10 سازه باستانی حیرت انگیزی که بسیار جلوتر و پیشرفته تر از زمانه خود بودند

10 سازه باستانی حیرت انگیزی که بسیار جلوتر و پیشرفته تر از زمانه خود بودند

معماری باستانی یکی از جذاب ترین دریچه ها به گذشته ماست. به کمک آن ها، باستان شناسان توانسته اند اطلاعات جالب بسیاری در مورد تمدن های پیش از تاریخ که همچنان بر زندگی ما تاثیرگذار هستند بدست بیاورند. شوربختانه، تنها تعداد معدودی از چنین سازه ها هنوز پابرجا هستند اما همین تعداد معدود نیز باید به خاطر نبوغ مهندسی خود مورد تجلیل و تحسین قرار بگیرند. پس با در ذهن داشتن این تفکر، در ادامه این مطلب قصد داریم شما را با 10 سازه و ساختار باستانی آشنا کنیم که بسیار پیشرفته تر و جلوتر از زمانه خود بودند.

10 سازه باستانی خارق العاده ای که جلوتر از زمانه خود بودند

1- تالیانکی، اوکراین

تالیانکی در اوکراین خانه یکی از بزرگ ترین مراکز شهری در فرهنگ نئوسنگی کوکوتنی-تریپیلیان بوده است. این منطقه مسکونی که تاریخ آن به حدود 3,850 تا 3,750 پیش از میلاد مسیح باز می گردد، از ردیف ها هم مرکز ساختمان های مرتبط با هم تشکیل شده که بین 15,000 تا 21,000 نفر را در خود جای می دادند. چنین مراکز مسکونی بزرگی تا یک هزاره بعدتر در بین النهرین دیده نشد. فرهنگ کوکوتنی-تریپیلیان یکی از تمدن های باستانی نوسنگی بود که حدود 5,500 تا 2,700 سال پیش از میلاد مسیح وجود داشت. از زمان کشف در دهه 1800 میلادی، تاریخ شناسان دستکم 350,000 کیلومتر مربع از این تمدن را کشف کرده اند که در کشورهای رومانی، مولداوی و اوکراین بوده است. اما بزرگ ترین مرکز مسکونی در دهه 1970 کشف شد که در روستای تالیانکی در اوکراین قرار داشت. این اجتماع مسکونی روی یک سراشیبی در نزدیکی رودخانه تالیانکی ساخته شده بود که قدمت آن به 3,850 سال پیش از میلاد مسیح نیز باز می گردد. همانند دیگر سکونتگاه های این فرهنگ، این سازه متشکل از 2,700 ساختمان در هم تنیده شده، به شکل ردیف هایی هم مرکز ساخته شده است.

10 سازه باستانی خارق العاده ای که جلوتر از زمانه خود بودند

2- قلعه اربیل، عراق

دستکم از سال 5000 پیش از میلاد مسیح، قلعه اربیل توسط نسل های مختلفی از مردم اشغال شده است، که آن را به یکی از قدیمی ترین سکونتگاه های مداوم در جهان تبدیل می کند. این قلعه که در منطقه کردستان عراق قرار دارد یک سکونتگاه حفاظت شده تخم مرغی شکل است که بر خرابه های سکونتگاه های قبلی ساخته شده است. به همین دلیل روی تپه ای قرار دارد که 20 تا 30 متر بلندتر از سازه های اطرافش است. اگر چه قلعه اربیل در دوران نئو آشوری یک سازه و سکونتگاه بسیار مهم بود، بخش زیادی از آن امروزه از بین رفته و در دهه های اخیر بارها روی آن سازه سازی شده است. به همین دلیل تلاش های زیادی برای بازسازی آن صورت گرفته که آخرین آن ها در سال 2007 بوده است.در سال 2014 بود که قلعه اربیل به عنوان یک مرکز حفاظت شده توسط یونسکو ثبت شد.

