بسیاری از افراد در زمستان افزایش اشتها را تجربه میکنند؛ موضوعی که تنها یک احساس گذرا نیست. با سرد شدن هوا، بدن برای حفظ گرمای خود سوختوساز بیشتری انجام میدهد و همین فرایند نیاز به انرژی و در نتیجه احساس گرسنگی را افزایش میدهد. از نگاه طب سنتی نیز زمستان فصلی است که قدرت هضم در آن بیشتر میشود و بدن آمادگی دریافت غذای بیشتری را پیدا میکند. به همین دلیل نوع تغذیه در این فصل اهمیت ویژهای دارد و میتواند بر میزان انرژی، تحمل سرما و سلامت عمومی بدن اثر بگذارد.
به گفته استادیار دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، با توجه به فراگیر شدن سیستمهای گرمایشی در خانهها و خودروها، اغلب افراد شهرنشین تجربه واقعی از سرمای زمستان ندارند.
دکتر محمدعلی زارعیان، پزشک متخصص طب سنتی، در گفتوگو با خبرآنلاین توضیح میدهد که از دیدگاه طب سنتی، فصل زمستان در مناطق معتدل، مزاج سرد و تر دارد. او میگوید:
در این فصل بر اثر مجاورت بدن با سرما، سوخت و ساز بدن برای تامین گرما بیشتر میشود، قدرت هضم افزایش مییابد و فرد گرسنه میشود. طبیعتا افراد سردمزاج به دلیل مغلوب شدن در برابر سرما بیشتر از افراد گرم مزاج به مصرف غذاها و نوشیدنیهای گرم و پرکالری نیاز دارند.
در زمستان چه مغزهایی بخوریم؟
برخی افراد بر این باورند که در زمستان برای تامین انرژی و تحمل سرما باید از غذاهای چرب و شیرین به میزان بیشتری استفاده کنند. با این حال این نوع غذاها علاوه بر افزایش وزن، برای کبد مضرند و تنها کسانی به استفاده محدود از غذاهای پرچرب و شیرین مجاز هستند که به دلیل شغل خود تماس طولانیتری با سرما دارند، ازجمله کارگران ساختمانی و ورزشکارانی که در فضاهای باز ورزش میکنند.
زمستان زمان مناسبی برای بهره بردن از مغزهایی مثل بادام، پسته و گردو و همینطور میوههای خشک مانند انجیر است. این مواد در کنار ارزش غذاییشان به تقویت کبد، مغز و توان کلی بدن برای مقابله با سرما و انواع سموم، از جمله سموم ناشی از آلودگی هوا کمک میکنند.
در عین حال نباید از میوههایی مثل انار و شلغم غافل شد، و بهتر است توجه داشته باشید که زیادهروی در مصرف مرکبات میتواند موجب سوءهاضمه و پیامدهای ناشی از آن شود.
رابطه ذخایر چربی با تحمل سرما
ذخایر چربی بدن به تنهایی معیار قطعی برای سنجش مقاومت یا حساسیت بدن در برابر سرما نیست. میزان حساسیت به سرما حاصل مجموعهای از عوامل محیطی و فردی از جمله مزاج، مقدار بافت چربی بدن، شیوه تغذیه، نژاد و سطح فعالیت بدنی است.
بهطور مثال، بعضی افراد با اینکه ذخیره چربی کمی دارند، به دلیل شرایط کاری خود بیشتر در معرض هوای سرد قرار میگیرند و در نتیجه نسبت به کسانی که اغلب در فضای بسته هستند تحمل بیشتری در برابر سرما پیدا میکنند. با این حال اگر تغذیه این افراد مناسب نباشد و کالری دریافتی روزانهشان کمتر از نیاز بدن باشد، قطعا در برابر سرما کمتحمل میشوند.
در این فصل حمام کردن با هدف گرم کردن بدن توصیه نمیشود و استحمام فقط برای کسانی که آمادگی بالایی برای ابتلا به سرماخوردگی دارند، آن هم به شرط ایجاد تعریق کافی، میتواند نقش پیشگیرانه داشته باشد.
سرما باعث کاهش وزن میشود؟
قرار گرفتن در معرض سرما به تنهایی نمیتواند کاهش وزن قابل توجهی ایجاد کند. با این حال اگر فرد برای مدت طولانی و به شکل تکرارشونده در محیط سرد بماند، سوخت و ساز بدنش افزایش چشمگیری پیدا میکند.
از نگاه طب سنتی هم سرما به علت ایجاد فشردگی بیشتر در اجسام، موجب سفتتر شدن آنها میشود. کسانی که در نواحی سرد زندگی میکنند به دلیل تماس مداوم با سرما معمولا از افراد ساکن مناطق گرمسیر نیرومندترند. در مقابل، گرما به دلیل خاصیت انبساطی خود باعث سستی و شل شدن بدن میشود. بنابراین مواجهه با سرما برای افراد درشتاندام و عضلانی مفید و مناسب است، اما بخشهای آسیبپذیر بدن مثل سر، پیشانی، کمر و پهلوها باید حتما پوشانده شوند. تماس پیوسته دست و پا با سرما هم میتواند مزاج دستگاه گوارش را سرد کرده و به سوءهاضمه منجر شود.
با توجه به اینکه در فصل زمستان میزان تجمع مواد زائد در بدن بیشتر میشود، ماساژ دادن بدن یکی از بهترین و کمعارضهترین روشها برای حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری در این فصل به شمار میآید.
بدون نظر