کماندوهای نیروهای ویژه ایالات متحده در یک عملیات نظامی عجیب و تنها دو ساعت و نیمه در داخل ونزوئلا، سامانههای پدافند هوایی این کشور را نابود کردند تا به محل اسکان نیکلاس مادورو یورش ببرند. عملیات «عزم مطلق» در پوشش تاریکی شب آغاز شد؛ زمانی که حدود ۱۵۰ فروند هواپیمای نظامی، شامل جنگندهها، بمبافکنها و هواپیماهای شناسایی، از ۲۰ پایگاه نظامی و همچنین ناوهای نیروی دریایی ایالات متحده به پرواز درآمدند. در جریان مجموعهای از رویدادهای سریع و پیدرپی، شهر کاراکاس با انفجارهایی شدیدی لرزید و صدای هلیکوپترهای تهاجمی در آسمان این شهر طنینانداز شد.
این حملات که پایگاههای مهم نظامی و یک پایگاه هوایی را در کنار چند هدف دیگر در پایتخت ونزوئلا و دیگر شهرهای این کشور نشانه گرفتند، نزدیک به یک ساعت ادامه داشتند. و تنها لحظاتی بعد، نیکلاس مادورو که طی ۱۲ سال گذشته رهبر این کشور بوده، به همراه همسرش سوار بر یک هلیکوپتر نظامی از ونزوئلا خارج شده و به ایالات متحده منتقل شد.
این عملیات بیسابقه بین نیمهشب تا ساعت یک بامداد به وقت کاراکاس آغاز شد؛ زمانی که نیروهای تهاجمی آمریکا موسوم به «تعقیبگران شب» (Night Stalkers) در تاریکترین ساعات شب در موقعیتهای از پیش تعیینشده مستقر شدند. حدود ساعت ۲ بامداد، چندین انفجار در سراسر کاراکاس شنیده شد و ستونهای دود از نقاط مختلف شهر به آسمان برخاست.
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، اعلام کرد که جنگندههایی از جمله اف-۲۲ رپتور و اف-۳۵های پنهانکار و اف-۱۸های نیروی دریایی برای از کار انداختن سامانههای پدافند هوایی ونزوئلا بهکار گرفته شدند. فورته تیونا، بزرگترین مجتمع نظامی ونزوئلا در کاراکاس، و پایگاه هوایی کارلوتا در شمال شهر از جمله اهداف این حملات بودند. همچنین منطقه لا گوایرا در شمال پایتخت، که فرودگاه و بندر کاراکاس در آن قرار دارد، هدف حمله قرار گرفت.
به گفته منابع آگاه، موشکهای کروز تاماهاک که از ناوشکنهای نیروی دریایی آمریکا شلیک شدند، سامانههای موشکی زمینبههوای دوربرد اس-۳۰۰ روسی و همچنین سامانههای کوتاهبرد پچورا و پانتسیر را که توسط نیروهای کوبایی اداره میشدند، منهدم کردند.
همزمان، هواپیماهای جنگ الکترونیک Growler با مختلکردن سامانههای راداری، ارتباطات ونزوئلا را از کار انداختند و شبکههای برق را در سراسر ونزوئلا فلج کردند. هدف از این اقدامات، هموار کردن مسیر برای ناوگان هلیکوپترهای هنگ ۱۶۰ عملیات ویژه نیروی هوایی آمریکا بود؛ یگانی که از هلیکوپترهای MH-60 (نسخه بلکهاوک) و MH-47 (نسخه شینوک) برای نفوذ و خروج در مأموریتهای پرخطر استفاده میکند.
این هلیکوپترها که نیروهای دلتا و احتمالاً تیمهایی از نیروهای ویژه تفنگدار دریایی موسوم به SEAL را حمل میکردند، از ناو هواپیمابر یواساس جرالد فورد و یک شناور ویژه نیروهای عملیات خاص موسوم به «کشتی شبح» به پرواز درآمدند. این شناورهای نظامی هفتهها بود که در نزدیکی سواحل ونزوئلا مستقر شده بودند؛ آن هم پس از آنکه آمریکا بزرگترین تجمع نظامی خود از زمان جنگ عراق را به راه انداخت.
در حالی که نیروی تهاجمی آمریکا پوشش هوایی فراهم میکرد، رادارها و سامانههای دید حرارتی شبانه به هلیکوپترها امکان داد تا در ارتفاع پایین و از میان درههای کوهستانی اطراف شهر مانور دهند. اندکی بعد، نیروهای دلتا فورس ارتش آمریکا و مأموران افبیآی در قلب کاراکاس فرود آمدند و به ستاد اصلی ارتش ونزوئلا یورش بردند.