3- مجسمه رامسس دوم، مصر

مجسمه رامسس دوم سازه ای با 10 متر ارتفاع از یک فرعون مصری است که از گرانیت قرمز ساخته شده و بیش از 83 تن وزن دارد. حدود 3,200 سال پیش، این مجسمه به دستور فرعون زمان ساخته شد تا در معبد بزرگ پتاه نصب شود. یکی از جذاب ترین ویژگی های مجسمه رامسس دوم این است که تنها دو بار در سال، یکبار در 21 فوریه و بار دیگر در 21 اکتبر، خورشید در زمانی مشابه به صورت آن می تابد. این تاریخ ها به این دلیل انتخاب شده اند که با تاریخ تاجگذاری و تاریخ تولد فرعون همزمان بوده اند. در سال 2006، وقتی این مجسمه باید به خاطر بازسازی سد اسوان به منطقه دیگری منتقل می شد، برای مدتی این پدیده عجیب از بین رفت. اما در سال 2019، تیمی از مهندسان در نهایت توانستند طرحی ریخته که یکبار دیگر ویژگی خارق العاده تابش خورشید به صورت مجسمه در آن دو تاریخ خاص را به آن باز می گرداند. در حال حاضر، مجسمه رامسس دوم در موزه بزرگ مصر به نمایش درآمده است.

4- تائوس پوِبلو، نیو مکزیکو

سازه تائوس پوبلو (Taos Pueblo) که در ایالت نیو مکزیکو در ایالات متحده قرار دارد، یک سکونتگاه باستانی است که به مردمان پوبلویی قبایل بومی تائوس زبان آمریکایی تعلق داشته است. این سکونتگاه در حدود سال 1000-1450 پیش از میلاد مسیح ساخته شده است و اکنون بقایای مقدس آن با نام Cornfield Taos به معنای مزرعه ذرت تائوس شناخته می شود. تائوس پوبلو مستقیما در قسمت شرقی این سکونتگاه باستانی قرار دارد. در طی سال ها، این دهکده متعلق به سرخپوستان مرکز تجاری عمده جماعت های مختلف بومیان آمریکایی بوده است. در این منطقه، رشته ای از خانه ها از آجرهای گلی ساخته شده و هر سال دیوارها با لایه تازه ای از دوغاب گل و لای تجدید و تقویت می شد. این سازه ها بدون در و پنجره ساخته شده بودند و ساکنان از نردبان هایی بلند بالا رفته و از طریق حفره هایی از سقف وارد خانه ها می شدند. امروزه، تائوس پوبلو تنها سکونتگاه بومیان آمریکای است که به عنوان یک میراث فرهنگی جهانی تحت حفاظت یونسکو قرار دارد.

5- قصر کنوسوس، کرت

کنوسوس پایتخت تمدن مینوان بود که در حدود 5000 سال پیش در جزیره کرت شکل گرفت. در سال 1700 پیش از میلاد مسیح، این شهر خانه بزرگ ترین قلعه یا قصر این تمدن شد که با عنوان قصر کنوسوس شناخته می شود. به دلیل سولفات به کار رفته در مصالح ساختمانی آن، این قلعه خیلی زود به خاطر تابش نور از نمایش به شهرت رسید. اما جذاب ترین و عجیب ترین کشفیات در این مرکز را باید سیستم لوله کشی و فاضلابش دانست. در جریان حفاری ها، باستان شناسان بقایای یک سیستم لوله کشی باستانی را کشف کردند که آب گرم و سرد را از طریق لوله های گرمابه ای به مناطق خاصی از قلعه منتقل می کرد. مهندسان شهر همچنین از شیب های درجه بندی شده زمین نهایت استفاده را برده و یک سیستم فاضلابی ساخته بودند که امکان استفاده از سیستم سیفون در توالت ها، حمام ها و دریچه های فاضلابی را فراهم می کرد. شوربختانه وقتی این تمدن در سال 1400 پیش از میلاد مسیح از بین رفت، این تکنولوژی نیز به صورت موقتی محو شد تا اینکه در دوران مدرن بار دیگر کشف گردید.

 

