مناطق با هدف ایجاد ثبات صورت گرفته، اما نیازهای انسانی همچنان گسترده است.

میلیون‌ها نفر هنوز به کمک‌های بشردوستانه وابسته‌اند و دسترسی به خدمات اساسی یکنواخت نیست. با برآورد هزینه‌های بازسازی در حد صدها میلیارد دلار، مسیر احیای اقتصادی و اجتماعی سوریه طولانی و نامطمئن خواهد بود، حتی اگر برخی مناطق شاهد بازگشت تدریجی سرمایه‌گذاری و حاکمیت باشند.