ماجرای رابطه عاشقانه جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا (Nvidia)، با آلیس هوانگ، زن بازرگانی که مقام‌های اطلاعاتی آمریکا او را مظنون به همکاری با چین می‌دانند، حالا از یک رسوایی شخصی فراتر رفته و به نگرانی جدی برای بازارهای مالی، صنعت هوش مصنوعی و حتی صندوق‌های بازنشستگی تبدیل شده است. انویدیا که یکی از مهم‌ترین شرکت‌های جهان در زیرساخت هوش مصنوعی محسوب می‌شود، پس از انتشار جزئیات تازه این پرونده با افت شدید ارزش سهام، تحقیقات داخلی و حالا شکایت برخی سهامداران روبه‌رو شده است.
هوانگ ۶۳ ساله در پی بالا گرفتن گزارش‌ها، در پیامی به کارکنان انویدیا اعتراف کرد که به همسرش لوری وفادار نبوده و بابت آسیبی که به همسر و فرزندانش وارد کرده عذرخواهی کرد. او تأکید کرد هیچ توجیهی برای رفتارش وجود ندارد و گفت با تحقیقات مستقلی که هیئت‌مدیره انویدیا آغاز کرده، کاملاً همکاری خواهد کرد.
خود شرکت نیز اعلام کرده در حال بررسی این موضوع است که آیا مدیرعاملش هدف یک عملیات اطلاعاتی خارجی قرار گرفته یا نه. در عین حال انویدیا می‌گوید فعلاً دلیلی ندارد تصور کند اسرار شرکت یا اطلاعات مرتبط با امنیت ملی در اختیار فردی خارج از شرکت قرار گرفته است.
پیامد فوری این ماجرا در بازار سهام دیده شده است. سهام انویدیا روز دوشنبه ۹ نوامبر در مقاطعی بیش از ۶ درصد پایین آمد و در پایان معاملات با افت ۴.۳ درصدی بسته شد تا حدود ۱۹۰ میلیارد دلار از ارزش بازار شرکت را از بین ببرد. این افت در شرایطی رخ داد که بازار گسترده سهام آمریکا همان روز رشد قابل توجهی داشت.
نگرانی سرمایه‌گذاران فقط به خود رابطه یا پیامدهای اخلاقی آن مربوط نیست. جنسن هوانگ از زمان تأسیس انویدیا در سال ۱۹۹۳، چهره محوری شرکت بوده و نقشی استثنایی در تبدیل آن به بازیگر اصلی صنعت تراشه‌های هوش مصنوعی داشته است. به همین دلیل حتی احتمال ایجاد اختلال در مدیریت او می‌تواند برای سهامداران مسئله‌ای جدی باشد.
برخی تحلیلگران نیز هشدار داده‌اند که وابستگی شدید تصویر عمومی و استراتژی انویدیا به هوانگ، هرگونه ابهام درباره آینده مدیریت شرکت را به یک ریسک برای ارزش سهام تبدیل می‌کند.
این بحران در زمانی نامناسب برای بازار فناوری رخ داده است. چند روز پیش از انتشار این خبر، پیروزی گسترده دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نگرانی سرمایه‌گذاران را درباره افزایش مقررات در حوزه هوش مصنوعی بالا برده بود. شاخص نزدک، از مهم‌ترین شاخص‌های بازار سهام آمریکا که بخش بزرگی از آن را شرکت‌های فناوری تشکیل می‌دهند، در ۵ نوامبر ۵.۵۶ درصد سقوط کرد؛ زیرا بازار احتمال می‌داد اکثریت جدید کنگره محدودیت‌های بیشتری بر توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی اعمال کند.
در نتیجه، بحران انویدیا روی بازاری فشار آورده که از قبل با پرسش‌هایی درباره ارزش‌گذاری بسیار بالای شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی مواجه بوده است. صندوق بین‌المللی پول در گزارش ثبات مالی جهانی اکتبر ۲۰۲۶ هشدار داده بود که اگر درآمدها و سودهای مورد انتظار صنعت هوش مصنوعی محقق نشوند، اصلاح شدید قیمت سهام این شرکت‌ها، به‌ویژه به دلیل تمرکز سرمایه در تعداد محدودی شرکت بزرگ و افزایش استفاده از بدهی و اهرم مالی در این اکوسیستم، می‌تواند به سایر بخش‌های بازارهای مالی نیز سرایت کند.
بانک انگلستان نیز پیش از این هشدار داده بود که وزن شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی در بازارهای سهام جهانی به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته است. بر اساس گزارش این بانک، شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی اکنون حدود نیمی از ارزش بازار شاخص S&P 500 را تشکیل می‌دهند؛ در حالی که این سهم در سال ۲۰۲۲ حدود یک‌چهارم بود.
بانک انگلستان هشدار داده است که اگر ارزش‌گذاری این شرکت‌ها به‌طور گسترده اصلاح شود، اثر آن می‌تواند از بازار آمریکا فراتر برود و اقتصادها و سیستم‌های مالی دیگر، از جمله بریتانیا، را تحت تأثیر قرار دهد.