6- آنگاموکو، مکزیک

در 2019، وقتی باستان شناسان شهر گمشده آنگاموکو در مکزیک را کشف کردند، دریافتند که این شهر به اندازه کنونی شهر منهتن در خود ساختمان داشته است. حدود 40,000 ساختمان موجود در این شهر در منطقه ای به وسعت 25 کیلومتر مربع پراکنده شده و حدود سال 900 پیش از میلاد مسیح توسط تمدن پوریپچا ساخته شده بودند. به عنوان رقبای امپراطوری آزتک، این شهر در حدود سال 1350-1000 به اوج خود رسید زمانی که دستکم 100,000 نفر را در خود جای داده بود. آنگاموکو موقعیت مکانی بسیار خاصی نیز داشت که روی یک جریان گدازه ای ساخته شده بود که توسط عوارض زمین خشن و جنگل های انبوه مخفی شده بود. اما چیزی که بیش از همه برای باستان شناسان جالب بود این است که قرن ها پیش از میلاد مسیح نیز این منطقه دارای سیستم آبیاری دقیق و برنامه ریزی شده بوده است. این سیستم می توانست در صورت نیاز مسیر جریان آب را تغییر دهد که به ساکنان شهر امکان می داد باغ های بزرگی ساخته و انواع دانه های خوراکی را بکارند. در نتیجه شهر آنگاموکو تعادل فوق العاده بزرگی بین فضاهای سبز باز و ساختارهای شهری داشت.

7- مجسمه غول پیکر رودس، یونان

به عنوان یکی از هفت عجایب دنیای باستان، مجسمه رودز حدود سال 280 پیش از میلاد مسیح در شهر بندی مدیترانه ای رودز ساخته شده است. این مجسمه برنزی دستکم 33 متر طول داشته که آن را برابر با ارتفاع مجسمه آزادی می سازد و نمادی از خدای یونانی هلیوس بود. شوربختانه در سال 226 یا 228 پیش از میلاد مسیح، وقتی زلزله ای بزرگ در این شهر بندری رخ داد، این مجسمه نیز فرو ریخته و تکه های آن روی لنگرگاه زیر پایش ریخت. از آن زمان به بعد، تکه های فلزی مجسمه همانجا رها شده بود تا اینکه در اوسط قرن هفتم میلادی ذوب شده و برای ساخت سازه های فلزی مورد استفاده قرار گرفت. به ادعای محققان باستانی مانند افلاطون سقراط، دین آفتاب پرستی در آن دوران  در سراسر تمدن یونانی و به ویژه در شهر رودز معمول بوده است. از این رو امکان دارد که این مجسمه به نشانه احترام به الهه اصلی پرستندگان خورشید ساخته شده باشد تا بر فعالیت های دریایی روزمره مردمان رودزیایی نظارت داشته باشد.

8- موهنجو-دارو، پاکستان

تمدن دره ایندوس یک تمدن دوره برنز بود که حدود 3,300 تا 1,300 پیش از میلاد مسیح وجود داشته و هم عصر تمدن های مصری و مدیترانه ای بوده است. یکی از اصلی ترین شهرهای این تمدن شهر موهنجو-دارو بوده که در منطقه کنونی پاکستان واقع بوده و به خاطر طراحی شهری خارق العاده اش شناخته می شود. این شهر در دوران اوج اعتبار و قدرت تمدن دره ایندوس در سال 2500 قبل از میلاد مسیح ساخته شده و در دهه 1920 میلادی توسط آر دی بانرجی کشف شد. در سراسر این شهر باستانی، باستان شناسان مدارکی از سیستم مدیریت هوشمند آب یافته اند. ساختمان های شهر از آجرهای پخته شده و سیستم فاضلاب خاص خودشان را داشته اند. این فاضلاب ها تماماً به یک سیستم فاضلابی ساخته شده از آجر منتقل می شدند که مانند شبکه های فاضلابی در خیابان ها ساخته شده بود. بزرگ ترین زهکش فاضلابی که بزرگ ترین فاضلاب خانه شهر بود دستکم 1.5 متر عمق داشته و عرض آن 91 سانتیمتر بود.

9-اسکارا برایی، اسکاتلند

تمدن نئوسنگی اسکارا برایی در سال 1850 کشف شد زمانی که طوفانی روستای اورکنی در اسکاتلند را در نوردید و سطح خاک روی این منطقه باستانی را برداشت. به سرعت، باستان شناسان از سازه های سنگی بیشتری رونمایی کردند که احتمالاً حدود 3,100 تا 2,500 سال پیش از میلاد مسیح ساخته شده بودند. امروزه بازدید کنندگان این مرکز باستانی با خانه های سنگی مدوری روبرو می شوند که توسط راه های سرپوشیده به هم متصل می شدند. این خانه ها از تخته سنگ هایی با لایه های خاک ساخته شده و در آن ها نمونه های ابتدایی مبلمان های سنگی، دستشویی ها و سیستم های فاضلابی دیده می شد. همچنین در داخل خانه ها آتشدان هایی وجود داشت که برای گرم کردن خانه ها به کار می رفتند. به دلیل نداشتن پنجره های مناسب، این کوره ها یا آتشدان ها باعث می شد خانه ها تاریک و دود گرفته باشند. اما مهم تر از همه این اینکه خانه ها روی تپه های مدفوع انسانی و حیوانی و زباله ها ساخته می شدند. از روی همین تپه های فاضلابی بوده که باستان شناسان آن ها را اولین کشاورزان بریتانیایی دانسته اند.