بین ساعت ۲ تا ۲:۳۰ بامداد، نیروهای ویژه آمریکا به اقامتگاه مادورو در داخل یک مجتمع نظامی بهشدت محافظتشده حمله کردند. تیمهای دلتا بلافاصله پس از پیاده شدن، با فرود از پشتبامها و پرتاب نارنجکهای صوتی-نوری، نیروهای ونزوئلایی محافظ مجتمع را دچار شوک کردند.
سپس حلقه داخلی محافظان مادورو، متشکل از نیروهای ویژه «آویسپاس نگراس» کوبایی، با رگبار سلاحهای تهاجمی HK416 که نرخی بیش از ۸۰۰ گلوله در دقیقه دارند، از پا درآمدند. زمانی که نیروهای آمریکایی ناگهان وارد عمل شدند، نیروهای مستقر کاملاً غافلگیر شده بودند. پس از آن، نیروهای ویژه در محوطه پیشروی کرده و وارد اتاق مادورو شدند.
ژنرال کین مدعی شده که مادورو و همسرش تلاش کردند به اتاقی با دیوارههای فولادی تقویتشده پناه ببرند، اما توسط نیروهای آمریکایی متوقف شدند. دونالد ترامپ در این مورد گفت: «او تلاش میکرد به یک مکان امن برسد… آن محل امن کاملاً فولادی بود، اما نتوانست به در برسد چون نیروهای ما خیلی سریع عمل کردند…او سعی داشت وارد آنجا شود، اما آنقدر سریع به او هجوم بردند که اصلاً فرصت پیدا نکرد وارد آن بخش شود…آن را طوری تماشا میکردم که انگار یک برنامه تلویزیونی میبینم. واقعاً اتفاق شگفتانگیزی بود.»
ترامپ همچنین مدعی شده که نیروهای آمریکایی ماکتی دقیق از مخفیگاه مادورو ساخته و بارها شیوه ورود به این اقامتگاه بهشدت محافظتشده را تمرین کرده بودند. به گفته رئیسجمهور آمریکا، نیروهای مهاجم توانستند تنها در عرض چند ثانیه از لایههای دفاعی این مجتمع عبور کنند.
پس از تنها ۳۰ نیم ساعت، مادورو و همسرش سوار یک هلیکوپتر شینوک شده و حدود ساعت ۴:۲۹ بامداد به ناو یواساس ایوو جیما، ناو جنگی مستقر در دریای کارائیب، منتقل شدند. ترامپ در کنفرانس خبری روز شنبه خود از «موج دوم» برنامهریزیشدهای سخن گفت که فعلاً به تعویق افتاده است.
تیمهای بیشتری از نیروهای ویژه در حالت آمادهباش قرار داشتند تا در صورت شکست عملیات دلتا فورس در دستگیری مادورو یا در صورت موفقیت کاراکاس در اجرای یک ضدحمله، وارد عمل شوند و حتی اهداف ثانویه را هدف قرار دهند. با این حال، ترامپ گفت در صورت لزوم همچنان آماده است «موج دومی از حملات بسیار گستردهتر» را اجرا کند.
ترامپ افزود: «تمام نیروهای نظامی و سیاستمداران ونزوئلا باید درک کنند آنچه برای مادورو رخ داد، میتواند برای آنها هم اتفاق بیفتد.»
رئیسجمهور آمریکا حتی به حضور دائمی نیروهای این کشور در ونزوئلا اشاره کرد و گفت: «ما میمانیم و کشور را اداره میکنیم تا زمانی که یک انتقال امن و عادلانه قدرت انجام شود.»
ژنرال کین نیز تصریح کرد همکاری میان نهادهای مختلف برای این حمله «از ماهها پیش آغاز شده و بر دههها تجربه در یکپارچهسازی عملیاتهای پیچیده هوایی، زمینی، فضایی و دریایی استوار بوده است.»
به گفته او، ماهها پایش هوایی توسط ماهوارهها و پهپادهای ریپر که در ارتفاع بالا پرواز میکردند، برای نقشهبرداری از سامانههای پدافندی و تأسیسات ونزوئلا ضروری بوده است. به گفته یکی از منابع آگاه، سازمان سیا از ماه اوت یک تیم کوچک در داخل ونزوئلا مستقر کرده بود که توانست اطلاعات دقیقی از الگوی زندگی مادورو فراهم کند؛ اطلاعاتی که دستگیری او را بدون دردسر ممکن ساخت.
