بهترین کشورهای جهان براساس مهارت حل مسئله محاسباتی دانش‌آموزان + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• هشت مورد از ۱۰ نظام آموزشی برتر جهان در زمینه حل مسئله محاسباتی در آسیا قرار دارند.
• ماکائو با کسب ۵۷۲ امتیاز در صدر جدول قرار گرفته و سنگاپور با ۵۶۳ امتیاز و مناطق پکن، شانگهای، جیانگسو و ژجیانگ چین با ۵۶۰ امتیاز در رتبه‌های بعدی هستند.
• ایالات متحده با ۵۱۳ امتیاز در جایگاه پانزدهم قرار دارد و عملکرد آن از میانگین ۵۰۰ امتیازی کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) بهتر است.

با تغییراتی که هوش مصنوعی در محیط‌های کاری ایجاد می‌کند، توانایی دانش‌آموزان برای حل مسائل با استفاده از منطق و تفکر محاسباتی به مهارتی روزبه‌روز ارزشمندتر تبدیل می‌شود.

این نمودار، کشورها و اقتصادهای مختلف جهان را براساس عملکرد دانش‌آموزان ۱۵ ساله آن‌ها در حل مسئله محاسباتی رتبه‌بندی می‌کند. داده‌های آن از نتایج آزمون بین‌المللی PISA 2025 سازمان همکاری و توسعه اقتصادی استخراج شده که در سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است.

این ارزیابی به‌جای سنجش صرف توانایی استفاده از کامپیوتر، مهارت‌هایی مانند استدلال منطقی، مدل‌سازی و تفکر الگوریتمی را بررسی می‌کند.

رتبه‌بندی کشورها براساس مهارت‌های محاسباتی

جدول زیر میانگین امتیازات کشورها در بخش حل مسئله محاسباتی آزمون PISA 2025 را نشان می‌دهد. این اعداد بیانگر امتیاز کسب‌شده در ارزیابی هستند و نباید آن‌ها را با درصد دانش‌آموزانی که سواد کامپیوتری دارند، اشتباه گرفت.

توضیح: منظور از چین در این جدول، مناطق پکن، شانگهای، جیانگسو و ژجیانگ است. علامت ستاره نشان‌دهنده محدودیت‌هایی در نمونه‌گیری است. امتیازات نیز میانگین عملکرد نظام‌های آموزشی شرکت‌کننده را نشان می‌دهند.

ژاپن، تایوان و هنگ‌کنگ رتبه‌های چهارم تا ششم را به خود اختصاص داده‌اند. در همین حال، استونی با کسب ۵۴۱ امتیاز، بهترین عملکرد را در میان کشورهای اروپایی ثبت کرده است. استرالیا و نیوزیلند نیز در میان ۱۰ رتبه نخست حضور دارند؛ موضوعی که نشان می‌دهد عملکرد قدرتمند در این حوزه تنها به شرق آسیا محدود نمی‌شود.

چرا کشورهای آسیایی بر صدر رتبه‌بندی تسلط دارند؟

نظام‌های آموزشی شرق آسیا در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی ریاضیات نیز عملکرد قدرتمندی دارند. این موضوع نشان می‌دهد که مهارت‌های پایه در استدلال ریاضی ممکن است مکمل توانایی حل مسئله محاسباتی باشند.

انتظارات آموزشی، طراحی برنامه‌های درسی و سرمایه‌گذاری مستمر در آموزش‌های فنی می‌توانند از عوامل توضیح‌دهنده این الگو باشند. تحلیلی از مؤسسه Brookings نیز بر اهمیت فرهنگ آموزشی و پرورش استعدادهای داخلی در حوزه علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) در پیشرفت فناوری چین تأکید می‌کند.

بااین‌حال، این رتبه‌بندی‌ها مشخص نمی‌کنند که کدام سیاست‌های آموزشی مستقیماً در دستیابی به نتایج بهتر نقش داشته‌اند.

آیا دسترسی بهتر به اینترنت به معنای مهارت محاسباتی بیشتر است؟

دسترسی گسترده به اینترنت لزوماً به معنای توانایی بالاتر در حل مسئله محاسباتی نیست.

برای مثال، براساس آمارهای مربوط به دسترسی به اینترنت، ضریب نفوذ اینترنت در امارات متحده عربی از ۹۹ درصد فراتر می‌رود؛ بااین‌حال، این کشور در ارزیابی حاضر تنها ۴۷۶ امتیاز کسب کرده است.

سازمان همکاری و توسعه اقتصادی همچنین دریافته است که استفاده متعادل از فناوری‌های آموزشی با عملکرد تحصیلی بهتر ارتباط دارد، درحالی‌که استفاده بیش‌ازحد از این فناوری‌ها و عوامل حواس‌پرتی دیجیتال با نتایج ضعیف‌تر همراه هستند.

درنهایت، مهارت محاسباتی صرفاً به دسترسی به فناوری وابسته نیست، بلکه نحوه استفاده از فناوری برای پشتیبانی از یادگیری نیز اهمیت دارد. این موضوع در کنار مهارت‌های پایه‌ای مانند ریاضیات و درک مطلب، نقش مهمی در تقویت توانایی دانش‌آموزان برای حل مسائل محاسباتی ایفا می‌کند.