هویت مرموز کوهنورد ناشناختهای که در کوه اورست او را با لقب «گرین بووتس» (کفشهای سبز) میشناختند، پس از گذشت سه دهه سرانجام فاش شد. این کوهنورد بهدنبال جانباختن در بلندترین کوه جهان، در دل یخهای اورست باقی ماند و بهتدریج به نشانهای تلخ و مشهور در مسیر صعود تبدیل گشت.
پیکر این کوهنورد که بهدلیل کفشهای کوهنوردی سبزرنگش با لقب «گرین بووتس» شناخته میشد، در سرمای استخوانسوز اورست برای سالها سالم باقی ماند؛ بهطوری که پاهایش همچنان از میان برف و یخ بیرون زده بود. اکنون، با انجام آزمایش و تطبیق دیانای، هویت او مشخص و معلوم شده که این جسد متعلق به دورجه موروپ، کوهنورد ۴۷ ساله هندی، بوده است.
طی ۳۰ سال گذشته، بسیاری از کوهنوردان تصور میکردند این پیکر مربوط به تسوانگ پالجور، کوهنورد ۲۸ ساله هندی، میشود. در نهایت، نیروی پلیس مرزی هند و تبت (ITBP) پیش از آغاز عملیات انتقال پیکر از منطقه خطرناک موسوم به منطقه مرگ (Death Zone)، هویت دورجه موروپ را بهطور رسمی تأیید کرد.
پیکر دورجه موروپ اکنون در ارتفاع حدود ۸ هزار متری از سطح دریا، همچنان در یخهای اورست باقی مانده است. مقامات قصد دارند اواخر تابستان امسال یک تیم تخصصی امداد و نجات در ارتفاعات را برای انجام عملیات دشوار انتقال پیکر او از مسیر شمالی اورست در سمت تبت اعزام کنند.
موروپ یکی از اعضای یک تیم ششنفره از نیروی پلیس مرزی هند و تبت (ITBP) بود که در ۱۰ مه ۱۹۹۶ تلاش کرد از جبهه شمالی اورست به قله صعود کند. اما زمانی که این گروه در نزدیکی قله گرفتار کولاکی شدید و مرگبار شد، سه نفر از اعضای تیم تصمیم گرفتند به مسیر بازگردند.
دورجه موروپ تصمیم گرفت همراه با تسوانگ پالجور ۲۸ ساله و تسوانگ سامانلا به صعود ادامه دهد. این سه کوهنورد بعدها در اورست جان باختند، حادثهای که در جریان فاجعه اورست در سال ۱۹۹۶، جان هشت کوهنورد دیگر را نیز گرفت. براساس اسناد این صعود، این سه نفر حدود ساعت ۳:۴۵ بعدازظهر به وقت نپال از طریق بیسیم با سرپرست تیم تماس گرفتند و اعلام کردند که به قله رسیدهاند.
با این حال، گزارشهای بعدی نشان داد دید بسیار محدود آن روز ممکن است باعث شده باشد آنها نتوانند موقعیت دقیق خود را تشخیص دهند. به همین دلیل، این احتمال مطرح شد که آنها در واقع حدود ۱۳۰ متر پایینتر از قله متوقف شده باشند. اندکی بعد، شرایط جوی بهطور ناگهانی وخیم شد. بادهای سهمگین سراسر کوه را درنوردید، دما بهشدت کاهش یافت و میدان دید تقریباً به صفر رسید.
اعضای تیم از ارتفاعات پایینتر گزارش دادند که دو چراغ پیشانی را در بالای منطقه معروف به گام دوم (Second Step) و در ارتفاع حدود ۸ هزار و ۵۰۰ متری مشاهده کردهاند. این آخرین باری بود که این سه کوهنورد را زنده دیدند، آنها هرگز به کمپ مرتفع (High Camp) بازنگشتند.
انتقال اجساد از چنین ارتفاعی بسیار خطرناک است، به همین دلیل پیکر دورجه موروپ در همان محل باقی ماند و برف و یخ آن را برای دههها حفظ کردند. جسد او در فرورفتگی کوچکی شبیه یک غار قرار گرفته و به پهلو جمع شده است، گویی در واپسین لحظات زندگیاش تلاش کرده از سرمای بیامان و شرایط سخت کوه پناه بگیرد. منطقه مرگ اورست به ارتفاع بالاتر از حدود ۸ هزار متر گفته میشود، جایی که کمبود شدید اکسیژن فشار بسیار زیادی به بدن انسان وارد میکند و زنده ماندن در آن میتواند به نبردی لحظهبهلحظه تبدیل گردد.
پیکر او در همان محل باقی ماند و به مرور به یکی از شناختهشدهترین نشانههای مسیر صعود برای کوهنوردانی تبدیل شد که قصد فتح بلندترین قله جهان را داشتند. از آنجا که هویتش سالها مشخص نبود، کوهنوردان او را گرین بووتس نامیدند و محل قرار گرفتن پیکرش نیز به «غار گرین بووتس» شهرت پیدا کرد.
کفشهای سبزرنگ متمایز دورجه باعث شده بود پیکرش بهراحتی قابل شناسایی باشد و به یکی از تلخترین و مشهورترین نشانههای کوه اورست تبدیل شود. هر سال شمار زیادی از کوهنوردانی که از مسیر شمالشرقی اورست میروند، از کنار پیکر او عبور میکنند. با افزایش تعداد صعودها در سالهای بعد، گرین بووتس علاوه بر اینکه نمادی تلخ از خطرات اورست بود، به یک نقطه راهنمای مهم نیز تبدیل گشت؛ بهطوری که کوهنوردان با رسیدن به غار گرین بووتس میدانستند در ارتفاع حدود ۸ هزار و ۵۰۰ متری قرار دارند و به سختترین بخشهای پایانی مسیر نزدیک شدهاند.
بسیاری از کوهنوردان هنگام عبور از این نقطه، برای بررسی میزان اکسیژن باقیمانده در کپسولهای خود یا استراحتی کوتاه توقف میکنند. نوئل هانا، کوهنورد باسابقه، بعدها درباره این محل گفت:
بهسختی میتوان پیکری را که آنجا افتاده، نادیده گرفت.
بدون نظر