10- نیوگرینج، ایرلند

تنها در فاصله یک ساعته از شهر دوبلین در ایرلند، سازه نیوگرینج (Newgrange) یک بنای متعلق به دوران نوسنگی است که قدیمی تر از اهرام ثلاثه و استون هنج به شمار می آید. این سازه حدود 3200 سال پیش از میلاد مسیح ساخته شده و گواهی راستین بر این است که سازندگانش از توانایی های مهندسی و صنعتکاری خارق العاده ای برخوردار بوده اند. این بنای یادبود 39 فوت طول و 249 فوت عرض داشته و ورودی آن به ارتفاع 62 فوت به یک سالن مرکزی منتهی می شود که خود وارد سه سالن کوچکتر ادامه می یابد. حفاری های بعدی نشان داد که در داخل این بنا بقایای اجساد سوخته انسان وجود دارد که به مراسم مذهبی گذشته برگزار شده در داخل آن اشاره داشت. اکثر باستان شناسان نتیجه گیری کرده اند که این سازه توسط مردم بومی ایرلندی ساخته شده اما برخی دیگر نیز وایکینگ ها را سازنده آن دانسته اند. نکته مهم اینکه هر سال مصادف با 21 دسامبر، همزمان با انقلاب زمستانی، نور خورشید به مدت 17 دقیقه به داخل سالن مرکزی آن تابیده و حکاکی های دیواری داخل آن را نمایان می کند.

مطالب مرتبط
مطالب دیگر از همین نویسنده
مشاهده بیشتر
46 نظر

ورود

  • فرهاد تیر 12, 1401

    جای منطقه باستانی گر ناووک(گوبکلی تپە) در کردستان ترکیه خالیه با دوازده هزار سال قدمت

    • مراد علی تیر 14, 1401

      ترکیه فعلی همان روم شرقی (بیزانس ) بود که در تاریخ ۱۰۷۱ توسط قشونترک به سرکردگی الپ ارسلان فتح شد ،یعنی انجا سرزمین مسیحیان بود وهیچ کردی هم انجا تشریف نداشت، ولی بعد از واقعه ۱۹۱۵ در جنگ جهانی اول که سرزمین ارامنه خالی از سکنه مانده بود توسط عشایر اکراد عراق وایران اشغال گردید، یعنی در اصل ان سرزمینها مال مسیحیان ارمنی واسوری است نه اکراد.

  • ابتین تیر 12, 1401

    با درود بی کران
    در واقع میتوان این را استنباط کرد که گذشتگان ما از زمان خود پیشی نگرفته اند بلکه ما بخاطر نداشتن علم روز بسیار در زمان درجا زدیم وگاهی هم از نظر علمی به عقب برگشتیم

  • بهار تیر 12, 1401

    سلام مکانهایی جالب تر وکهن تر از این مناطق د ر خاور میانه وایران وجود داره

  • M تیر 12, 1401

    ایران این‌همه چیزای تاریخی داره !

  • Unknown تیر 12, 1401

    واقعا حس نمی‌کنید تمدن هایی مثل شهر سوخته و سیلک کاشان جاشون خالیه؟
    توی شهر سوخته چشم مصنوعی پیدا شده!
    اولین انیمیشن دنیا رو روی یه جام سفالی اونجا پیدا کردن!
    حالا شما هی بیاید از تمدن ها و سازه های خارجی بگید

    • ممد تیر 12, 1401

      ?

