چین از هواپیمای ۸۰۰ نفره با دهانه بال عظیم ۷۰ متری برای رقابت با بوئینگ رونمایی کرد

چین طرح ساخت یک هواپیمای غول‌پیکر با ظرفیت بیش از ۸۰۰ مسافر و دهانه بال بی‌سابقه حدود ۷۰ متر را معرفی کرده است، پروژه‌ جاه‌طلبانه‌ای که می‌تواند با شرکت‌هایی مانند بوئینگ وارد رقابت شود. این هواپیما قرار است طراحی متداول هواپیماهای مسافربری، یعنی ترکیب بدنه استوانه‌ای و بال‌های جداگانه، را کنار بگذارد و به جای آن از ساختار یکپارچه بال پرنده استفاده کند.

چین طرح ساخت یک جت مسافربری بال پرنده با ظرفیت بیش از ۸۰۰ مسافر را دنبال می‌کند، هواپیمایی که در صورت عملیاتی شدن، از نظر ابعاد و ظرفیت در میان بزرگ‌ترین هواپیماهای مسافربری جهان قرار خواهد گرفت. در صورت تحقق این طرح، دهانه بال هواپیما به ۷۰ متر خواهد رسید. این اندازه تقریباً ۱.۶ برابر بیشتر از دهانه بال بمب‌افکن رادارگریز B-2 Spirit است. ظرفیت مسافری این هواپیما نیز بسیار بیشتر از بزرگ‌ترین هواپیمای مسافربری فعلی جهان خواهد بود. برای مقایسه، A380 Airbus معمولاً ظرفیت جابه‌جایی حدود ۵۵۵ مسافر را دارد.

این طرح مفهومی توسط مرکز تحقیقات و توسعه آیرودینامیک چین (CARDC) در حال توسعه است، مؤسسه‌ای ملی که در شماری از پروژه‌های مهم صنعت هوانوردی چین نقش داشته. این مرکز در توسعه هواپیمای مسافربری C919 و همچنین هواپیمای ترابری نظامی Y-20 مشارکت داشته است. چین هم‌زمان پروژه‌های دیگری را نیز در صنعت هوانوردی دنبال می‌کند. یکی از آنها هواپیمای دوربرد C929 با ظرفیت حدود ۲۸۰ مسافر است که گفته می‌شود نخستین پرواز آن می‌تواند حدود سال ۲۰۳۰ صورت گیرد. شرکت دولتی Comac نیز روی هواپیمای مسافربری مافوق صوت کم‌صدا با نام C949 کار می‌کند که تکمیل آن برای حدود سال ۲۰۵۰ پیش‌بینی شده است.

پروژه C949 را از جهاتی با فناوری‌های به‌کاررفته در هواپیمای مافوق صوت X-59 ناسا مقایسه کرده‌اند. طرح جدید هواپیمای مسافربری بال‌پرنده چین که هنوز نام رسمی آن اعلام نشده، به‌عنوان پروژه‌ای پیشگامانه برای آزمایش پیکربندی‌های متفاوت و رادیکال در طراحی هواپیما توصیف شده است. مهم‌ترین ویژگی این پروژه مربوط به ظرفیت بسیار بالای آن می‌شود، هواپیمایی که قرار است بتواند بیش از ۸۰۰ مسافر را در یک پرواز جابه‌جا کند.

بر اساس گزارش‌ها، تحقیقات درباره این ایده در ابتدا با طرحی بسیار متعارف‌تر و با ظرفیت حدود ۲۵۰ مسافر آغاز شده بود، ظرفیتی که تقریباً با هواپیماهایی مانند Airbus A330 یا Boeing 767 قابل مقایسه است. اما طرح نهایی تفاوت چشمگیری با هواپیماهای مسافربری معمولی خواهد داشت و این تفاوت فقط به شکل ظاهری آن محدود نمی‌شود. در یک هواپیمای مسافربری بزرگ و معمولی، فضای داخلی عموماً به دو راهروی طولانی تقسیم شده و صندلی‌های مسافران در دو طرف این راهروها قرار می‌گیرند. اما در هواپیمای بال‌پرنده، فضای گسترده بدنه می‌تواند امکان طراحی چندین بخش بزرگ و مجزا برای مسافران را فراهم کند. برای مثال، در این ساختار می‌توان بخش‌های ویژه‌ای برای خانواده‌ها، قسمت‌های تجاری و همچنین مناطق آرام و کم‌سر‌وصدا ایجاد کرد.

