نتایج اولیه انتخابات پارلمانی اسرائیل نشان می‌دهد که حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو همچنان در صدر قرار دارد، اما هیچ‌یک از ائتلاف‌های سیاسی اصلی تاکنون اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست نیاورده‌اند.
بر اساس آخرین آمار منتشرشده در پایگاه poliwave و با گزارش نتایج ۸۴.۴ درصد صندوق‌های رأی، ائتلاف حامی نتانیاهو ۵۴ کرسی، احزاب مخالف به رهبری گادی آیزنکوت ۴۹ کرسی و احزاب عربی ۱۷ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست می‌آورند. تا این لحظه، حزب لیکود ۱۰ کرسی خود را از دست داده که ۷ کرسی آنها به دست فهرست عربی و ۳ کرسی هم به دست احزاب مخالف افتاده است.
در این مرحله از شمارش آرا، ائتلاف حامی نتانیاهو با کسب ۱ میلیون و ۸۸۰ هزار و ۵۰۰ رأی، معادل ۴۲.۷ درصد آرای معتبر، در جایگاه نخست قرار دارد. در مقابل، احزاب مخالف ۱ میلیون و ۶۸۴ هزار و ۹۲۹ رأی، معادل ۳۸.۳ درصد، به دست آورده‌اند. دو فهرست عربی نیز با ۶۰۹ هزار و ۶۱۷ رأی، ۱۳.۸ درصد از آرای شمارش‌شده را کسب کرده‌اند.
با وجود پیشتازی ائتلاف نتانیاهو، هیچ‌یک از جریان‌های اصلی سیاسی تاکنون به اکثریت ۶۱ کرسی نرسیده‌اند و تعیین ترکیب نهایی دولت به ادامه شمارش آرا و مذاکرات ائتلافی وابسته خواهد بود.
این انتخابات با مشارکت چشمگیر رأی‌دهندگان همراه بود. بر اساس اعلام کمیسیون مرکزی انتخابات اسرائیل، میزان مشارکت تا زمان بسته‌شدن مراکز رأی‌گیری به ۷۷٫۷ درصد رسید که بالاترین میزان مشارکت ثبت‌شده در این مرحله از رأی‌گیری از سال ۱۹۹۹ به شمار می‌رود. همچنین میزان مشارکت در مقایسه با انتخابات سال ۲۰۲۲ حدود ۷٫۱ واحد درصد افزایش داشته است.
در همین حال، نتایج نظرسنجی‌های خروج از صندوق که شامگاه سه‌شنبه منتشر شدند، تصویری متفاوت از شمارش اولیه آرا ارائه می‌دهند. بر اساس برآورد به‌روزشده شبکه ۱۲ اسرائیل، احزاب مخالف نتانیاهو ۵۲ کرسی، ائتلاف حامی او ۵۰ کرسی و احزاب عربی ۱۸ کرسی کسب می‌کنند.
انتخابات سه‌شنبه پنجم آبان، نخستین انتخابات سراسری اسرائیل پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳، جنگ غزه و جنگ مشترک اسرائیل و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران بود. با توجه به نتایج اولیه، احتمال مذاکرات دشوار و طولانی میان احزاب برای تشکیل دولت جدید افزایش یافته است.
هر حزب چند کرسی به دست آورده است؟
جدول زیر تعداد کرسی‌های تخمینی احزاب اصلی را بر اساس آرای شمارش‌شده نشان می‌دهد.
حزب
رهبر
کرسی تخمینی
لیکود
بنیامین نتانیاهو
۲۷
یاشار
گادی آیزنکوت
۲۲
فهرست مشترک عربی
یوسف جبارین
۱۱
باهم
نفتالی بنت
۱۲
یهودیت متحد توراتی
یعقوب آشر
۷
دموکرات‌ها
یائیر گولان
۸
اسرائیل خانه ما
آویگدور لیبرمن
۷
قدرت یهودی
ایتامار بن‌گویر
۷
شاس
آریه درعی
۷
صهیونیسم مذهبی – زهوت
بتسلئیل اسموتریچ
۶
رعام (فهرست متحد عربی)
منصور عباس
۶
مجموع
۱۲۰
انتخابات اسرائیل چگونه برگزار می‌شود؟
نظام انتخاباتی اسرائیل بر پایه نمایندگی تناسبی و فهرست‌های حزبی است. برخلاف نظام‌هایی که رأی‌دهندگان به‌طور مستقیم رئیس دولت را انتخاب می‌کنند، در اسرائیل مردم به احزاب یا فهرست‌های انتخاباتی رأی می‌دهند.