    • محمد تیر 12, 1401

      چشم مصنوعی فقط گردی قیر هست…انیمیشن هم فقط عکس چند تا بز هست انیمیشن نیست برای تمدن سند

      • مهدی تیر 14, 1401

        با سلام مرغ همسایه غازه. اولین جراحی مغز اولین چشم مصنوعی که از الیاف طلا به ضخامت ۱دهم مو ساختن بعد شما میگی قیره انیمیشن انتظار داری فیلم لاکپشت‌های نینجا رو میساختن واقعا مرغ همسایه غازه

    • حسین تیر 13, 1401

      گل گفتی. اینا ذاتا اجنبی پرستن. تاریخ ایران باستان و یادشون رفته

    • کتیبه تیر 13, 1401

      دم شما گرم راس گفتی

  • A.m تیر 12, 1401

    چقدر ایرانیا متعصب هستن زور بهشون داره ایران در حد خیلی کشورا نیست? یه نگاه به تیتر بندازید “سازه باستانی پیشرفته” چشم مصنوعی و انیمشن یعنی سازه باستانی پیشرفته؟؟

    • محمد تیر 12, 1401

      تازه اون جزو تمدن سند بوده نه ایران

      • حسین تیر 13, 1401

        سند نه صنعت. برو اول یاد بگیر بعد بیا صحبت کن

    • علی حبیبی تیر 13, 1401

      وقتی که در ۴۰۰۰ سال پیش این چیز ها ساخته شده بله یعنی پیشرفته

    • امیر تیر 13, 1401

      تو افغانی؟

    • کتیبه تیر 13, 1401

      منظورش شهر سوخته بود فکر کرد شما متوجه میشی

    • سینا تیر 14, 1401

      تخت جمشید خودش صد تا ایناست برا ما

    • ? تیر 16, 1401

      واقعا حقیقته

    • ًَُِّ تیر 18, 1401

      واسه ۳،۴ هزار سال پیش چشم مصنوعی چیزی بوده که همون خارجیام اصلا نمی دونستن چیه اون وقت تو میای بدون هیچ اطلاعی چرت و پرت می نوسی اول برو چار تا چیز راجع به تاریخ یاد بگیر بعدا بیا نظر بده
      فکر کنم به نظر تو زمان هخامنشیان آمریکا ابر قدرت بوده

  • گرگ پیر تیر 12, 1401

    یعنی تمدن باستان ایران زمین در این خبر جایگاه نداره!!!از اصغر فرهادی ایراد نگیرین که همش بدبختی های ایران رو نشان میده شما هم دست کمی از این قشر افراد ندارید

  • کمال تیر 13, 1401

    اون فراتر از این متنه , به تنهایی شروع تمدن از جنوب دجله و فرات رو زیر سوال برد ,

  • آرش تیر 13, 1401

    مجموعه پاسارگاد و تخت جمشید هم سیستم فاضلاب داره هم وسعت زیادی داره و هم قدمت پیش از میلاد داره

  • پدرام. پهلوی تیر 13, 1401

    عراقا پاکستانو………. مال کجا بود بهم بگو ایران بود و اینا همه سازه های ایرانین ایران اولین کسی بود امریکا رو کشف کرد و سازه های اونم برا ایرانه

    • علیسان تیر 14, 1401

      کمی یواش پنچر میشی، پس در حقیقت خود خدا هستید !! فاشیسم وراسیسم رضاخان پلید چه اعجوبها به جامعه تحویل داده!!

    • ایرانی تیر 14, 1401

      اصلا امریکا یکی از ساتراپ‌های هخامنشی بوده میدونستید هرکس روی کشورش تعصب نداره از وطن فروش بهتر نیست

  • سینا تیر 13, 1401

    ببین هیچ نظری راجت تو وطن فروش ندارم، توی ایران این همه آثار باستانی با فدمت های بیش از 3000سال وجود داره ولی تو میای مال کشور های دیگه رو میزاری؟؟؟
    قضاوتت نمی کنم چونکه تو هم دلایل خودت رو داری برای این کار

    • علیسان تیر 14, 1401

      جناب درایران تمام اثار باستانی مربوط به دیگ اقوام است مثل : سومریان،عیلامیان،اسوریان،سلوکیان،بابلیان، هیتی،خوزی، اکدی،اورارتو، ووو وانچه هم به بعد از اسلام مربوط است در اصل مال اعراب وترکان است، یعنی در ایران چیزی به نام قوم پارسه موجود نیست، پاسارگاد سازه ای یونانیست، وسازهای ابی شوشتر وغیره هم مربوط به اقوام مسیحیست که از دست قشون روم فرار کرده ودر خوزستان جایگزین گشته اند، یعنی متاسفانه چیزی که توسط قوم پرسه ساخته شود نداریم. گیرم که رضا خان قلدور ادعای مالکیت کل منطقه را داشت.

