خاتون بختیاری کیست ؟ با سردار «بی بی مریم ایلخان بختیاری» آشنا شوید

خاتون بختیاری کیست ؟ با سردار  «بی بی مریم ایلخان بختیاری» آشنا شوید
بدون نظر

” خاتون ” عنوان سریال تاریخی و درامی است که این روزها از شبکه نمایش خانگی پخش می‌شود و جزو سریال‌های پربیننده ایرانی به شمار می‌رود؛ سریالی پربازیگر که می‌تواند با داستان جذاب و واقع‌گرایانه خود و همین طور حضور بازیگران مشهور کاربلد و ستاره به یک اثر فراموش نشدنی در تاریح سینمای ایران مبدل شود.

شخصیت اصلی این سریال شبکه نمایش خانگی نماوا خانم “خاتون بختیاری” است که “نگار جواهریان” بسیار هنرمندانه به ایفای نقش آن پرداخته است. اما آیا می‌دانید این کاراکتر مانند داستان خود سریال ریشه در واقعیت دارد؟ بله، شخصیت خاتون از سردار بی بی مریم بختیاری گرفته شده است. بی بی مریم بختیاری که به خاتون بختیاری هم شهرت دارد موضوع این مطلب ماست. در این مطلب روزیاتو، شما را با بانوی شجاع‌دل و سردار ایرانی آشنا خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

داستان سریال خاتون چیست؟

داستان خاتون در جریان تاریخ معاصر همزمان با حمله متفقین به ایران در شهریور ۱۳۲۰ اتفاق می‌افتد. خانواده ملک، خانواده‌ای ارتشی است که در رشت زندگی می‌کنند. پدر خانواده مرحوم “ناصر ملک لاهیجی” از دنیا رفته و اکنون شیرزاد ملک مسئولیت اداره خانه را دارد که اشکان خطیبی نقش او را بازی می کند؛ مرد ارتشی جوانی که وظیفه ملی و ارتشی خود را پاسداری از خاک وطن می‌داند و برای دفاع از آن احساس مسئولیت می‌کند.

شخصیت اول این سریال همان طور که گفته شد، خاتون بختیاری است. زنی جوان با میل به زندگی و پیشرفت در ایرانی که با ظهور پهلوی اول در کشاکش گذر از سنت به مدرنیته است. هنوز میل به سنت‌ها و تحکم‌ها و مناسبات سلطه‌گرانه به ویژه در بدنه مردسالار جامعه و مردانی چون شیرزاد ملک افسر ارتش شاهنشاهی و همسر خاتون جلوه برتر را دارد. همچنان‌که همزمان مانند بسیاری از مردان آن روزگار تلاش دارد غیر از پدر خود رفتار کند و رفتارش با خاتون، مدرن و متمدنانه باشد.

 

در شناسنامه سریال، خاتون زنی معرفی شده در زمره زنانی که روزی روزگاری در ایران برای زندگی جنگیده‌اند. و تینا پاکروان در مقام نویسنده و کارگردان سریال، این جنگ برای زیستن مستقل یک زن را به دل رویدادهای پرتلاطم ایران در میانه جنگ جهانی دوم که وقایع شهریور ۱۳۲۰ نقطه عطفی برای آن بود، برده است.

بی‌بی مریم بختیاری یا خاتون بختیاری کیست؟

بی‌بی مریم بختیاری (زادهٔ ۱۲۵۳ استان چهارمحال و بختیاری– درگذشت ۱۳۱۶ اصفهان) مشهور به سردار مریم بختیاری، نویسنده ایرانی و از زنان فعال در انقلاب مشروطه بود. خانوادۀ بی‌بی‌مریم از بانفوذترین خاندان‌های ایرانی در دوره قاجار به‌شمار می‌آمد. پدرش، حسین‌قلی‌خان ایلخانی (از خوانین ایل بختیاری) و برادران او، علیقلی خان سردار اسعد (از رهبران انقلاب مشروطه) و نجفقلی صمصام‌السلطنه (دو دوره رئیس‌الوزرای ایران) و نیز عموزادگان وی، از رجال شناخته‌شده دوران قاجار و پهلوی محسوب می‌شدند. او مادر علیمردان خان بختیاری بود. بی‌بی‌مریم از پیشگامان مطالبات حقوق زنان و از مدافعان ملّی سرزمین ایران در خلال جنگ جهانی اول به‌شمار می‌آمد.