علاوه بر این، طراحی هواپیما می‌تواند شامل کابین‌های خصوصی، آشپزخانه‌های بزرگ‌تر، فضاهای اجتماعی و سالن‌های استراحت باشد، امکاناتی که در هواپیماهای متعارف به دلیل محدودیت شکل بدنه، فضای کمتری برای آنها وجود دارد. یکی دیگر از مزیت‌های احتمالی این ساختار به میزان صدای داخل کابین مربوط می‌شود. در طراحی هواپیماهای بال‌پرنده، موتورهای پیشران می‌توانند در قسمت بالایی و عقب بدنه قرار بگیرند. قرار گرفتن موتور در چنین موقعیتی ممکن است باعث شود بخش قابل توجهی از صدای تولیدشده توسط موتور از مسافران دور بماند و در نتیجه محیط داخل کابین آرام‌تر و بی‌سروصداتر به نظر برسد.

البته این موارد در شرایط فعلی بخشی از مزایای احتمالی طراحی محسوب می‌شوند و عملی شدن آنها به نتیجه آزمایش‌های آیرودینامیکی، طراحی نهایی و توسعه فناوری‌های مربوط به این هواپیما بستگی خواهد داشت. ظرفیت بسیار بالای این هواپیما می‌تواند مزیت دیگری نیز داشته باشد و آن، استفاده مؤثرتر از ظرفیت فرودگاه‌های شلوغ است. هواپیمای غول‌پیکر چین در صورت ساخته شدن می‌تواند تعداد مسافرانی را که معمولاً توسط دو تا سه پرواز عادی جابه‌جا می‌شوند، در یک پرواز منتقل کند، در حالی که برای این حجم از مسافر تنها به یک نوبت حرکت هواپیما روی باند نیاز خواهد بود. به این ترتیب، چنین هواپیمایی در صورت عملیاتی شدن می‌تواند از نظر مدیریت ظرفیت فرودگاه‌ها و جابه‌جایی تعداد زیادی مسافر در مسیرهای پرتردد، مزیتی قابل توجه ایجاد کند.

نزدیک‌ترین نمونه قابل مقایسه با طرح جدید چین، مربوط به پروژه Z4 شرکت آمریکایی JetZero می‌شود، هواپیمایی با طراحی موسوم به بال یکپارچه یا Blended Wing Body که در ایالات متحده در حال توسعه است. JetZero اعلام کرده که این پروژه می‌خواهد تا ۵۰ درصد بهره‌وری سوخت بهتر نسبت به هواپیماهای تجاری موجود به دست آورد. همچنین برای Z4 بردی حدود ۹٬۲۶۰ کیلومتر دریایی در نظر گرفته شده است. اگرچه این دو پروژه از نظر زمان‌بندی تفاوت قابل توجهی دارند.

JetZero برای انجام نخستین پرواز نمونه نمایشی در ابعاد کامل، سال ۲۰۲۷ را هدف قرار داده و ورود Z4 به خدمت نیز برای اوایل دهه ۲۰۳۰ برنامه‌ریزی شده است. در حالی که برای هواپیمای بال‌پرنده چین هنوز حتی یک نام رسمی در نظر نگرفته‌اند و این هواپیما همچنان در مرحله تحقیق و توسعه به سر می‌برد. بنابراین برخلاف Z4 که برنامه زمانی مشخص‌تری برای ساخت نمونه کامل و آغاز فعالیت تجاری دارد، پروژه چین همچنان در مرحله آزمایش و بررسی یک پیکربندی جدید برای هواپیماهای مسافربری قرار گرفته است.