      • سینا تیر 14, 1401

        حق با شماست ?

      • محمد تیر 14, 1401

        بی غیرت وطن فروش اگه رضا شاه نبود حالا قاجار کل ایران رو داده بود اون موقع توی روسیه و انگلستان دنبال پدراتون میگشتین

  • محسن عبدالهی تیر 13, 1401

    سلام. چرا اگه منظورتون سازه است پس سازه های آبی شوشتر رو نزدین؟ آسیاب های ابی شوشتر که یک میراث جهانیه و ثبت یونسکو شده. لطفا در موردش مطلب بزارید حیفه توی لیست نباشه چون اونم از زمان خودش جلوتر بوده و یک شاهکاره

    • بی نام تیر 14, 1401

      چون که اینو ی خارجی نوشته و این بنده خدا فقط مترجمش بوده

  • شیر مراد تیر 13, 1401

    فیروز آبادی که در زمان کوروش ساخته شد و این همه مارو تو تاریخ مجبور میکنید بخونیم ,این همه نوشتید که پیشرفته ترین اون زمان بوده و ماهم حفظ کردیم ولی الان خودتون یادتون رفته؟؟؟

  • محسن بهمنی خواه تیر 13, 1401

    خاک تو سرت بی شرف حتما ایرانی نیستی ، قدیمی‌ترین کشور و شهر ها دنیا مال ایران هستن اونوقت حتی یکی از نقاط کشور خودمون رو ذکر نکردی ??

  • طغرل. تیر 13, 1401

    در ترکیه جایی به نام کردستان نداریم ، انجا که اکراد اشغال کرده اند در اصل مربوط به ارامنه واسوریان است، چون تا تاریخ ۱۰۷۱ که ترکان امپراتوری بیزانس را شکست دادند هیچ کردی دران مناطق تشریف نداشت،

  • علیسان تیر 14, 1401

    جناب درایران تمام اثار باستانی مربوط به دیگ اقوام است مثل : سومریان،عیلامیان،اسوریان،سلوکیان،بابلیان، هیتی،خوزی، اکدی،اورارتو، ووو وانچه هم به بعد از اسلام مربوط است در اصل مال اعراب وترکان است، یعنی در ایران چیزی به نام قوم پارسه موجود نیست، پاسارگاد سازه ای یونانیست، وسازهای ابی شوشتر وغیره هم مربوط به اقوام مسیحیست که از دست قشون روم فرار کرده ودر خوزستان جایگزین گشته اند، یعنی متاسفانه چیزی که توسط قوم پرسه ساخته شود نداریم. گیرم که رضا خان قلدور ادعای مالکیت کل منطقه را داشت.

  • رضا تیر 14, 1401

    کاخ اپادانا شهر شوش و کاخ آپادانا ۱۲۵۰ سال قبل از میلاد ساخته شد و شوش به مادر شهرهای جهان معروفه همه‌ی اینها به قدمت شهر شوش نمیرسن

  • میلاد تیر 14, 1401

    از گفته های دوستان کاملاً مشخصه و بنده هم باهاشون هم نظر هستم نمیدونم علت این کار شما چی بوده که بناهایی مثل تخت جمشید ، پاسارگاد ، شهرسوخته ، سیلکان و سازه آبی شوشتر که سازمان ها و کشورهای اروپایی استثنایی بودنشان رو قبول دارن و هنوز هم در حال تحقیق هستن شما قبول نداری عجبا

  • امید تیر 14, 1401

    یعنی ایران خودمون هیچی نداشت ک تواین لیست قرار نگرفت ؟؟ شهر سوخته و زیگورات چغازنبیل از نمونه های خارجی چون پاکستان کمتر بودن ؟؟ واقعا که ???

  • امیرعلی شونم?? تیر 15, 1401

    تخت جمشید و شهر سوخته: نخوندم???

  • مهدی تیر 16, 1401

    نامردا این همه را گفتید تخت جمشید یا کاخ آپادانا را نگفتید واقعاً که

  • فتانه شهریور 11, 1401

    پس چرا تخت جمشید رو ننوشتید؟ یعنی تخت جمشید با این همه شکوه و زیبایی کمتر از این سنگ پاره هاست؟
    از نظر من تخت جمشید باید در صدر جدول قرار بگیره.