زندگی‌نامه

بی‌بی مریم بختیاری، دختر حسینقلی خان ایلخانی شیر میدان در سال ۱۲۵۳ در منطقه بختیاری زاده شد.او از زنان باسواد و بله روشنفکر عصر خود بود، که همزمان با وقوع انقلاب مشروطه، به طرفداری از حقوق زنان برخاست. وی فنون اردوکشی نظامی و لشکر داری را از پدر و برادرانش آموخت و آموزه‌ها را در زمان نبردهای انقلاب مشروطه؛ در فتح تهران و نیز فتح اصفهان، همچنین در جنگ جهانی اول به کار بست. وی از سرمایه مادی و معنوی خانواده خود برای تشکیل یک هنگشیر میدون از سواران بختیاری، برای مبارزه با اشغال‌گران روس و انگلیس، در جنگ جهانی اول استفاده کرد.

فتح تهران

بی‌بی مریم، یکی از مشوقان اصلی سردار اسعد بختیاری برای فتح تهران محسوب می‌شد. وی طی نامه‌ها و تلگراف‌های مختلف بین سران ایل بختیاری و سخنرانی‌های مهیج، افراد ایل را جهت مبارزه با استبداد صغیر در زمان محمدعلی‌شاه قاجار، آماده می‌کرد و همواره به عنوان یکی از شخصیت‌های ضداستعماری و استبدادی عصر قاجار مطرح بود.

بی‌بی مریم بختیاری، پیش از فتح تهران، مخفیانه با عده‌ای سوار وارد تهران شد و در خانه پدری حسین ثقفی، منزل کرد. به مجرد حمله سواران بختیاری به فرماندهی علی‌قلی‌خان سردار اسعد، به تهران، پشت بام خانه را که مشرف به میدان بهارستان بود، سنگربندی کرد و با عده‌ای سوار بختیاری، از پشت سر با قزاق‌های طرفدار محمدعلی‌شاه، مشغول نبرد شد. در این رویداد، او شخصاً تفنگ به دست گرفت و با قزاقان جنگید. نقش او در فتح تهران، میزان محبوبیتش را در ایل بختیاری و مجاهدین مشروطه‌خواه، افزایش داد و طرفداران بسیاری یافت، به طوری که به لقب سرداری مفتخر شد.

انقلاب مشروطه

منزل بی‌بی مریم، پناهگاه بسیاری از آزادی‌خواهان عصر مشروطه بود. به طوری که هنگام فتح اصفهان، توسط روس‌ها در جنگ جهانی اول، فن کاردف؛ کاردار سفارت آلمان، به خانه بی‌بی مریم بختیاری پناه برد و مدت ۳ ماه و نیم در پناه او بود. کاردف پس از شکست بختیاری‌ها از روس‌ها و کشته شدن ۵۸ نفر از سواران بختیاری، راهی کرمانشاه شد و از آنجا به برلن رفت.

به پاس حمایت‌های بی‌بی مریم از کاردار سفارت آلمان در خلال جنگ جهانی اول، ویلهلم دوم (امپراتور آلمان) کمان تمثال میناکاری و الماس‌نشان و نیز صلیب آهنین، که در آن هنگام، مهم‌ترین نشان امپراتوری آلمان بود، را برای او ارسال کرد. جریان مبارزات سردار مریم بختیاری با بریتانیایی‌ها در طی قرارداد ۱۹۱۹ و نیز کودتای ۱۲۹۹ همچنان ادامه یافت، به طوری که محمد مصدق، حاکم وقت فارس، در زمان کودتای ۱۲۹۹، پس از مخالفت و عزل از اصفهان، راهی منطقه بختیاری شد و مدت‌ها مهمان بی‌بی مریم بود.