تمام اسرائیل در انتخابات کنست یک حوزه انتخابیه واحد محسوب می‌شود و کرسی‌های پارلمان بر اساس سهم احزاب از آرای معتبر، با در نظر گرفتن حدنصاب انتخاباتی، تقسیم می‌شوند.
بر اساس قوانین انتخاباتی، هر حزب یا فهرست انتخاباتی باید دست‌کم ۳٫۲۵ درصد آرای معتبر را به دست آورد تا وارد کنست شود. این میزان معمولاً معادل حدود چهار کرسی است.
احزابی که به این حدنصاب نرسند، حتی اگر صدها هزار رأی کسب کرده باشند، از حضور در پارلمان بازمی‌مانند. آرای اختصاص‌یافته به این فهرست‌ها در تقسیم کرسی‌ها میان احزاب راه‌یافته محاسبه نمی‌شود.
نمایندگان کنست در حالت عادی برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌شوند، هرچند امکان برگزاری انتخابات زودهنگام نیز وجود دارد.
در انتخابات امسال، ۳۸ فهرست انتخاباتی برای کسب ۱۲۰ کرسی رقابت می‌کنند، اما نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند تنها حدود ۱۱ تا ۱۲ فهرست شانس جدی ورود به پارلمان را دارند.
مهم‌ترین احزاب انتخابات اسرائیل ۲۰۲۶ کدام‌اند؟
اگرچه ده‌ها فهرست انتخاباتی ثبت شده‌اند، رقابت اصلی میان احزاب حامی بنیامین نتانیاهو، مخالفان او و احزاب عربی جریان دارد.
در انتخابات امسال، چند حزب جدید و ائتلاف انتخاباتی نیز شکل گرفته‌اند که می‌توانند آرایش سیاسی کنست را تغییر دهند.
احزاب حامی بنیامین نتانیاهو
بنیامین نتانیاهو
لیکود (Likud)
حزب راست‌گرای لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو مهم‌ترین حزب ائتلاف حاکم است. این حزب بر مسائل امنیتی، سیاست خارجی و مخالفت با تشکیل دولت مستقل فلسطین تأکید دارد. نتانیاهو امیدوار است با تکیه بر عملکرد نظامی و امنیتی خود بار دیگر نخست‌وزیر شود.
ایتامار بن گویر
قدرت یهودی (Otzma Yehudit)
این حزب راست افراطی به رهبری ایتامار بن گویر از سیاست‌های سخت‌گیرانه علیه فلسطینیان حمایت می‌کند. بن‌گویر از جمله چهره‌هایی است که خواهان تشدید کنترل اسرائیل بر سرزمین‌های فلسطینی و بازسازی شهرک‌های یهودی در غزه شده است.
صهیونیسم مذهبی (Religious Zionism)
این ائتلاف انتخاباتی به رهبری بتسالل اسموتریچ مواضع راست‌گرایانه مذهبی و ملی‌گرایانه دارد و از گسترش شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری حمایت می‌کند.
بتسالل اسموتریچ
دو جریان مذهبی دیگر نیز از متحدان مهم نتانیاهو محسوب می‌شوند. حزب شاس (Shas) به رهبری آریه درعی، از احزاب مذهبی تندرو اسرائیل است که عمدتاً نمایندگی یهودیان فوق‌ارتدوکس با ریشه خاورمیانه‌ای و شمال آفریقایی را بر عهده دارد. ائتلاف یهودیت متحد توراتی (United Torah Judaism) نیز منافع بخش دیگری از جامعه یهودیان فوق‌ارتدوکس را نمایندگی می‌کند.
آریه درعی و بنیامین نتاتیاهو
یکی از مطالبات مهم این احزاب حفظ معافیت‌های خدمت سربازی برای دانشجویان مدارس دینی است؛ موضوعی که به یکی از اختلافات اصلی در سیاست داخلی اسرائیل تبدیل شده است.
احزاب مخالف نتانیاهو
گادی آیزنکوت
یاشار (Yashar)
حزب میانه‌روی یاشار به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، از مهم‌ترین رقبای لیکود است. آیزنکوت تلاش کرده خود را گزینه‌ای جایگزین برای نتانیاهو معرفی کند و بر اصلاح ساختار سیاسی، مسئولیت‌پذیری مقام‌های حکومتی و مسائل امنیتی تأکید دارد.