به گفته کِین، یکی از هواگردهای آمریکایی در جریان این عملیات مورد هدف قرار گرفت، اما همچنان قابلیت پرواز خود را حفظ کرد. همچنین او مدعی شد جوانترین نیروی نظامی آمریکایی حاضر در این عملیات ۲۰ سال داشت و مسنترین آنها ۴۹ ساله بود. به ادعای دونالد ترامپ، هیچ نیروی آمریکایی در جریان این عملیات کشته نشده و هیچ یک از تجهیزات از دست نرفته است.
دو مقام آمریکایی بعداً اعلام کردند که در جریان این عملیات، حدود شش نفر از نیروهای نظامی این کشور زخمی شدند؛ از جمله افرادی که داخل همان هواگردی بودند که هدف قرار گرفت، اما همچنان قادر به پرواز باقی ماند.
دو منبع دیگر نیز اعلام کردند که این سازمان اطلاعاتی یک منبع نزدیک به مادورو در اختیار داشت که تحرکات او را زیر نظر میگرفت و آماده بود در جریان عملیات، مکان دقیق او را مشخص کند. ژنرال کین افزود سازمانهای سیا، آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) و آژانس ملی جرایم بریتانیا (NCA) در این عملیات «با دقت بسیار بالا برنامهریزیشده» با یکدیگر همکاری داشتند.
عصر شنبه، تصاویری از مادورو منتشر شد که در بدو ورود به خاک آمریکا، در کنار مأموران افبیآی دیده میشد. ویدیوها نشان دادند که یک هواپیمای فدرال آمریکا که رئیس جمهر ونزوئلا و همسرش سیلیا فلورس را حمل میکرد، در پایگاه گارد ملی هوایی استوارت در ایالت نیویورک فرود آمده است.
مادورو پیش از حضور برنامهریزیشدهاش در دادگاه فدرال منهتن، در حالی که تحت بازداشت بود، در میان دهها مأمور افبیآی دیده شد. او با اتهامهای مربوط به «نارکوتروریسم» و جرایم مرتبط با سلاح روبهرو شده و اکنون قرار است در نیویورک محاکمه شود.
ونزوئلاییها ماهها بود که خود را برای حمله به خاک کشورشان آماده میکردند؛ موضوعی که پس از تهدیدهای مکرر ترامپ برای تشدید کارزار خود علیه دولت مادورو شدت گرفت. ترامپ همواره ونزوئلا تحت رهبری مادورو را یک رژیم نامشروع توصیف کرده و آن را به فعالیت بهعنوان یک «دولت فعال در قاچاق مواد مخدر» همسو با دشمنان آمریکا متهم کرده است.
پس از ماهها حمله به قایقهایی که به قاچاق مواد مخدر از آمریکای جنوبی متهم شدهاند، رئیسجمهور آمریکا از مدتها قبل هشدار داده بود که شاید دستور حملات نظامی به اهدافی در خاک ونزوئلا را صادر کند.
پیش از این تشدید تنشها، از اوایل ماه سپتامبر دستکم ۳۵ حمله علیه قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر در آبهای آمریکای جنوبی انجام شده بود که بنا بر اعلام دولت جمهوریخواه، دستکم ۱۱۵ کشته بر جا گذاشت.
تغییر رژیم در کاراکاس بخش محوری نگاه ترامپ بوده است؛ او اعتقاد دارد که بازتنظیم سیاسی ونزوئلا برای مهار نفوذ روسیه و چین و آزادسازی ظرفیت عظیم نفتی این کشور ضروری است. از نظر سیاسی، ونزوئلا اکنون با دورهای شکننده از گذار روبهروست. برکناری مادورو، که بیش از ۱۲ سال با رویکردی سختگیرانه ونزوئلا را اداره میکرد، میتواند زمینهساز ایجاد خلأ قدرت در این کشور آمریکای لاتین شود.
اگر چه مادورو و همسرش دستگیر شده و اکنون در ایالات متحده در انتظار محاکمه هستند اما ونزوئلا همچنان توسط همحزبیها و دوستان مادورو اداره میشود و ارتش نیز علیرغم ضربه حیثیتی که دریافت کرده، هنوز توانایی کنترل وضعیت در داخل کشور را داراست. باید دید که دونالد ترامپ در ادامه چه نقشهای برای ونزوئلا دارد.
بدون نظر