محمدابراهیم باستانی پاریزی؛ از مورخین معاصر، در خصوص بی‌بی مریم می‌نویسد:

در این کوهستان زنی می‌زیسته که برابر ۱۰۰ مرد، در سرنوشت تاریخ معاصر ایران دخیل بوده‌است. منظورم بی‌بی مریم بختیاری است، که وقتی در جنگ بین‌الملل اول، ایرانیان وطن‌خواه ابتدا از اولتیماتوم روس و بعد از هجوم انگلیسی‌ها، ناچار به مهاجرت و آواره کوهستان شدند، این زنِ نامدار، همه آنان را پناه داد.

خانواده ایلخانی

پدر بی‌بی‌مریم، حسینقلی خان ایلخانی بود، که در زمان حیات، به مدت ۳۰ سال حاکم بلامنازع ایل بختیاری بشمار می‌آمد. بی‌بی‌مریم دارای ۶ برادر و ۱۱ خواهر، از همسران متعدد پدرش بود. برادران وی که هر کدام به نحوی در تاریخ معاصر ایران نقش آفرین بودند عبارتند از: اسفندیار خان، نجفقلی صمصام‌السلطنه، امیرقلی‌خان، علیقلی خان سردار اسعد، خسروخان سردار ظفر و یوسف خان امیر مجاهد.

خانواده بی‌بی‌مریم که به خاندان ایلخانی شهرت داشتند، در اواخر دوره قاجار سمت‌های گوناگونی را در مقاطع مختلف برعهده داشتند. پس از انقلاب مشروطه، برادران و عموزادگان او در مناصبی چون وزارت، نمایندگی مجلس شورای ملی و رئیس‌الوزرایی (نجفقلی صمصام‌السلطنه برادر بزرگتر او) حضوری فعال داشتند. بسیاری از رجال سیاسی و نویسندگان آزادی‌خواه ایرانی همچون علی‌اکبر دهخدا، ملک الشعرای بهار و وحید دستگردی با خانواده بی‌بی مریم و نیز با خود او، ارتباط و معاشرت داشتند. در دوره پهلوی اول و دوم نیز نسل‌های بعدی خاندان ایلخانی در محیط سیاسی و اجتماعی حضوری فعال داشتند، که می‌توان به افرادی چون: جعفرقلی خان بختیاری، ثریا اسفندیاری، تیمور بختیار و شاپور بختیار، اشاره کرد.

درگذشت

سردار مریم بختیاری، در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، ۳ سال پس از اعدام فرزند ارشدش؛ علی‌مردان خان در شهر اصفهان در گذشت. او در تکیه میرفندرسکی تخت فولاد، در اصفهان به خاک سپرده شد.

در فرهنگ عامه

زندگی بی‌بی مریم بختیاری سوژه سریال تلویزیونی، بانوی سردار، ساخته پرویز شیخ طادی بوده از شبکه سوم سیما، پخش شده‌ است.

پیشنهاد می کنیم این مطالب را هم بخوانید:

ماجرای گوشی لاکچری شخصیت مالک در سریال «زخم کاری»

سریال افرا ؛ یک سریال درام اجتماعی و خانوادگی پرستاره از بهرنگ توفیقی در جمعه شب‌ها

موج مهاجرت خوانندگان ایرانی؛ سینا سرلک هم از ایران رفت

سه بدلکار ایرانی که سرنوشت تراژیکی داشتند: ارشا اقدسی، پیمان ابدی و محمد بزرگی

جزییات سانحه برای بدلکار مشهور ایرانی و به کما رفتن او در بیروت

ماجرای سانسور سریال زخم کاری که داد کارگردانش را درآورد

۱۰ نفر از مشهورترین سلبریتی های ایرانی الاصل که در هالیوود شناخته شده هستند

نینجای سیاه در سریال گودال کیست ؟ هویت مرد سیاهپوش در مراسم گالا فاش شد !

یوگرافی آراس بولوت اینملی ؛ یاماچ کوچوالی در سریال گودال

مطلب برای شما مفید بود؟

به مطلب امتیاز دهید

میانگین امتیازها 5 / 5. تعداد رای: 4

تاکنون رأی داده نشده! اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می‌دهد.

منبع: wikipedia
مطالب مرتبط
مطالب دیگر از همین نویسنده
مشاهده بیشتر
دیجیاتو
بدون نظر

ورود