نفتالی بنت و یائیر لاپید
باهم (B’Yachad / Together)
این فهرست انتخاباتی حاصل همکاری نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین، و یائیر لاپید، نخست‌وزیر سابق و رهبر حزب یش عتید است. بنت در صدر فهرست قرار دارد. این ائتلاف با هدف جذب رأی‌دهندگان میانه‌رو و راست‌گرای مخالف نتانیاهو شکل گرفته است.
آویگدور لیبرمن
اسرائیل خانه ما (Yisrael Beiteinu)
این حزب به رهبری آویگدور لیبرمن از احزاب راست‌گرای سکولار است. لیبرمن از مخالفان نتانیاهو محسوب می‌شود و بر محدودکردن امتیازات مذهبی، خدمت سربازی و سیاست‌های امنیتی سخت‌گیرانه تأکید دارد.
یائیر گولان
دموکرات‌ها (The Democrats)
این حزب به رهبری یائیر گولان از جریان چپ و میانه‌چپ اسرائیل است. دموکرات‌ها از مخالفان سیاست‌های نتانیاهو هستند و بر موضوعاتی مانند تقویت نهادهای دموکراتیک و مخالفت با گسترش نفوذ جریان‌های راست افراطی تأکید دارند.
احزاب عربی حاضر در انتخابات
دو فهرست مهم عربی نیز در رقابت انتخاباتی حضور دارند.
فهرست مشترک (Joint List) ائتلافی متشکل از جریان‌هایی مانند حداش، تعال و بلد است که یوسف جبارین در صدر آن قرار دارد. این ائتلاف عمدتاً از حقوق شهروندان عرب و فلسطینیان دفاع می‌کند.
فهرست متحد عربی یا رعام (Ra’am) به رهبری منصور عباس نیز بر مسائل جامعه عرب، از جمله تبعیض، مشکلات اقتصادی و افزایش جرائم تمرکز دارد. این جریان در گذشته تجربه حمایت از ائتلاف حکومتی بدون حضور نتانیاهو را داشته است.
منصور عباس
واکنش نتانیاهو و آیزنکوت به نتایج انتخابات
پس از انتشار نخستین نتایج انتخابات، بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت هر دو در جمع حامیان خود سخنرانی کردند، اما هیچ‌یک نتوانستند پیروزی قطعی خود را اعلام کنند.
نتانیاهو در سخنرانی بامداد چهارشنبه در مقر حزب لیکود در اورشلیم، بر لزوم تشکیل یک دولت راست‌گرای قدرتمند تأکید کرد. او همچنین با اشاره به عملیات نظامی اسرائیل طی سه سال گذشته و جنگ با جمهوری اسلامی ایران، از سیاست‌های امنیتی دولت خود دفاع کرد.
نتانیاهو در بخش دیگری از سخنانش تأکید کرد که نباید دولتی با اتکا به حمایت احزاب عربی تشکیل شود؛ موضعی که می‌تواند مذاکرات ائتلافی پس از انتخابات را پیچیده‌تر کند.
در مقابل، گادی آیزنکوت در جمع حامیان خود در تل‌آویو اعلام کرد که رأی‌دهندگان خواستار تغییر شده‌اند. او وعده داد برای تشکیل دولت جدید تلاش کند و از آغاز دوره‌ای تازه در سیاست اسرائیل سخن گفت.
با وجود این اظهارات، نتایج اولیه نشان می‌دهد هیچ‌یک از دو طرف فعلاً از حمایت قطعی اکثریت پارلمان برخوردار نیستند.
چرا احزاب عربی ممکن است نقش تعیین‌کننده‌ای در تشکیل دولت داشته باشند؟
یکی از مهم‌ترین پیامدهای انتخابات ۲۰۲۶، افزایش وزن سیاسی احزاب عربی در پارلمان است.
بر اساس تازه‌ترین آمار شمارش آرای انتخابات، مجموع کرسی‌های تخمینی دو فهرست عربی به ۱۷ کرسی رسیده است.
با توجه به اینکه هیچ‌یک از دو ائتلاف اصلی به اکثریت ۶۱ کرسی نرسیده‌اند، موضع احزاب عربی درباره همکاری با سایر جریان‌های سیاسی می‌تواند در روند تشکیل دولت آینده اهمیت داشته باشد.
