یک موشک کروز Kh-101 روسیه روز جمعه، ۲۰ نوامبر، وارد حریم هوایی لهستان شد و پس از طی حدود ۵۰ کیلومتر در خاک این کشور سقوط کرد. این حادثه یکی از موارد جدی نقض حریم سرزمینی ناتو از زمان آغاز حمله روسیه به اوکراین محسوب میشود.
مقامهای لهستان همچنین گزارش دادند که دو شیء دیگر، احتمالاً یک موشک دیگر و یک پهپاد مجهز به موتور جت، در جریان تازهترین حمله گسترده شبانه روسیه به اوکراین وارد حریم هوایی این کشور شدهاند.

این حادثه همزمان با یکی از بزرگترین حملات شبانه روسیه در طول جنگ رخ داد. به گفته مقامهای اوکراینی و لهستانی، روسیه بیش از ۱۱۰ موشک و صدها پهپاد را به سمت اهدافی در اوکراین شلیک کرد. پس از آنکه رادارها چندین شیء را در حال نزدیکشدن به مرزهای شرقی لهستان شناسایی کردند، این کشور جنگندههای F-16 خود را به پرواز درآورد، سامانههای پدافند هوایی Patriot را فعال کرد و با تجهیزات نظارتی ناتو هماهنگ شد.
افزایش نگرانیهای ناتو
برای ناتو، نگرانیهای ناشی از این حادثه بسیار فراتر از ورود یک موشک به حریم هوایی یکی از کشورهای عضو است.
موشک Kh-101 یکی از پیشرفتهترین موشکهای کروز هواپرتاب روسیه محسوب میشود که بهطور ویژه برای حمله به اهداف زمینی در فواصل طولانی طراحی شده است. این موشک با سرعت پیمایشی ۷۰۰ کیلومتر بر ساعت حرکت میکند و طبق گزارشها، حداکثر سرعت آن به ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت میرسد. Kh-101 عمدتاً توسط بمبافکنهای راهبردی Tu-95MS و Tu-160 حمل میشود و برد تخمینی آن به ۲,۸۰۰ کیلومتر میرسد. چنین بردی به هواپیماهای حامل اجازه میدهد در عمق حریم هوایی روسیه باقی بمانند و همزمان اهدافی را در سراسر اوکراین و بخش بزرگی از اروپای شرقی هدف قرار دهند.

این موشک به یک کلاهک جنگی متعارف با وزن تقریبی ۴۵۰ کیلوگرم مجهز است؛ هرچند براساس برخی گزارشها، تعدادی از نسخههای اصلاحشده آن برای افزایش قدرت تخریب، از پیکربندی دو کلاهکی بهره میبرند.
برخلاف موشکهای بالستیک که با سرعت مافوق صوت به سمت هدف فرود میآیند، Kh-101 در ارتفاع پایین پرواز میکند، عوارض طبیعی زمین را دنبال میکند و با استفاده از سامانههای ناوبری داخلی خود از موانع طبیعی عبور میکند. این الگوی پروازی، فرصت شناسایی موشک توسط رادارها را بهشدت کاهش میدهد و گاهی تنها چند دقیقه یا حتی چند ثانیه برای شناسایی، طبقهبندی و رهگیری تهدید در اختیار نیروهای مدافع قرار میدهد.

موشک Kh-101 از ترکیب ناوبری اینرسی، هدایت ماهوارهای و سامانههای تطبیق عوارض زمین استفاده میکند و در مرحله نهایی پرواز نیز به هدایت الکترواپتیکی متکی است. تحلیلگران نظامی معتقدند این ساختار چندلایه ناوبری، دقت بالایی را در حمله به زیرساختها، مراکز لجستیکی و مراکز فرماندهی فراهم میکند.
سلاح محبوب روسیه در میدان نبرد
موشک Kh-101 از زمان نخستین حضور عملیاتی خود در سوریه، به یکی از سلاحهای اصلی روسیه برای حملات دوربرد در جنگ اوکراین تبدیل شده است. مسکو بارها از این موشک در حملات هماهنگ همراه با موشکهای کروز دریاپرتاب Kalibr، موشکهای بالستیک Iskander و تعداد زیادی پهپاد انتحاری استفاده کرده است. هدف از این ترکیب، تحت فشار قرار دادن و اشباع سامانههای پدافند هوایی اوکراین از طریق ایجاد تهدیدهای متعدد است که از جهتهای مختلف و با سرعتهای متفاوت به اهداف نزدیک میشوند.

تازهترین حادثه همچنین نشاندهنده افزایش خطر برای کشورهای عضو ناتو در مرزهای اوکراین است. اگرچه لهستان پیشتر نیز در جریان حملات گسترده روسیه به اوکراین شاهد ورود موشکها و پهپادهای روسی به حریم هوایی خود بوده، حادثه روز جمعه در شرایطی رخ داد که نیروهای متحد در حال برگزاری رزمایشهای نظامی چندملیتی بودند و گفتوگوها درباره تقویت جناح شرقی ناتو بار دیگر شدت گرفته بود.
کارشناسان نظامی تأکید کردند که حتی اگر یک موشک کروز با هدف حمله به خاک ناتو شلیک نشده باشد، برد طولانی، مسیر پرواز در ارتفاع پایین و نزدیکی آن به مرزهای غربی اوکراین میتواند زمینه بروز خطاهای ناوبری، آسیبدیدگی در جریان نبرد یا تغییر عمدی مسیر را فراهم کند؛ عواملی که احتمال عبور موشک از مرزهای بینالمللی را افزایش میدهند.

هر حادثه از این نوع، فرماندهان نیروهای متحد را مجبور میکند ظرف چند لحظه تصمیم بگیرند که آیا یک شیء ناشناس تهدیدی بهاندازه کافی جدی برای رهگیری و انهدام محسوب میشود یا خیر؛ تصمیمی که میتواند پیامدهای سیاسی و نظامی گستردهای به همراه داشته باشد.





بدون نظر