تغییرات افزایش جمعیت مهاجران اروپا از ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• جمعیت مهاجران ساکن اروپا بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ حدود ۴۰.۸ میلیون نفر، معادل ۶۷ درصد، افزایش یافته است.
• بریتانیا با افزایش ۷.۱ میلیون نفری، بیشترین رشد جمعیت مهاجران را از نظر تعداد مطلق تجربه کرده است. اسپانیا با ۶.۸ میلیون نفر و آلمان با ۶.۴ میلیون نفر در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
• مالت با رشد ۸۲۷ درصدی، بیشترین افزایش نسبی جمعیت مهاجران را ثبت کرده است؛ در مقابل، بوسنی و هرزگوین با کاهش ۵۹ درصدی، بیشترین افت نسبی را داشته است.

جمعیت مهاجران اروپا از سال ۲۰۰۰ تاکنون به میزان قابل‌توجهی افزایش یافته و این روند، بازارهای کار و ساختار جمعیتی کشورهای مختلف این قاره را دستخوش تغییر کرده است.

این نمودار با استفاده از برآوردهای بخش امور اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (UN DESA)، جمعیت مهاجران ساکن کشورهای اروپایی را در ژوئیه ۲۰۰۰ و ژوئیه ۲۰۲۴ مقایسه می‌کند. بسته به تعاریف آماری هر کشور، این برآوردها ممکن است پناهندگان، متقاضیان پناهندگی و افرادی را که تابعیت کشور محل اقامت خود را دریافت کرده‌اند نیز شامل شوند.

این ارقام تغییرات تعداد مهاجران ساکن هر کشور را محاسبه می‌کنند، نه مجموع افرادی که در این مدت وارد کشور شده‌اند یا خالص جریان مهاجرت.

جمعیت مهاجران در کدام کشورهای اروپایی بیشترین افزایش را داشته است؟

جدول زیر کشورهای اروپایی را بر اساس میزان افزایش تعداد مهاجران ساکن آن‌ها رتبه‌بندی می‌کند.

بریتانیا، اسپانیا و آلمان در مجموع نزدیک به نیمی از کل افزایش جمعیت مهاجران اروپا را به خود اختصاص داده‌اند. تعداد مهاجران ساکن این سه کشور طی دوره مورد بررسی در مجموع حدود ۲۰.۴ میلیون نفر افزایش یافته است.

بااین‌حال، رتبه‌بندی کشورها بر اساس درصد رشد، تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. کشورهای کوچک‌تر برخی از بالاترین نرخ‌های افزایش نسبی جمعیت مهاجران را ثبت کرده‌اند. در این میان، مالت با رشد ۸۲۷ درصدی در صدر قرار دارد و پس از آن بلغارستان با ۵۹۰ درصد و ایسلند با ۵۲۲ درصد قرار گرفته‌اند.

رتبه‌بندی کشورهای اروپایی بر اساس درصد رشد جمعیت مهاجران بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴

جدول زیر کشورهای اروپایی را بر اساس درصد افزایش یا کاهش جمعیت مهاجران ساکن آن‌ها در فاصله سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ رتبه‌بندی می‌کند.

جمعیت مهاجران ساکن اسپانیا طی این دوره بیش از چهار برابر شد. این افزایش تا حدی به رونق صنعت ساخت‌وساز در اوایل دهه ۲۰۰۰ و برنامه سامان‌دهی وضعیت اقامت مهاجران در سال ۲۰۰۵ مربوط می‌شود؛ برنامه‌ای که نزدیک به ۷۰۰ هزار درخواست برای آن ثبت شد.

در همین مدت، جمعیت مهاجران بریتانیا نیز ۱۴۹ درصد افزایش یافت. بااین‌حال، روندهای مهاجرتی این کشور در سال‌های اخیر تغییر کرده‌اند. بر اساس گزارش دفتر آمار ملی بریتانیا، پس از سخت‌گیرانه‌تر شدن قوانین صدور ویزا، خالص مهاجرت سالانه در سال ۲۰۲۵ به ۱۷۱ هزار نفر کاهش یافت.

البته همه کشورهای اروپایی افزایش جمعیت مهاجران را تجربه نکرده‌اند. روسیه با کاهش حدود ۴.۳ میلیون نفری جمعیت مهاجران ساکن خود، بیشترین افت را از نظر تعداد مطلق ثبت کرد. صربستان، اوکراین و چند کشور دیگر اروپای شرقی نیز با کاهش جمعیت مهاجران روبه‌رو شدند.

چرا اروپا به یکی از قطب‌های اصلی مهاجرت تبدیل شده است؟

فرصت‌های اقتصادی، آزادی رفت‌وآمد در اتحادیه اروپا، پیوستن اعضای خانواده به یکدیگر و حمایت‌های بشردوستانه، همگی در افزایش جمعیت مهاجران اروپا نقش داشته‌اند.

پیرشدن نیروی کار نیز تقاضا برای استخدام کارگران خارجی را در بخش‌هایی مانند بهداشت و درمان، ساخت‌وساز و هتلداری و خدمات پذیرایی افزایش داده است. این فشارها به توضیح روندهای گسترده‌تر مهاجرت در اقتصادهای توسعه‌یافته کمک می‌کنند.

درگیری‌های نظامی نیز الگوهای مهاجرت را تغییر داده‌اند؛ به‌ویژه بحران پناهجویان سوریه و حمله روسیه به اوکراین که تأثیر قابل‌توجهی بر جابه‌جایی جمعیت در اروپا داشته‌اند.

افزایش مهاجرت چه پیامدهایی برای اروپا دارد؟

مهاجرت می‌تواند به کاهش کمبود نیروی کار، گسترش پایه مالیاتی و جبران بخشی از پیامدهای کاهش جمعیت کمک کند. بااین‌حال، رشد سریع جمعیت ممکن است فشار بیشتری بر بازار مسکن، مدارس و خدمات عمومی وارد کند؛ به‌ویژه زمانی که توسعه زیرساخت‌ها با سرعت افزایش جمعیت هماهنگ نباشد.

سیاست‌های مربوط به مجوزهای کار، مسکن، آموزش زبان و به‌رسمیت‌شناختن مدارک و صلاحیت‌های حرفه‌ای خارجی، نقش مهمی در تعیین میزان موفقیت مهاجران تازه‌وارد برای ادغام در جامعه دارند. این چالش‌ها به‌خصوص برای کشورهایی اهمیت دارند که هم‌زمان با افزایش مهاجرت ورودی، شاهد افزایش مهاجرت شهروندان بومی خود به خارج نیز هستند.

در نهایت، مسئله مهاجرت در اروپا صرفاً به جذب تعداد بیشتری از افراد محدود نمی‌شود؛ بلکه به این موضوع بستگی دارد که کشورهای اروپایی تا چه اندازه می‌توانند شرایط مناسب برای اسکان، پذیرش و ادغام موفق مهاجران در جامعه را فراهم کنند.