با این حال، همکاری میان احزاب عربی و مخالفان نتانیاهو ساده نخواهد بود. بسیاری از احزاب مخالف در مسائل امنیتی و موضوع فلسطین دیدگاه‌هایی متفاوت با احزاب عربی دارند.
از سوی دیگر، آیزنکوت پیش‌تر با تشکیل دولتی متکی به احزاب عربی مخالفت کرده بود. به همین دلیل، حتی اگر مجموع کرسی‌های مخالفان و احزاب عربی از ۶۱ عبور کند، تشکیل دولت مشترک تضمین‌شده نیست.
منصور عباس، رهبر رعام، پس از انتخابات ابراز امیدواری کرده است که ترکیب نهایی کرسی‌ها امکان تشکیل دولتی با حمایت حزب او و مخالفان نتانیاهو را فراهم کند.
به این ترتیب، موضع نهایی احزاب عربی و آمادگی سایر جریان‌های سیاسی برای همکاری با آنها از عوامل مهم در تعیین نخست‌وزیر آینده خواهد بود.
نخست‌وزیر اسرائیل چگونه انتخاب می‌شود؟
در اسرائیل نخست‌وزیر به‌طور مستقیم با رأی مردم انتخاب نمی‌شود. پس از مشخص‌شدن ترکیب کنست، روند تشکیل دولت آغاز خواهد شد.
اعلام نتایج انتخابات: تعداد کرسی‌های احزاب راه‌یافته به کنست مشخص می‌شود.
رایزنی رئیس‌جمهور با احزاب: اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، با نمایندگان احزاب مشورت می‌کند تا مشخص شود کدام سیاستمدار بیشترین شانس را برای تشکیل دولت دارد.
معرفی نامزد تشکیل دولت: رئیس‌جمهور یکی از اعضای کنست را مأمور تشکیل کابینه می‌کند. این فرد لزوماً رهبر بزرگترین حزب نیست.
مذاکرات ائتلافی: نامزد معرفی‌شده در ابتدا ۲۸ روز فرصت دارد تا با احزاب مذاکره کند. رئیس‌جمهور می‌تواند این مهلت را حداکثر ۱۴ روز تمدید کند.
معرفی کابینه و کسب رأی اعتماد: پس از دستیابی به توافق، ترکیب دولت و برنامه آن به کنست ارائه می‌شود و روند کسب رأی اعتماد انجام می‌گیرد.
در عمل، ائتلافی که دست‌کم ۶۱ کرسی داشته باشد، امکان بیشتری برای تشکیل دولت باثبات دارد. با این حال، تشکیل دولت اقلیت با حمایت نمایندگانی خارج از ائتلاف نیز از نظر سیاسی و حقوقی امکان‌پذیر است.
اگر نخستین نامزد موفق نشود، امکان سپردن مأموریت به نامزد دیگری وجود دارد. در صورت شکست تلاش‌های قانونی برای تشکیل کابینه، انتخابات مجدد نیز ممکن است برگزار شود.
در این فاصله، دولت مستقر به فعالیت خود به‌عنوان دولت موقت ادامه می‌دهد.
نتایج انتخابات اسرائیل ۲۰۲۶ چه زمانی مشخص می‌شود؟
شمارش آرا از شامگاه سه‌شنبه ۲۷ اکتبر آغاز شده و انتظار می‌رود طی روزهای آینده ادامه داشته باشد.
در انتخابات اسرائیل، آرای برخی گروه‌ها از جمله نظامیان، دیپلمات‌ها، بیماران بستری و زندانیان با سازوکار ویژه‌ای جمع‌آوری و شمارش می‌شود. به همین دلیل، نتایج نهایی ممکن است با برآوردهای اولیه تفاوت داشته باشند.
انتظار می‌رود شمارش بخش عمده آرا تا جمعه ۳۰ اکتبر تکمیل شود و نتایج رسمی حداکثر چهارشنبه چهارم نوامبر، برابر با ۱۳ آبان، اعلام شوند.
با این حال، حتی پس از اعلام نتایج نهایی نیز مشخص‌شدن نخست‌وزیر آینده ممکن است چند هفته طول بکشد، زیرا تشکیل دولت به توافق احزاب بر سر ائتلاف جدید وابسته خواهد بود.
در حال حاضر، پرسش اصلی این است که آیا نتانیاهو می‌تواند حمایت کافی برای ادامه نخست‌وزیری خود به دست آورد یا احزاب مخالف قادر خواهند بود با وجود اختلافات سیاسی، بر سر تشکیل دولت جدید توافق کنند.
بدون نظر