۷ کشوری که بزرگ‌ترین ناوگان زیردریایی‌های جهان را در سال ۲۰۲۶ در اختیار دارند

ساخت زیردریایی‌ها با سرعتی در حال انجام است که از دوران جنگ سرد تاکنون بی‌سابقه بوده است. چین به‌تنهایی طی پنج سال گذشته ۲۴ فروند زیردریایی به آب انداخته؛ رقمی بیشتر از مجموع زیردریایی‌های ساخته‌شده توسط آمریکا و روسیه در همین بازه زمانی. هم‌زمان، برنامه‌های جدید ساخت زیردریایی هسته‌ای از برزیل تا کره شمالی در حال توسعه هستند.

در حال حاضر تنها تعداد محدودی از کشورها توانایی ساخت زیردریایی‌های هسته‌ای را دارند: آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا و فرانسه. هند نیز پس از به خدمت گرفتن سومین زیردریایی حامل موشک بالستیک خود، یعنی INS Aridhaman، در حال نزدیک شدن به این گروه است.

در چنین شرایطی، در ادامه بزرگ‌ترین ناوگان‌های زیردریایی جهان بر اساس تعداد کل زیردریایی‌ها رتبه‌بندی شده‌اند؛ بدون در نظر گرفتن نوع پیشرانه، سن یا توانایی‌های رزمی آن‌ها.

۱. آمریکا (۶۶ فروند)

بر اساس ارزیابی Global Firepower در سال ۲۰۲۶، آمریکا با ۶۶ زیردریایی در صدر این فهرست قرار دارد.

تمام زیردریایی‌های نیروی دریایی آمریکا از پیشرانه هسته‌ای استفاده می‌کنند و شامل زیردریایی‌های تهاجمی کلاس Virginia، زیردریایی‌های دارای موشک بالستیک کلاس Ohio و نسخه‌های مجهز به موشک هدایت‌شونده هستند. زیردریایی‌های کلاس Virginia Block V نیز به‌طور گسترده به‌عنوان یکی از معیارهای اصلی زیردریایی‌های تهاجمی مدرن شناخته می‌شوند.

این یکپارچگی باعث شده نیروی زیردریایی آمریکا یکی از مدرن‌ترین نیروهای زیرسطحی جهان باشد؛ هرچند سرعت تولید آن در سال‌های اخیر از چین عقب‌تر است.

۲. روسیه (۶۶ فروند)

روسیه نیز با ۶۶ زیردریایی، از نظر تعداد با آمریکا برابر است. ناوگان این کشور ترکیبی از زیردریایی‌های مدرن کلاس Borei مجهز به موشک‌های Bulava، زیردریایی‌های تهاجمی مجهز به موشک هدایت‌شونده کلاس Yasen و همچنین تعدادی بدنه قدیمی‌تر دوران شوروی است که همچنان در خدمت هستند.

این ترکیب باعث شده روسیه از نظر تعداد ناوگان بزرگی داشته باشد، اما از نظر یکپارچگی و مدرن بودن، فاصله بیشتری نسبت به ناوگان آمریکا دارد. مسکو همچنان به نوسازی این ناوگان ادامه می‌دهد، هرچند بودجه کلی نیروی دریایی این کشور با محدودیت‌های بیشتری مواجه شده است.

۳. چین (۶۱ فروند)

رشد ناوگان زیردریایی چین سریع‌ترین روند توسعه در میان تمام کشورهای این فهرست را داشته است. این کشور تنها طی پنج سال گذشته ۲۴ زیردریایی به آب انداخته و روسیه را پشت سر گذاشته تا به دومین دارنده بزرگ زیردریایی‌های هسته‌ای جهان تبدیل شود.

ناوگان زیردریایی چین اکنون شامل زیردریایی‌های تهاجمی کلاس Type 093 و Type 093A Shang است.

همچنین نسخه جدیدتر Type 093B که به سلول‌های پرتاب عمودی موشک مجهز است و زیردریایی‌های حامل موشک بالستیک کلاس Jin که موشک‌های JL-3 حمل می‌کنند، بخش دیگری از این ناوگان را تشکیل می‌دهند.

اگرچه درباره ظرفیت دقیق کشتی‌سازی چین اختلاف نظر وجود دارد، اما بیشتر تحلیلگران معتقدند سرعت تولید زیردریایی در این کشور اکنون از هر کشور دیگری در این فهرست بیشتر است.

۴. ایران (۲۵ فروند)

ناوگان زیردریایی ایران تقریباً به‌طور کامل بر پایه زیردریایی‌های دیزل-الکتریک کلاس Kilo که در ایران با نام کلاس طارق شناخته می‌شوند، شکل گرفته است. همچنین تعداد زیادی زیردریایی کوچک بومی مانند کلاس غدیر در اختیار ایران قرار دارد.