این مسئله باعث شده صندوق‌های بازنشستگی نیز زیر ذره‌بین قرار بگیرند. سازمان تنظیم مقررات بازنشستگی بریتانیا در ۲۲ اکتبر، یعنی حتی پیش از بالا گرفتن بحران انویدیا، به مدیران صندوق‌های بازنشستگی هشدار داده بود که ممکن است پرتفوی آن‌ها به‌طور غیرمستقیم و پنهان بیش از چیزی که تصور می‌کنند در معرض ریسک شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی قرار داشته باشد.
این نهاد از صندوق‌ها خواسته بود کل سبد سرمایه‌گذاری خود را بررسی کنند و فقط به تقسیم سرمایه میان صندوق‌ها یا کلاس‌های دارایی مختلف اکتفا نکنند.
دلیل این نگرانی آن است که شرکت‌هایی مانند انویدیا، مایکروسافت، آلفابت، اپل و متا در بسیاری از شاخص‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری جهانی وزن بالایی دارند. بنابراین حتی افرادی که مستقیماً سهام انویدیا نخریده‌اند، ممکن است از طریق صندوق‌های بازنشستگی یا سرمایه‌گذاری‌های شاخصی در معرض نوسان سهام آن باشند.
همزمان، ابعاد امنیتی پرونده نیز جدی‌تر شده است. دولت آمریکا سال‌هاست صادرات پیشرفته‌ترین تراشه‌های انویدیا به چین را به دلایل امنیت ملی محدود کرده است.
اکنون مقام‌ها در حال بررسی این موضوع هستند که آیا آلیس هوانگ، مدیر سابق شرکت سنگاپوری مگااسپید (Megaspeed)، برای دستیابی به اطلاعات درباره تراشه‌های هوش مصنوعی یا تأثیرگذاری بر دیدگاه مدیرعامل انویدیا درباره صادرات به چین مورد استفاده قرار گرفته است یا نه.
این در حالی است که چین این اتهامات را «بی‌اساس» خوانده است.
مگااسپید خود به یکی از مشتریان بزرگ انویدیا تبدیل شده بود و بر اساس گزارش‌ها طی حدود دو سال بیش از ۴.۸ میلیارد دلار تراشه این شرکت را خریداری کرده است.
مقام‌های آمریکایی همچنین در حال بررسی این موضوع بوده‌اند که آیا این شرکت به کسب‌وکارهای چینی برای دسترسی به تراشه‌هایی کمک کرده که صادرات آن‌ها به چین محدود شده است یا نه. مگااسپید این ادعاها را رد کرده و گفته با تحقیقات مقام‌های آمریکایی همکاری خواهد کرد.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از مدیرعامل انویدیا حمایت کرده است. او هوانگ را «فردی محترم» توصیف کرد و ابتدا گفت درباره این پرونده با او صحبت نکرده است. یک روز بعد اما ترامپ اعلام کرد با هوانگ گفت‌وگو کرده و مدیرعامل انویدیا به او گفته که نمی‌دانسته این زن مظنون به جاسوسی است. ترامپ گفت این توضیح را باور دارد و همچنین تأیید کرد که اف‌بی‌آی در حال بررسی پرونده است.
هوانگ طی دو سال گذشته یکی از نزدیک‌ترین مدیران صنعت فناوری به دولت ترامپ بوده و بارها برای کاهش محدودیت‌های فروش تراشه‌های هوش مصنوعی به چین تلاش کرده است. دولت ترامپ نیز در برخی موارد سیاست صادرات تراشه را به نفع انویدیا تعدیل کرده بود.
از سوی دیگر، فشار حقوقی بر انویدیا نیز افزایش یافته است. گروهی از سهامداران در ۹ نوامبر شکایتی دسته‌جمعی علیه شرکت و جن سون هوانگ در دادگاه فدرال سن‌خوزه ثبت کردند. آن‌ها مدعی‌اند انویدیا اطلاعات مربوط به رابطه مدیرعامل خود با آلیس هوانگ و ریسک احتمالی آن برای امنیت ملی و اعتبار شرکت را به‌موقع در اختیار سرمایه‌گذاران قرار نداده است.
در حال حاضر هوانگ گفته قصد دارد تا پایان تحقیقات در سمت مدیرعاملی باقی بماند. هیئت‌مدیره نیز هنوز نشانه‌ای از تصمیم برای برکناری او نداده است. اما آنچه این پرونده را از یک رسوایی خصوصی متمایز می‌کند، جایگاه انویدیا در مرکز رونق جهانی هوش مصنوعی است؛ شرکتی که تغییر ناگهانی در مدیریت، صادرات یا اعتماد سرمایه‌گذاران به آن می‌تواند اثر خود را بسیار فراتر از قیمت سهام انویدیا نشان دهد.
بدون نظر