این زیردریایی‌ها برای دفاع ساحلی و عملیات نامتقارن در خلیج فارس و تنگه هرمز طراحی شده‌اند، نه حضور طولانی‌مدت در آب‌های دور. تمرکز اصلی آن‌ها بر پنهان‌کاری در آب‌های کم‌عمق و مناطق پرتنش است، نه برد عملیاتی یا قدرت آتش بالا.

تهران برای دهه‌ها بر این راهبرد نامتقارن تکیه کرده و معتقد است تعداد زیادی زیردریایی کوچک و سخت‌ردیابی می‌تواند کمبود زیردریایی‌های بزرگ‌تر و پیشرفته‌تر را جبران کند.

۵. کره شمالی (۲۴ فروند)

ناوگان کره شمالی از نظر تعداد بزرگ است، اما بیشتر زیردریایی‌های آن قدیمی و کوچک هستند. این ناوگان عمدتاً شامل زیردریایی‌های ساحلی و کوچک کلاس Romeo و Sang-O است که برای نفوذ، عملیات مخفیانه و حملات کوتاه‌برد طراحی شده‌اند.

راهبرد پیونگ‌یانگ بیشتر بر غیرقابل پیش‌بینی بودن و پنهان‌کاری در مناطق مورد مناقشه تمرکز دارد، نه فناوری پیشرفته. با این حال، گزارش‌هایی درباره توسعه یک برنامه زیردریایی هسته‌ای با کمک خارجی منتشر شده که در صورت موفقیت، تغییر بزرگی در ساختار این ناوگان ایجاد خواهد کرد.

۶. ژاپن (۲۳ فروند)

ژاپن یکی از پیشرفته‌ترین ناوگان‌های زیردریایی متعارف جهان را در اختیار دارد. جدیدترین زیردریایی‌های کلاس Taigei این کشور، از جمله پنجمین فروند تحویلی با نام JS Chōgei، به جای باتری‌های سنتی سرب-اسید از باتری‌های لیتیوم-یون استفاده می‌کنند.

این فناوری باعث افزایش مدت زمان حضور زیردریایی در زیر آب می‌شود و برای گشت‌زنی‌های طولانی و کم‌صدا در منطقه هند-اقیانوس آرام طراحی شده است.

توکیو قصد دارد در مجموع ۱۰ زیردریایی کلاس Taigei در اختیار داشته باشد؛ بخشی از برنامه گسترده‌تر ژاپن برای تقویت توان دریایی در واکنش به افزایش فعالیت‌های نظامی چین و کره شمالی در منطقه.

۷. کره جنوبی (۲۲ فروند)

ناوگان زیردریایی کره جنوبی بر زیردریایی‌های دیزل-الکتریک ساخت داخل تمرکز دارد که برای بازدارندگی منطقه‌ای طراحی شده‌اند.

این ناوگان شامل کلاس‌های Son Won-il و Dosan Ahn Changho است و سئول همچنان در حال سرمایه‌گذاری برای افزایش تعداد زیردریایی‌ها و بهبود توانایی ماندگاری آن‌ها در زیر آب است؛ به‌خصوص با توجه به افزایش تنش‌ها در شرق آسیا.

کره جنوبی همچنین با توسعه صنعت کشتی‌سازی خود، جاه‌طلبی‌هایی برای دستیابی به پیشرانه هسته‌ای در زیردریایی‌ها نشان داده است.

جمع‌بندی

این هفت ناوگان روی‌هم حدود یک‌چهارم کل زیردریایی‌های نظامی جهان را در اختیار دارند. با این حال، تعداد به‌تنهایی نشان‌دهنده قدرت واقعی آن‌ها نیست؛ زیرا تفاوت زیادی میان ساختار این ناوگان‌ها وجود دارد؛ از ناوگان کاملاً هسته‌ای آمریکا گرفته تا زیردریایی‌های کوچک و قدیمی کره شمالی.

کارخانه‌های کشتی‌سازی چین با سرعتی بیشتر از هر کشور دیگری در حال توسعه هستند، در حالی که هند، کره جنوبی و کره شمالی نیز به دنبال دستیابی به فناوری پیشرانه هسته‌ای هستند.

با بلوغ این برنامه‌ها در دهه آینده، هم تعداد و هم ترکیب بزرگ‌ترین ناوگان‌های زیردریایی جهان احتمالاً تغییر خواهد کرد و فاصله میان بزرگ‌ترین ناوگان‌ها و توانمندترین آن‌ها ممکن است به شکل قابل توجهی کاهش یابد.